Rak płuc — badania przesiewowe, wskazania do badania, lista placówek

Marek Skoczylas

Program badań w kierunku wykrywania raka płuca – darmowa tomografia

Rak płuc to jeden z najczęściej diagnozowanych nowotworów. Dotyczy głównie osób palących papierosy lub narażonych na wieloletnie tzw. bierne palenie. Podstawowym badaniem przesiewowym było do niedawna standardowe RTG klatki piersiowej, jednak ma ono bardzo ograniczoną wartość diagnostyczną na wczesnym etapie choroby.

Obecnie za złoty standard uznaje się niskodawkową tomografię komputerową (NDTK). Jej powszechne wykorzystanie w skriningu raka płuca uznawane jest w medycynie za prawdziwy przełom ratujący życie.

Dlaczego to takie ważne?

Ministerstwo Zdrowia utworzyło specjalny „Program badań w kierunku wykrywania raka płuca”. Obejmuje on darmowe badania niskodawkowej tomografii komputerowej w grupie osób o podwyższonym ryzyku zachorowania. Ta metoda jest niezwykle czuła i umożliwia detekcję nawet mikroskopijnych guzków. Pamiętaj: wczesne wykrycie guza płuc redukuje ryzyko śmiertelności aż o 20%!

Kto może wziąć udział w badaniu? Kwalifikacja

Do programu mogą przystąpić osoby skierowane przez lekarzy POZ lub z ośrodków przesiewowych na podstawie wypełnionej ankiety kwalifikacyjnej. Kto dokładnie spełnia kryteria?

Grupa wiekowa	Kryteria dla pacjentów
Osoby 55–74 lata	Aktywni palacze, którzy mają za sobą co najmniej 20 paczkolat (1 paczkolat = wypalanie 1 paczki dziennie przez rok). Osoby, które rzuciły palenie maksymalnie 15 lat temu, a ich wcześniejsza konsumpcja wynosiła ≥20 paczkolat.
Osoby 50–74 lata	Spełniają powyższe kryteria dotyczące palenia (≥20 paczkolat), a dodatkowo spełniają co najmniej jeden z poniższych warunków: Były narażone zawodowo na kontakt z: azbestem, kadmem, niklem, chromem, krzemionką, spalinami diesla, dymem ze spalania węgla lub sadzą. Miały udokumentowany kontakt z radonem. Chorowały wcześniej na raka płuca, chłoniaka lub inne nowotwory tytoniozależne (np. rak pęcherza). Mają bliskiego krewnego (rodzica, rodzeństwo, dziecko) chorego na raka płuca. Chorują na POChP (przewlekła obturacyjna choroba płuc) lub samoistne włóknienie płuc (IPF).

Grupa wiekowa

Kryteria dla pacjentów

Osoby 55–74 lata

Aktywni palacze, którzy mają za sobą co najmniej 20 paczkolat (1 paczkolat = wypalanie 1 paczki dziennie przez rok).
Osoby, które rzuciły palenie maksymalnie 15 lat temu, a ich wcześniejsza konsumpcja wynosiła ≥20 paczkolat.

Osoby 50–74 lata

Spełniają powyższe kryteria dotyczące palenia (≥20 paczkolat), a dodatkowo spełniają co najmniej jeden z poniższych warunków:

Były narażone zawodowo na kontakt z: azbestem, kadmem, niklem, chromem, krzemionką, spalinami diesla, dymem ze spalania węgla lub sadzą.
Miały udokumentowany kontakt z radonem.
Chorowały wcześniej na raka płuca, chłoniaka lub inne nowotwory tytoniozależne (np. rak pęcherza).
Mają bliskiego krewnego (rodzica, rodzeństwo, dziecko) chorego na raka płuca.
Chorują na POChP (przewlekła obturacyjna choroba płuc) lub samoistne włóknienie płuc (IPF).

Krok po kroku: Jak skorzystać z darmowego badania?

Wypełnij ankietę kwalifikującą – pobierz ją (link na dole strony), wypełnij i dostarcz osobiście lub pocztą do wybranego, najbliższego ośrodka realizującego program.
Wizyta kwalifikacyjna – personel medyczny skontaktuje się z Tobą telefonicznie w celu ustalenia terminu. Na wizytę (trwa ok. 15–20 min) zabierz dowód osobisty i dokumentację medyczną.
Badanie (NDTK) – brak konieczności specjalnych przygotowań! Badanie odbywa się zazwyczaj bezpośrednio po wizycie kwalifikacyjnej. Trwa około 10 minut, jest bezbolesne i wykonywane bez podania kontrastu. Dawka promieniowania jest tu ułamkiem tej ze standardowego tomografu.
Wizyta wynikowa – po ocenie obrazu przez radiologa, zostaniesz umówiony na wizytę, podczas której lekarz omówi wyniki. Jeśli tomografia coś wykaże, natychmiast zostaniesz skierowany do odpowiedniego ośrodka onkologicznego na dalsze leczenie.

Program realizowany jest w całym kraju (często z udziałem mobilnych centrów, np. w ramach projektu SOLACE). Zachęcam do śledzenia aktualności na stronach Narodowego Funduszu Zdrowia.

Ankieta kwalifikująca do pobrania:

Proszę, wpisz adres e-mail, na który wyślę plik.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych w celu otrzymania wiadomości

Dane będą przetwarzane przez Purelab Marek Skoczylas, ul. Reformacka 6, 35-026 Rzeszów zgodnie z ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz przepisami z zakresu ochrony danych osobowych w celu odpowiedzi na zadane pytanie, przesłanie materiałów informacyjnych, przekazania informacji o produktach i usługach lub przekazania informacji handlowej. Oświadczam, iż podanie przeze mnie danych osobowych jest dobrowolne oraz iż poinformowano mnie o prawie dostępu do moich danych osobowych, możliwości ich poprawiania oraz o prawie odwołania zgody w dowolnym momencie. Dane nie zostaną udostępnione podmiotom trzecim.

Pobieram

Gdzie można wykonać badanie? Wybrane ośrodki w Polsce:

Województwo Dolnośląskie

Wojewódzkie Centrum Szpitalne Kotliny Jeleniogórskiej (Jelenia Góra) – tel. 75 753 74 90
Izerskie Centrum Pulmonologii i Chemioterapii „Izer-Med” (Szklarska Poręba) – tel. 573 800 904
SP ZOZ w Świdnicy – tel. 748 517 414
Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. Jana Mikulicza-Radeckiego (Wrocław) – tel. 885 802 597
Dolnośląskie Centrum Onkologii (Wrocław) – tel. 71 368 94 83
Wojewódzki Szpital Specjalistyczny (Wrocław) – tel. 661 924 322

Województwo Kujawsko-Pomorskie

Kujawsko-Pomorskie Centrum Pulmonologii w Bydgoszczy – tel. 885 827 586

Województwo Lubelskie

Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Białej Podlaskiej – tel. 83 414 73 90
SP ZOZ w Krasnymstawie – tel. 82 543 15 02
Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Nr 4 (Lublin) – tel. 817 244 434
Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli (Lublin) – tel. 502 206 778

Województwo Lubuskie

Wielospecjalistyczny Szpital Wojewódzki w Gorzowie Wlkp. – tel. 95 782 77 28
Nowy Szpital w Świebodzinie – tel. 41 240 00 00
105 Kresowy Szpital Wojskowy (Żary) – tel. 729 112 120

Województwo Łódzkie

Centrum Onkologii i Traumatologii im. M. Kopernika w Łodzi – tel. 42 689 59 02
Uniwersytecki Szpital Kliniczny nr 1 im. N. Barlickiego (Łódź) – tel. 42 677 66 98
SP ZOZ MSWiA w Łodzi – tel. 42 634 13 06
Szpital Wojewódzki im. Prymasa S. Wyszyńskiego w Sieradzu – tel. 534 582 432

Województwo Małopolskie

Szpital Powiatowy w Chrzanowie – tel. 32 624 74 07
Szpital Specjalistyczny im. H. Klimontowicza w Gorlicach – tel. 18 355 35 04
Narodowy Instytut Onkologii oddział w Krakowie – tel. 12 634 83 83
Szpital Wojewódzki im. św. Łukasza (Tarnów) – tel. 14 631 58 54

Województwo Podkarpackie

Nowe Techniki Medyczne Szpital Specjalistyczny im. Św. Rodziny (Głogów Młp.) – tel. 17 866 67 00 wew. 2
Szpital Specjalistyczny im. Edmunda Biernackiego w Mielcu – tel. 17 780 01 90

Województwo Warmińsko-Mazurskie

Szpital Powiatowy w Bartoszycach – tel. 89 675 22 79
„Pro-Medica” w Ełku – tel. 601 477 081
Warmińsko-Mazurskie Centrum Chorób Płuc w Olsztynie – tel. 89 532 29 97
SP ZOZ MSWiA z Centrum Onkologii w Olsztynie – tel. 690 445 026

Województwo Zachodniopomorskie

Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Zespolony w Szczecinie (ul. Arkońska 4) – tel. 918 139 313
Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Zespolony w Szczecinie (ul. A. Sokołowskiego 11) – tel. 914 427 218

Przydatne strony i projekty naukowe: