Trudno gojące się rany - jak się ich pozbyć?

Gojenie się ran – co na nie wpływa i jak je przyspieszyć?

Rana to przerwanie ciągłości naskórka, które pojawia się podczas wykonywania rutynowych czynności, urazów, czy rozmaitych stanów chorobowych. Zazwyczaj rany szybko się goją, jednak niekiedy czas ten ulega znacznemu wydłużeniu. Co wpływa na tempo gojenia rany i w jaki sposób usprawnić ten proces?

Etapy gojenia się rany

Proces gojenia się ran przebiega w kilku etapach:

1. Faza zapalna: Dochodzi podczas niej do oczyszczania rany. To wtedy uszkodzone komórki ulegają rozpadowi i upłynnieniu, a następnie wydaleniu na zewnątrz rany.
2. Powstanie ziarniny: Tworzy się bogato unaczyniona tkanka wypełniająca ubytek.
3. Faza przebudowy: Z czasem ziarnina ulega zwłóknieniu i powstaje blizna.

Czynniki spowalniające gojenie

Istnieje kilka czynników znacząco zwiększających ryzyko powstania trudno gojących się ran. Do najważniejszych należą:

• Zaburzenia krążenia krwi – wiąże się to z upośledzonym transportem tlenu i substancji odżywczych w okolice rany.
• Cukrzyca – towarzyszą jej uszkodzenia naczyń krwionośnych i większa podatność na zakażenia.
• Niewłaściwie zbilansowana dieta – niedobory składników odżywczych hamują regenerację.
• Unieruchomienie.
• Nadmierne przesuszenie powierzchni rany.
• Dysfunkcje układu immunologicznego.

Jak przyspieszyć regenerację tkanek?

Aby rany goiły się szybko i sprawnie, dobrze jest — o ile to możliwe — wyeliminować wspomniane czynniki. Zapobieganie takim schorzeniom jak cukrzyca czy miażdżyca, a także otyłość, pozwala zredukować ryzyko rozwoju wielu powikłań. Co jeszcze można zrobić?

Ogromny wpływ na jakość procesu gojenia ma odpowiednie zabezpieczenie rany przed zakażeniami i utrzymanie wilgotnego środowiska. Pomóc w tym mogą odpowiednie opatrunki, np. hydrokoloidy, hydrożele, dekstranomery oraz opatrunki poliuretanowo-piankowe.

Zioła na płytkie rany

Na płytkie rany i drobne uszkodzenia naskórka można aplikować okłady z ziół. Najlepiej sprawdzą się:

• babka lancetowata,
• skrzyp polny,
• żywokost,
• nagietek lekarski,
• rozmaryn,
• arnika górska,
• tasznik pospolity,
• aloes.

Srebro koloidalne i miód medyczny

Aby zredukować ryzyko nadkażenia rany bakteriami (przede wszystkim Staphylococcus aureus oraz Pseudomonas aeruginosa), warto aplikować na rany srebro koloidalne. Preparaty czy opatrunki ze srebrem skutecznie ograniczają namnażanie bakterii Gram-ujemnych i Gram-dodatnich.

Komora hiperbaryczna i dieta

W przypadku poważnych ran i owrzodzeń, zbawienne mogą okazać się wizyty w komorze hiperbarycznej. Stwarzamy wówczas doskonałe warunki do gojenia ran — znacznie więcej tlenu dostarczane jest wraz z krwią do uszkodzonych tkanek, co silnie pobudza regenerację.

Hemoglobina staje się bardziej wysycona tlenem, naczynia krwionośne rozszerzają się, a ponadto zachodzi neoangiogeneza, czyli powstawanie nowych naczyń. Prowadzi to do pobudzenia syntezy kolagenu i aktywowania komórek układu odpornościowego.

Na koniec przypomnę o diecie — odpowiedni model żywienia ma ogromne znaczenie dla sprawnego procesu regeneracji. Należy zadbać o wzbogacenie jadłospisu w białko, nienasycone kwasy tłuszczowe, witaminę C, witaminy z grupy B, cynk oraz magnez.

Więcej na temat wspomagania gojenia się ran opowiadam w tym odcinku: