Jedz zdrowo, żyj dłużej - profilaktyka niedoborów witamin i minerałów

Niedobory pokarmowe: Jak je rozpoznać i skutecznie uzupełnić?

Witaminy i składniki mineralne to związki absolutnie niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. O ich krytycznej roli najlepiej świadczy fakt, iż nauka ściśle określiła dzienne zapotrzebowanie na każdy z tych związków. Gdy dostarczymy ich z pożywieniem mniej, dochodzi do powolnego, lecz niebezpiecznego rozwoju niedoborów pokarmowych.

W ogromnej większości witaminy i minerały to związki egzogenne. Oznacza to, że nasz organizm nie jest w stanie wyprodukować ich samodzielnie. Konieczne jest zatem stałe dostarczanie optymalnych ilości tych związków z zewnątrz — wraz z dietą oraz przemyślaną suplementacją.

Taka codzienna, regularna podaż jest szczególnie ważna w przypadku składników mineralnych i witamin rozpuszczalnych w wodzie, których ewentualny nadmiar nie jest magazynowany, lecz usuwany z organizmu przez nerki na bieżąco.

Główne przyczyny powstawania niedoborów

Jedną z najczęstszych przyczyn niedoborów jest po prostu niewystarczające spożycie określonych związków wraz z codzienną dietą. Podstawowym błędem żywieniowym jest sięganie po wysokoprzetworzone produkty, które w procesie produkcji zostały niemal całkowicie zubożone w wartości odżywcze.

Jeśli w Twojej codziennej diecie brakuje pełnych ziaren zbóż, różnorodnych warzyw i owoców, ryb, mięsa w jak najmniej przetworzonej postaci, a także orzechów, nasion i pestek — realnie wzrasta u Ciebie ryzyko rozwoju niedoborów.

Do olbrzymich strat składników odżywczych dochodzi także podczas niewłaściwego przechowywania produktów oraz nieodpowiedniej obróbki cieplnej. Mowa m.in. o przechowywaniu owoców i warzyw w nasłonecznionych, ciepłych miejscach, a także o ich długotrwałym wygotowywaniu. Warto zatem spożywać na surowo wszystkie te warzywa, u których jest to możliwe. Jeśli gotowanie jest konieczne, zaleca się maksymalne skrócenie tego procesu i wybór gotowania na parze.

Sygnały ostrzegawcze: Jak rozpoznać braki w organizmie?

W przypadku wielu niedoborowych związków mogą pojawić się bardzo charakterystyczne objawy. Przykładowo: bolesne, nocne skurcze mięśniowe najczęściej sugerują brak magnezu, z kolei drętwienie kończyn i zaburzenia smaku mogą być wyraźnym sygnałem skrajnie niskiego poziomu witaminy B12. Poza tymi specyficznymi objawami, Twój organizm może wysyłać ogólne sygnały alarmowe:

• Ogólne, przewlekłe osłabienie, brak energii i nadmierna senność.
• Szybsza, nieuzasadniona męczliwość podczas codziennych czynności.
• Wzmożone, "garściami" wypadające włosy oraz łamliwość i rozdwajanie się paznokci.
• Wyraźne pogorszenie kondycji skóry (suchość, zajady, trądzik).
• Problemy z pamięcią, koncentracją i "mgła mózgowa".
• Niezamierzony spadek lub nagły wzrost masy ciała.
• Uporczywa bezsenność lub wybudzanie się w nocy.
• Dziwny, silny apetyt na określone, specyficzne produkty.
• Częste, nawracające infekcje i przeziębienia (spadek odporności).
• Napięciowe bóle i zawroty głowy.

Wstępne rozpoznanie niedoboru możliwe jest podczas wnikliwego wywiadu lekarskiego. Aby mieć 100% pewności, zawsze warto zbadać krew. Najczęściej oznaczane i kluczowe parametry to: pełen panel elektrolitów, witamina B12, witamina D3 (metabolit 25-OH), witamina B6, kwas foliowy, poziom żelaza i ferrytyny, a także cynk i selen.

Warto poważnie rozważyć wprowadzenie diety śródziemnomorskiej. Jest ona niesamowicie bogata w świeże warzywa, ryby, oliwę z oliwek, orzechy i pełnoziarniste produkty. Taka dieta, oparta na naturalnych, minimalnie przetworzonych składnikach, dostarcza potężnych ilości antyoksydantów i błonnika, zapobiegając w ten sposób jakimkolwiek niedoborom i wspierając prawidłowe trawienie.

Dołącz do naszej społeczności i bądź na bieżąco!