Najlepsze źródła błonnika w diecie
Błonnik pokarmowy – właściwości i źródła
Błonnik to jeden z najważniejszych składników pokarmowych, którego dostępność w diecie jest dobra — wystarczy jedynie w odpowiedni sposób komponować dietę. Kluczem do sukcesu jest spożywanie jak najmniej przetworzonych produktów pochodzenia roślinnego.
Błonnik pokarmowy to pozostałości komórek roślinnych, które dostarczamy organizmowi wraz z produktami pochodzenia roślinnego. Błonnik jest zatem kompozycją wielu polimerów składających się z cukrów. Dla wielu osób zaskoczeniem może być fakt, iż włókno pokarmowe zaliczane jest do węglowodanów, gdyż są one okryte złą sławą. Jednak błonnik to samo dobro. Przechodzi przez żołądek i jelito cienkie w niezmienionej postaci, pozostając odpornym na działanie enzymów trawiennych. W jelicie grubym błonnik jest częściowo hydrolizowany przez bakterie kolonizujące okrężnicę.
Jako źródło błonnika określany jest każdy produkt, w którym jego zawartość to co najmniej 3 g błonnika / 100 g produktu lub 1,5 g błonnika / 100 kcal dostarczanych z określonym produktem.
W taką definicję dietetycznych źródeł błonnika wpisują się m.in. orzechy, suszone owoce, warzywa, strączki, kasze i brązowy ryż oraz otręby.
Podział błonnika pokarmowego
Podstawowy podział włókna pokarmowego uwzględnia błonnik nierozpuszczalny i rozpuszczalny. Taki podział na źródła błonnika rozpuszczalnego i nierozpuszczalnego jest dość umowny. Wiele produktów pochodzenia roślinnego zawiera bowiem obydwie te postacie błonnika.
Błonnik rozpuszczalny
Błonnik rozpuszczalny to pektyny, gumy, śluzy roślinne oraz niektóre hemicelulozy. Te postacie błonnika wykazują zdolność do wiązania wody i tworzenia konsystencji przypominającej żel. Najwięcej błonnika rozpuszczalnego zawierają:
- warzywa i owoce
- płatki owsiane
- strączki
- nasiona chia
- siemię lniane
- babka płesznik
- płatki jęczmienne i kasza jęczmienna
- orzechy
Błonnik nierozpuszczalny
Nierozpuszczalne postacie błonnika, takie jak ligniny, celuloza i niektóre hemicelulozy pozostają obojętne na działanie wody. Można tu wymienić np.:
- otręby pszenne
- płatki owsiane
- razowe pieczywo
- kasza gryczana
- brązowy ryż
- skórki owoców i warzyw
- niektóre warzywa i owoce
Wyjątkowe postacie błonnika
Chciałbym jeszcze skierować uwagę na dwie wyjątkowe postacie błonnika — skrobię oporną oraz beta-glukan.
Beta-glukan
Beta-glukan to jedna z najzdrowszych składowych błonnika pokarmowego. Wchodzi w skład ścian komórkowych drożdży, grzybów, zbóż. Beta-glukan można dostarczyć wraz z suplementami diety, a także z takimi naturalnymi źródłami:
- płatki owsiane
- płatki jęczmienne
- otręby owsiane i jęczmienne
- grzyby
Zalecane spożycie tej frakcji błonnika to około 3 g dziennie, gdyż taka jego ilość umożliwia normalizację poziomu cholesterolu i glukozy, a także wspomaga florę jelitową.
Skrobia oporna
Kolejna składowa błonnika, na którą warto zwrócić szczególną uwagę to skrobia oporna. Jest to bowiem błonnik, który możemy „wyczarować” w produktach, w których wyjściowo zawartość błonnika jest niewielka.
Mowa o produktach bogatych w skrobię, czyli związek trawiony do glukozy, która jest szybko wchłaniana i powoduje znaczny wzrost glikemii. Zwykła skrobia jest bardzo szybko trawiona i wchłaniana, zatem efektem jej spożycia jest nagły wzrost glikemii po posiłku.
Aby zredukować ten niepożądany efekt, wystarczy poddać produkty skrobiowe odpowiedniej obróbce cieplnej, zwiększając zawartość nietrawionej skrobi opornej. Proszę po prostu ochłodzić ziemniaki czy makaron po ugotowaniu — i to wystarczy. Potem mamy dużą dowolność, gdyż możemy zjeść ochłodzone produkty na zimno lub ponownie je podgrzać, bez strat w zawartości skrobi opornej.
Korzyścią jest wówczas zmniejszenie indeksu glikemicznego potrawy, czyli zmniejszenie poposiłkowego wzrostu glikemii, a także dostarczenie frakcji błonnika o korzystnym wpływie na jelita.
Na koniec zapraszam Państwa do obejrzenia odcinka poświęconemu babce płesznik i babce jajowatej, czyli jednym z najlepszych źródeł błonnika:
Pobierz darmowego e-booka ze zdrowymi przepisami:
Komentarze0Dodaj komentarz