Nitrozaminy - jedne z najbardziej szkodliwych związków w diecie
Ukryte zagrożenie na talerzu: czym są nitrozoaminy?
Czy martwisz się o jakość swojej diety? Biorąc pod uwagę ostatnie doniesienia o obecności nitrozoamin w niektórych produktach spożywczych, zrozumiałe jest, że czujesz się zaniepokojony. Nitrozoaminy to grupa substancji chemicznych, które są potencjalnie rakotwórcze, co oznacza, że mogą powodować raka. Powstają, gdy niektóre związki, takie jak azotyny i azotany są wystawione na działanie wysokiej temperatury, na przykład podczas gotowania lub przetwarzania.
Doprowadziło to do pytań o bezpieczeństwo żywności, takiej jak bekon, hot dogi i inne przetworzone mięso, o których wiadomo, że zawierają te związki.
Współczesna dieta obfituje w przetworzone produkty, a te stanowią źródło wielu szkodliwych substancji. Oprócz cukru czy tłuszczów trans taka wysokoprzetworzona żywność zawiera także nitrozaminy, czyli związki organiczne powstałe w efekcie reakcji nitrozujących. Powstają przede wszystkim w efekcie reakcji między azotynami dodawanymi do mięs a białkiem mięsa. Warunkiem ich powstania jest zadziałanie wysokiej temperatury (obróbki cieplnej).
Główne źródła nitrozoamin w naszej diecie
Wytypowano, jakie produkty są najbogatsze w nitrozoaminy i stanowią największe ryzyko narażenia. Na szczycie listy znalazły się:
| Rodzaj produktu | Przykłady i uwagi |
|---|---|
| Peklowane produkty mięsne | Bekon, parówki, wędliny i inne przetwory zawierające konserwanty azotynowe. |
| Przetworzone ryby | Ryby poddawane procesom wędzenia, silnego solenia lub konserwowania. |
| Grillowane produkty | Mięsa i wyroby poddawane obróbce termicznej w bardzo wysokich temperaturach (np. na grillu). |
Dla wielu osób zaskoczeniem może być także obecność tych szkodliwych związków w niektórych lekach. Tu pragnę uspokoić – każdorazowo po stwierdzeniu ich obecności w produkcie medycznym, był on wycofywany z obrotu. Dlaczego tak samo nie dzieje się z powszechnie dostępną żywnością przetworzoną? Jak dotąd to pytanie pozostaje bez odpowiedzi.
Wpływ na zdrowie i ryzyko nowotworów
Eksperci ds. żywienia ostatnio skupili się na badaniu tych związków, ponieważ wiele z nich jest uznawanych za potencjalnie rakotwórcze. W badaniach na zwierzętach wykazano, że aż 90% z przebadanych dotychczas ponad 300 nitrozoamin może przyczynić się do rozwoju nowotworów. Obecnie coraz większą uwagę przykłada się do określenia wpływu tych związków na organizm człowieka.
W raporcie Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności stwierdzono, że poziom narażenia na nitrozaminy w żywności "...budzi poważne obawy zdrowotne". Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem zaklasyfikowała nitrozoaminy do grupy związków o prawdopodobnym działaniu rakotwórczym dla ludzi (2A).
Wykazano m.in. związek między spożywaniem nitrozoamin a większym ryzykiem występowania raka płaskonabłonkowego przełyku oraz nowotworu żołądka i okrężnicy. Co więcej, związki te wykazują także działanie teratogenne, czyli mogą wpływać na pojawienie się wad rozwojowych płodu.
Istnieje wiele powodów, aby ograniczyć spożycie nitrozoamin w codziennej diecie. Podstawą jest unikanie wysokoprzetworzonej żywności, peklowanych mięs i zbyt częstego grillowania. Dodatkowo warto zwiększyć spożycie silnych antyoksydantów. Włącz do diety produkty bogate w selen, polifenole, witaminę A i witaminę E – mogą one realnie zmniejszyć negatywny wpływ nitrozoamin na nasze zdrowie.
Pobierz darmowego e-booka ze zdrowymi przepisami i dołącz do naszej społeczności
Oto linki do opracowań naukowych i źródeł (bibliografia):
-min.webp)
Komentarze0Dodaj komentarz