Glutation - klucz do długowieczności
Glutation to związek naturalnie występujący w organizmie człowieka. Uznawany jest za jeden z najsilniejszych antyoksydantów. Skutecznie neutralizuje wolne rodniki, wspomaga procesy detoksykacyjne oraz moduluje działanie układu odpornościowego. Stanowi prawdziwą tarczę przeciwko szkodliwemu wpływowi środowiska.
Niestety – z wiekiem spada synteza glutationu w organizmie, co skutkuje przyspieszeniem procesów starzenia i spowolnieniem regeneracji organizmu. Na szczęście można skutecznie utrzymywać optymalny poziom glutationu w każdym wieku. Jak to zrobić?
Czym jest glutation i jak działa?
Glutation to tripeptyd, czyli związek zbudowany z trzech aminokwasów: glicyny, cysteiny i kwasu glutaminowego. Organizm człowieka ma zdolność syntezy glutationu; proces ten zachodzi w niemal każdej komórce, ale najistotniejszy udział mają w nim hepatocyty (komórki wątroby). Związek ten jest następnie dystrybuowany po całym organizmie, docierając tam, gdzie jest na niego zapotrzebowanie.
W procesie syntezy glutationu uczestniczą aminokwasy tworzące ten związek, czyli kwas glutaminowy, glicyna i cysteina. Ponadto niezbędna jest obecność witaminy C i E, siarki oraz selenu.
Zredukowany i utleniony glutation (GSH i GSSG)
W organizmie glutation występuje w dwóch postaciach: zredukowanej i utlenionej.
Zredukowany glutation (GSH) posiada wolną grupę tiolową (-SH) w cząsteczce cysteiny, która umożliwia mu neutralizowanie wolnych rodników i innych reaktywnych form tlenu (ROS). W ten sposób GSH chroni komórki przed stresem oksydacyjnym, czyli uszkodzeniami spowodowanymi przez nadmiar wolnych rodników.
Po oddaniu elektronów GSH przekształca się w formę utlenioną, czyli dimer glutationowy (GSSG). GSSG to dwie cząsteczki glutationu połączone mostkiem dwusiarczkowym. Poziom GSSG jest ważnym wskaźnikiem stopnia stresu oksydacyjnego w komórkach.
Przekształcanie GSSG z powrotem w aktywny GSH to kluczowy proces dla utrzymania równowagi antyoksydacyjnej w organizmie. Odpowiada za to enzym o nazwie reduktaza glutationowa. Cykl ten zapewnia ciągłe dostawy aktywnego GSH, chroniącego komórki przed uszkodzeniami.
Badanie glutationu — miernik stresu oksydacyjnego
Stosunek stężeń GSH do GSSG w komórkach jest ważnym miernikiem ogólnego stanu stresu oksydacyjnego. Wysoki stosunek glutationu zredukowanego (GSH) do utlenionego (GSSG) wskazuje na dobry stan antyoksydacyjny komórki, natomiast jego spadek świadczy o narastającym stresie oksydacyjnym.
W coraz większej liczbie laboratoriów medycznych można oznaczyć poziom glutationu zredukowanego i całkowitego. Interpretacji wyniku należy dokonać wg norm podanych przez laboratorium. Orientacyjne zakresy wartości prawidłowych przedstawiają się następująco:
| Parametr | Zakres wartości prawidłowych |
|---|---|
| Glutation całkowity | ok. 780 – 1350 umol/l |
| Glutation zredukowany (GSH) | ok. 640 – 1150 umol/l |
| Glutation utleniony (GSSG) | poniżej 72 umol/l |
| Stosunek GSH do całkowitego | ok. 0,99 (0,81–0,95 to sygnał ostrzegawczy; poniżej 0,63 – silny stres oksydacyjny) |
Na co pomaga glutation?
Glutation jest bez wątpienia jednym z najsilniejszych antyoksydantów obecnych w organizmie. Warunkuje prawidłowy przebieg licznych procesów biochemicznych, dlatego utrzymanie jego optymalnego poziomu jest kluczowe dla zachowania zdrowia.
| Obszar działania | Kluczowe korzyści dla organizmu |
|---|---|
| Detoksykacja i ochrona komórek | Neutralizacja wolnych rodników, redukcja stresu oksydacyjnego, wspomaganie detoksykacji z toksyn i metali ciężkich. |
| Odporność i regeneracja | Wzmocnienie układu odpornościowego, usprawnienie procesów regeneracyjnych i powysiłkowej odnowy mięśni. |
| Mózg i układ nerwowy | Spowolnienie procesów neurodegeneracyjnych, zachowanie równowagi neuroprzekaźników, wsparcie dobrego samopoczucia psychicznego. |
| Zdrowie ogólne i serce | Redukcja stanów zapalnych, wspomaganie układu sercowo-naczyniowego, regulowanie przebiegu reakcji autoimmunologicznych. |
Tempo syntezy glutationu w naturalny sposób spada wraz z wiekiem, co wynika ze zmniejszenia aktywności enzymów. Istnieje jednak wiele szkodliwych czynników, które generują wolne rodniki i przyczyniają się do szybszego "zużywania" tego cennego antyoksydantu. Należą do nich: dieta bogata w żywność przetworzoną, tłuszcze trans i cukier, zanieczyszczenia środowiska, przewlekły stres, dym papierosowy, długotrwały i intensywny wysiłek fizyczny, przewlekłe stosowanie leków oraz częste infekcje.
Im mniej glutationu w komórkach, tym gorsze staje się funkcjonowanie mitochondriów (organelli produkujących energię). Konsekwencją jest nasilenie stresu oksydacyjnego, przewlekłego stanu zapalnego o małym nasileniu oraz silne zaburzenie funkcji detoksykacyjnych organizmu. Z tego powodu przywrócenie optymalnego poziomu glutationu uznawane jest obecnie za jedną z najskuteczniejszych strategii anti-aging.
Jak podnieść poziom glutationu?
W diecie brak jest naturalnych źródeł samego glutationu w gotowej do przyswojenia formie. Można natomiast zadbać o odpowiednio wysokie spożycie aminokwasów i kofaktorów niezbędnych w procesie jego endogennej syntezy.
Aby skutecznie zwiększyć produkcję glutationu, zadbaj o dostarczenie organizmowi poniższych składników:
- Cysteina: płatki owsiane, nasiona słonecznika, mięso z kurczaka, strączki oraz jaja. Warto rozważyć również suplementację N-acetylocysteiną (NAC).
- Metionina: nasiona sezamu, ryby, mleko, mięso kurczaka, kiełki pszenicy oraz pestki dyni.
- Glicyna: soczewica, jaja, drób, nasiona słonecznika, pestki dyni, kasza gryczana oraz orzechy włoskie.
- Siarka: niezbędny prekursor glutationu. Znajdziesz ją w warzywach krzyżowych (brokuły, kalafior, jarmuż), a także w czosnku, cebuli i rzeżusze.
- Witaminy i kofaktory: witaminy C, E, B2, B3, B5, B12, kwas alfa-liponowy (ALA) i selen. Zadbaj również o melatoninę, sięgając po oliwę z oliwek, siemię lniane czy pomidory.
Pobierz darmowego e-booka ze zdrowymi przepisami i dołącz do społeczności
Oto linki do opracowań naukowych (bibliografia):
Komentarze1Dodaj komentarz