Węgiel aktywny – 9 zastosowań + efekty uboczne

Węgiel aktywny nie bez powodu znajduje swoje miejsce w większości domowych apteczek. Jest niezastąpiony w leczeniu dolegliwości żołądkowych, zatruć substancjami chemicznymi i lekami, służy jako naturalny środek do wybielania zębów, potrafi nawet złagodzić skutki kaca. Na tym nie koniec dobroczynnych właściwości pierwiastka.

Węgiel aktywowany można stworzyć na kilka sposobów – używając torfu, drewna, węgla brunatnego lub drzewnego. Wpływa on korzystnie na funkcjonowanie nerek, wątroby, obniża cholesterol, ponadto wspiera układ trawienny, eliminując nadmiar gazów. Starożytni Egipcjanie odkryli detoksykacyjne właściwości węgla aktywnego. Istnieje 9 udowodnionych naukowo zastosowań tej substancji.

1. Węgiel aktywny wspiera funkcjonowanie nerek

Nerki zdrowego człowieka są w stanie filtrować krew z toksyn, między innymi mocznika który stanowi końcowy produkt przemian białkowych w organizmie i jest wskaźnikiem czynności nerek. W przypadku przewlekłej niewydolności nerek węgiel aktywowany pełni bardzo istotną funkcję. Udowodniono, że pierwiastek łączy się z mocznikiem i innymi toksynami, a następnie eliminuje je z organizmu. [1]

Produkty uboczne przemiany materii na drodze dyfuzji przenikają z krwiobiegu do jelita i tam łączą się z węglem aktywowanym. W kolejnym etapie procesu zostają usuwane wraz z kałem. [2]

Wykazano, że u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek, systematyczna suplementacja węgla aktywnego pozwoliła na obniżenie poziomu mocznika we krwi. [3]

2. Pierwiastek może wspomóc leczenie zatruć

Dzięki zdolności do wiązania wielu substancji, wchodzących w skład powszechnie dostępnych leków, węgiel aktywny jest powszechnie stosowany w przypadku ich przedawkowania. Pierwiastek łączy się z niepożądanymi substancjami w jelitach i tym samym zapobiega przedostawaniu się toksyn do krwiobiegu. [4]

Badania przeprowadzone przez naukowców z Toronto pokazały, że spożycie węgla aktywowanego tuż po przyjęciu nadmiernej dawki leków, zmniejsza wchłanianie toksyn aż o ponad 70%, redukując ryzyko wystąpienia zatrucia. [5]

Warto dodać, że stosowanie węgla aktywnego w przypadku zatrucia kwasami, niektórymi pierwiastkami chemicznymi, jak lit i potas, metalami ciężkimi oraz alkoholem, nie przynosi zamierzonych efektów. Zatem zastosowanie węgla aktywnego nie powinno być rutynowe przy okazji każdego zatrucia. [6], [7]

3. Węgiel aktywny może pomóc zachować naturalną biel zębów

Węgiel aktywny bywa powszechnie stosowany jako jeden z głównych składników wybielających past do zębów. Naukowcy do tej pory nie są zgodni co do tego, czy węgiel aktywny ma istotny wpływ na przywrócenie bieli zębów. [8]

Przeprowadzono badanie, w którym porównano wpływ materiału wykonania włosia szczoteczek do zębów na rozwój płytki bakteryjnej w jamie ustnej. Okazało się, że włosie mające w swoim składzie węgiel ograniczało rozwój bakterii w większym stopniu, niż w przypadku stosowania standardowego włosia nylonowego. [9]

W kolejnym badaniu udowodniono, że pasta z węglem aktywowanym w najlepszym stopniu wybiela zęby w porównaniu z pastami zawierającymi inne składniki aktywne. Nie zbadano jednak trwałości efektu oraz wpływu poszczególnych składników na szkliwo. [10]

4. Pierwiastek obniża poziom cholesterolu we krwi

Udowodniono, że regularne spożywanie około 20 gramów węgla aktywnego przez miesiąc pomaga w obniżeniu cholesterolu LDL o 25%. [11]

Kolejne badanie potwierdziło powyższy wniosek. Codzienne spożywanie węgla aktywnego przez osoby borykające się ze zwiększoną ilością cholesterolu, obniżyło jego poziom nawet o 40%. [12]

Dobroczynne działanie węgla aktywnego polega prawdopodobnie na jego zdolności do wiązania cholesterolu oraz kwasów żółciowych, znajdujących się w jelitach, co zapobiega wchłanianiu tych substancji do krwiobiegu. [13]

5. Spożywanie węgla aktywnego wspiera funkcjonowanie układu trawiennego

Badanie na stuosobowej próbie pokazało, że grupa pod wpływem działania węgla aktywnego zgłaszała znacznie mniej dolegliwości trawiennych, takich jak wzdęcia i skurcze żołądka. [14]

Istnieją podejrzenia, że stosowanie tego pierwiastka może skutkować poprawieniem jakości życia osób w podeszłym wieku, zmagających się z problemem częstych biegunek. Teza ta nie została jednak oficjalnie potwierdzona na drodze badań klinicznych. [15]

6. Węgiel aktywny przyspiesza leczenie ran

Węgiel aktywny, dzięki właściwościom antybakteryjny i zdolnością do absorpcji płynów, wspiera gojenie się ran. Owrzodzenia opatrzone węglem aktywnym goiły się znacznie szybciej niż te pod opatrunkami bez pierwiastka. [16]

Co ciekawe, stosowanie węgla aktywowanego u osób cierpiących na stany zapalne w obrębie skóry, powoduje eliminowanie przykrego zapachu uszkodzonych miejsc. Neutralizacja charakterystycznej woni ran w znacznym stopniu poprawia komfort psychiczny chorego. [17]

7. Stosowanie pierwiastka może zapobiec zagrożeniu ciąży

Cholestaza ciężarnych to zaburzenie funkcjonowania wątroby, może występować podczas ciąży. Skutkiem choleostazy jest wypływanie żółci na zewnątrz wątroby, co może być groźne dla płodu. Udowodniono, że węgiel aktywowany jest w stanie zaabsorbować część żółci, zmniejszając jej odkładanie w organizmie. [18]

8. Węgiel aktywny zmniejsza ryzyko pojawienia się kaca

Kac jest następstwem spożycia nadmiernej ilości alkoholu. Kiedy zawartość etanolu we krwi w znaczny sposób zaburzy metabolizm organizmu, odczuwane są charakterystyczne dolegliwości. Chociaż nie udowodniono bezpośredniego wpływu węgla aktywnego na objawy kaca, spożycie pierwiastka razem z alkoholem może zminimalizować prawdopodobieństwo wystąpienia kaca poprzez usunięcie części metabolitów etanolu z krwi. [19]

9. Pierwiastek w znacznym stopniu oczyszcza wodę

Spożywanie wody prosto z kranu wydaje się niezwykle ekologiczne, jednak może nieść za sobą wiele negatywnych skutków zdrowotnych, jak na przykład narażenie na metale ciężkie. Filtracja wody przy użyciu węgla aktywnego jest doskonałym sposobem na oczyszczenie jej z fluorków i metali. Warto pamiętać, że węgiel aktywowany nie posiada zdolności do usuwania bakterii i wirusów z wody. [20], [21]

Efekty uboczne

Pomimo tego, że w świetle badań naukowych spożywanie węgla aktywnego uchodzi za bezpieczne, istnieje kilka skutków ubocznych stosowania tego pierwiastka. Do najczęściej zgłaszanych należą:

nudności,

biegunki,

zaparcia,

niedrożność jelit. [22]

Podawanie węgla aktywnego osobom o ograniczonej świadomości, spowodowanej przedawkowaniem leków lub innych substancji chemicznych, może skutkować zachłyśnięciem. Z tego względu pierwiastek powinny przyjmować tylko przytomne osoby. [23]

Porfiria to rzadka choroba genetyczna. Jednym z jej najdotkliwszych objawów jest światłowstręt. W bardzo sporadycznych przypadkach spożywanie węgla aktywnego może nasilać dolegliwości chorobowe. [24]

Możliwość stosowania węgla aktywnego należy uzgodnić z lekarzem w przypadku regularnego przyjmowania niektórych leków – pierwiastek może ograniczyć ich wchłanianie.. [25]



Artykuł ma charakter informacyjny. Jest obiektywną analizą aktualnych badań naukowych, zgodnych z metodologią EBM. Nie stanowi jednak diagnozy ani porady medycznej. Leczeniem może zajmować się tylko Twój lekarz prowadzący.



Autor: lek. stom. Marek Skoczylas