15 ważnych właściwości rabarbaru

Bogactwo minerałów, witamin i antyoksydantów – to wszystko zawiera w sobie rabarbar, który choć przez wielu uznawany za owoc, tak naprawdę jest warzywem. Jest to roślina na tyle uniwersalna, że można ją komponować zarówno z posiłkami słodkimi, jak i słonymi. Sprawdź, jakie korzyści może przynieść twojemu zdrowiu.

Rabarbar pochodzi z obszarów Chin, Iranu, Turcji i Indii, i to właśnie w Azji, od wieków, stosowany jest w medycynie ludowej. Obecnie wiadomo, że dobrze wpływa on na zdrowie serca i kości, a także pomaga utracić kilka kilogramów. Ponadto, posiada on właściwości przeciwnowotworowe. Co jeszcze warto o nim wiedzieć? 

1. Rabarbar wspiera układ sercowo-naczyniowy

Wysoki cholesterol może oznaczać spore problemy zdrowotne, dlatego dobrze jest sprawdzać jego poziom już po 30. roku życia. Okazuje się że w rabarbarze zawarty jest błonnik, który może stężenie cholesterolu w pewien sposób regulować. W 1997 roku naukowcy postanowili podawać to warzywo mężczyznom przez około 30 dni. Po tym czasie okazało się, że poziom cholesterolu całkowitego obniżył się o 8%, a „złego” cholesterolu LDL o 9% (1). Dzięki tym właściwościom można powiedzieć, że rabarbar dobrze działa na serce.

Warto również dodać, że zawartość miedzi i żelaza, które są zawarte w warzywie stymulują wytwarzanie czerwonych krwinek, co jest bardzo istotne, aby utrzymać odpowiednią ich ilość w organizmie (2). Dzięki temu może być on odpowiednio dotleniony. 

2. Warzywo poprawia przemianę materii

Odpowiednie funkcjonowanie układu trawiennego jest potrzebne do utrzymywania procesów życiowych. Dzięki temu, że w rabarbarze znajduje się duża ilość błonnika, zwiększa on objętość stolca oraz sprawia, że wypróżnienia odbywają się regularnie. Ma on również właściwości przeczyszczające, dlatego też może być skutecznym środkiem w leczeniu zaparć. Sprawdza się również przy wzdęciach oraz skurczach żołądka (3). Łagodzi też ból wywoływany przez hemoroidy.

W przypadku problemów żołądkowo-jelitowych lepiej nie jeść tego warzywa w surowej postaci, warto raczej przyjmować go w formie nalewki, ekstraktu lub proszku. Należy od razu zaznaczyć, że nie należy go spożywać również w zbyt dużych ilościach.

3. Rabarbar pomaga schudnąć

Jeśli zamierzasz odzyskać szczupłą figurę, musisz odpowiednio skomponować swój jadłospis. Przy tej okazji możesz zwrócić uwagę właśnie na rabarbar, który jest warzywem bardzo zdrowym, a jednocześnie niskokalorycznym (4).

Jak się okazuje, w 100 g tej rośliny znajduje się około 20 kalorii, a jednocześnie zawarte są w nim wszystkie ważne fitoskładniki, a więc: błonnik pokarmowy, polifenolowe przeciwutleniacze, witaminy oraz minerały. Znajdują się w nim katechiny, usprawniające przemianę materii, a przez to przydające się w szybszym spalaniu tkanki tłuszczowej.  W chińskim czasopiśmie medycznym opublikowano artykuł, według którego związki rabarbaru hamują opróżnianie żołądka, co również sprzyja chudnięciu (5). 

4. Warzywo może poprawić kondycję nerek

Bezpośrednią przyczyną przewlekłej choroby nerek są ich uszkodzenia, które utrzymują się przez minimum 3 miesiące. Okazuje się że rabarbar może być przydatny również w leczeniu tej choroby, zwłaszcza jeśli chodzi o stadium 3 i 4.

Jednocześnie jednak znajduje się w nim kwas szczawiowy, który sprzyja się tworzeniu kamieni nerkowych. Dlatego więc – w przypadku dolegliwości związanych z tym narządem – warto przed rozpoczęciem suplementacji rabarbaru skonsultować się ze swoim lekarzem (6). 

5. Rabarbar ma właściwości przeciwzapalne

W rabarbarze znajdują się antocyjany, czyli flawonoidy, które sprawiają, że niektóre warzywa są czerwone, niebieskie lub fioletowe. Związki te wykazują się działaniem przeciwzapalnym i przeciwnowotworowym, dzięki którym mogą zwalczać choroby kardiologiczne i cukrzycę, a także pomagać w walce z otyłością (7).

6. Warzywo pomaga w walce z cukrzycą

Cukrzyca to jedna z najczęstszych chorób cywilizacyjnych. Naukowcy odkryli, że w rabarbarze znajduje się rapontycyna, która reguluje u zwierząt poziom lipidów, jak również poziom glukozy we krwi. Bardzo możliwe zatem, że już w przyszłości będzie się to warzywo wykorzystywało w walce z cukrzycą typu 2.

Według naukowców, dwa antrachinony znajdujące się w rabarbarze biorą też udział w transporcie glukozy, co również przydaje się w leczeniu tej choroby. Informację o tych właściwościach opublikowało pismo The Pharmaceutical Society of Japan.

Okazuje się także, że składniki zawarte w rabarbarze zmniejszają bierne wchłanianie glukozy do krwioobiegu, dzięki czemu jego obecność w diecie może pomóc obniżyć indeks glikemiczny (8).

7. Rabarbar dobrze działa na skórę

Nie jest tajemnicą, że rośliny potrafią doskonale działać na skórę. W rabarbarze zawarta jest duża ilość witaminy A, która jest naturalnym antyoksydantem. Zwalcza ona wolne rodniki, dzięki czemu opóźnia również procesy starzenia, a więc np. powstawanie zmarszczek.

Do tego warzywo to wyróżnia się właściwościami przeciwbakteryjnymi i przeciwgrzybiczymi. W przypadku różnych infekcji skóry, można stosować je np. w postaci pasty z łodyg.

8. Warzywo łagodzi objawy menopauzy i miesiączki

Objawy menopauzy bywają bardzo uciążliwe. Czasem, aby je złagodzić, wystarczy odpowiednia dieta. Jednym z jej składników powinien być rabarbar, którego właściwości w tym zakresie udowodniono naukowo. Przyczynia się bowiem do zmniejszenia częstotliwości oraz natężenia uderzeń gorąca (9).

Warto dodać, że rabarbar pomaga również łagodzić objawy miesiączki. W jednym z badań, w którym uczestniczyło prawie 50 kobiet, podawano pewną dawkę tego warzywa 2 razy dziennie. Okazało się, że skuteczność rabarbaru w zmniejszaniu symptomów miesiączki jest porównywalna do kwasu mefenamowego, który jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym i który często jest rekomendowany przez lekarzy przy tego typu bólach (10).

9. Warzywo pomaga zregenerować się po udarze

Udar mózgu to choroba, która polega na obumarciu części tego narządu. Przeprowadzono badania na około 1000 uczestnikach i wynika z nich, że mieszanki ziołowe z rabarbarem w składzie pozwalają u pacjentów po udarze łagodzić różnego rodzaju objawy (11).

Podawano tego typu formuły pacjentom po tej chorobie i okazało się, że zmniejszają one markery stanu zapalnego (12). 

10. Roślina przydaje się po zatruciach pestycydami i herbicydami

Ryzyko zatrucia środkami ochrony roślin oraz herbicydami pojawia się nie tylko w miejscu ich stosowania, ale także transportu i magazynowania. Warto więc wiedzieć, co w takich przypadkach może nam pomóc. Dotychczas przeprowadzono kilkanaście badań nad kwestią wpływu rabarbaru na zdrowie osób po zatruciach pestycydami i herbicydami. Okazało się, że roślina ma na takie osoby bardzo korzystny wpływ i pozwala usunąć pestycydy z organizmu (13).

11. Rabarbar wspomaga zdrowie wątroby

Wątroba to największy narząd w organizmie człowieka, który ma do spełnienia wiele funkcji. Okazuje się, że jeden z azjatyckich leków ziołowych z rabarbarem w składzie skutecznie łagodzi objawy bezalkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby (14).

Co więcej, warzywo to sprawdza się również przy zaburzeniach genetycznych tego narządu, które polegają w magazynowaniu żółci w wątrobie noworodków. Rabarbar potrafi zmniejszyć u nich o 90% żółtaczkę, która jest głównym objawem tego typu problemów (15).

12. Roślina ma właściwości przeciwnowotworowe

Nowotwory to jedna z najgroźniejszych chorób naszych czasów. Badania wykazały że, w rabarbarze znajdują się antrachinony, które mają potencjał przeciwnowotworowy. Beta-karoten przekształcony w witaminę A oraz luteina i zeaksantyna wykazują się działaniem antyoksydacyjnym i ochraniają organizm przed pojawieniem się raka (16).

Niektóre badania dowodzą również, że zawarte w rabarbarze substancje są w stanie zabić 50% komórek rakowych w ciągu 48 godzin (17). Wiadomo też, że pieczony rabarbar wykazuje się jeszcze większymi właściwościami przeciwnowotworowymi (18).

13. Warzywo wpływa na zdrowie kości

Osteoporoza nie daje przez długi czas żadnych objawów. W pewnym momencie jednak, pod wpływem niewielkiego wysiłku, dochodzi do złamań. Najczęściej ofiarami osteoporozy padają kobiety po 50 roku życia.

Aby się uchronić przed tą chorobą, warto jeść rabarbar, który jest prawdziwym bogactwem witaminy K. Składnik ten jest ważny przy metabolizmie kości. Co więcej, uczestniczy on również w procesie karboksylacji osteokalcyny – ów hormon białkowy bierze udział z kolei w tworzeniu kości (19).

14. Rabarbar poprawia funkcjonowanie mózgu

W ochronie mózgu przed uszkodzeniami biorą udział przeciwutleniacze, które znajdują się w rabarbarze. Ale nie tylko one. Zawarta w warzywie witamina K też przyczynia się do zmniejszenia uszkodzeń neuronów. Dzięki temu można zapobiec nawet chorobie Alzheimera. Składniki zawarte w rabarbarze leczą również występujące w mózgu stany zapalne (20). To sprawia, że może on zapobiec stwardnieniu zanikowemu bocznemu oraz udarom.

15. Rabarbar walczy z zapaleniem trzustki

Trzustka to niewielki narząd, który reguluje wiele procesów metabolicznych w naszym organizmie. Czasem dochodzi jednak do jej zapalenia, a w takich sytuacjach pomocny może okazać się rabarbar. Potwierdza to kilkanaście przeprowadzonych badań klinicznych. Przykładowo, w jednym z nich, warzywo to nie tylko pozytywnie wpłynęło na zapalenie trzustki, ale zmniejszyło również ilość enzymów trzustkowych, których było zbyt dużo po endoskopii (10).

Przeciwwskazania i skutki uboczne 

Jeżeli kiedykolwiek miałeś problem z kamieniami nerkowymi, powinieneś unikać rabarbaru. Znajdujący się w tym warzywie szczawian wapnia może przyczyniać się bowiem do ich tworzenia. Ważne jest również to, aby unikać jedzenia liści, ponieważ znajduje się w nich największa ilość tego związku. Zawarty jest w nich również kwas szczawiowy oraz glikozydy antrachinonowe, które sprawiają, że liście są toksyczne i mogą wywoływać zatrucia. Spożywanie ich może też powodować także:

  • pieczenie w jamie ustnej i gardle,
  • biegunkę,
  • osłabienie, 
  • nudności i wymioty.

Szkody nie powinny wyrządzić zdrowiu różowe łodygi. Warto jednak pamiętać, że dzieci przed ukończeniem 4. roku życia również nie powinny ich jeść.

Lepiej nie spożywać rabarbaru podczas ciąży lub w przypadku problemów z wątrobą, a jeśli już –  warto to przedyskutować ze swoim lekarzem. Nie wiadomo też do końca, jak związki zawarte w warzywie reagują z niektórymi lekami, np. moczopędnymi czy też rozrzedzającymi krew..



Artykuł ma charakter informacyjny. Jest obiektywną analizą aktualnych badań naukowych, zgodnych z metodologią EBM. Nie stanowi jednak diagnozy ani porady medycznej. Leczeniem może zajmować się tylko Twój lekarz prowadzący.



Autor: lek. stom. Marek Skoczylas