20 powodów by pić olej z czarnuszki. Jakie może przynieść korzyści?

Olej z czarnuszki pozyskiwany jest z nasion czarnego kminku (Nigella sativa), czyli rośliny rosnącej w naturalnych warunkach w południowo-zachodniej Azji. Zawiera on nie tylko mnóstwo składników odżywczych, ale też utrzymuje organizm w odpowiedniej kondycji. Sprawdź, dlaczego warto mieć „płynne złoto faraonów” we własnym domu.

Olej z czarnuszki charakteryzuje się bursztynowym zabarwieniem oraz doskonale sprawdza się jako dodatek do wielu dań. Oprócz tego wyróżnia go szereg właściwości leczniczych, a jeden z jego głównych składników, tymochinon, należy do silnych związków antyoksydacyjnych. Dowiedz się więcej o działaniu oleju z czarnego kminku.

1. Może pomagać w leczeniu cukrzycy

Cukrzyca zaliczana jest obecnie do chorób cywilizacyjnych – zmagają się z nią coraz młodsi pacjenci. W zwalczaniu jej objawów może okazać się pomocny właśnie olej z czarnego kminku, który obniża wysoki poziom glukozy we krwi.

Olej z czarnego kminku reguluje jednak nie tylko poziom glukozy, ale również lipidów. Jego korzystne działanie potwierdza wiele badań. Naukowcy dowiedli, że jego spożywanie jest szczególnie opłacalne dla osób z cukrzycą typu 2 (1).

2. Pomaga w walce z problemami skórnymi

Atopowe zapalenie skóry to choroba, którą najczęściej spotyka się u dzieci, ale występuje ona również i u dorosłych. Coraz więcej naukowców potwierdza fakt, że olej z czarnuszki może być równie skuteczny w walce AZS jak niektóre maści, np. preparaty sterydowe.

W jego składzie znajduje się wiele nienasyconych kwasów tłuszczowych (stanowią one około 80-90% jego zawartości), wyróżnia się także właściwościami zmiękczającymi i odżywiającymi skórę. Aby zauważyć odpowiednie efekty, wystarczy wmasowywać go w nią dwa razy dziennie (2).

Co więcej, olej z czarnuszki pomaga również w przypadku innych problemów skórnych, m.in. trądziku, grzybicy, egzemy i wysypki. Warto go spakować latem do walizki, przyspiesza bowiem gojenie się ran oraz niweluje skutki oparzeń słonecznych (3).

Aby sprawić, by skóra była po prostu ładniejsza, warto przyjmować olej nie tylko zewnętrznie, ale również wewnętrznie. Efekty widoczne będą już po kilku tygodniach, a organizm odwdzięczy się przy okazji lepszą kondycją włosów i paznokci.

3. Jest przydatny w leczeniu depresji

Badania wykazały, że olej z czarnego kminku zalicza się do grupy adaptogenów. Oznacza to, że potrafi zwiększać odporność na stres. Poprawia również nastrój oraz przeciwdziała stanom depresyjnym oraz lękowym. Dzięki temu, że działa on uspokajająco, warto przyjmować go w szczególnie stresujących okresach w życiu (4).

4. Usprawnia funkcjonowanie układu nerwowego

W oleju z czarnego kminku znajduje się tymohydrochinon, który jest substancją poprawiającą funkcjonowanie mózgu. Jego działanie polega na tym, iż blokuje on enzym acetylocholinoesterazę, który rozkłąda acetylocholinę. Acetylocholina należy do grupy ważnych neuroprzekaźników w mózgu. To sprawia, że olej z czarnuszki jest wspaniałym sprzymierzeńcem w walce z różnymi dolegliwościami układu nerwowego (5).

5. Wzmacnia układ odpornościowy

Olej z czarnuszki jest bogatym źródłem składników aktywnych, stymulujących wytwarzanie komórek typu T (limfocyty T) i NK (natural killers). Ten drugi rodzaj komórek powoduje z kolei destrukcję tych, które zostały zaatakowane przez drobnoustroje (6, 7).

Kiedy temperatura na zewnątrz jest niska i łatwo o chorobę, szczególnie warto pić olej z czarnuszki. Dobrze jest robić to również podczas infekcji – wówczas warto do niego dodać także wodę i miód, aby zauważyć jeszcze lepsze efekty.

Już w 1025 r. perski myśliciel Avicenna pisał, że olej z czarnuszki wpływa na wigor i przyspiesza powrót do zdrowia po okresie ciężkiego wyczerpania. Obecnie można interpretować to właśnie w ten sposób, iż wzmacnia on układ odpornościowy. Aby zauważyć u siebie większą odporność organizmu, najlepiej przyjmować olej z czarnuszki raz dziennie – taka kuracja przyda się np. maluchom idącym do przedszkola.

6. Pomaga przy astmie i alergii

Badania wykazały, że olej z czarnego kminku pomaga osobom z astmą i alergią. Warto jednak zaznaczyć, że odpowiednie dawkowanie w przypadku astmy powinien zalecić lekarz – jest to istotne ze względu na różne pochodzenie oraz przyczyny astmy.

Jeśli chodzi o alergię, szczególnie istotne jest działanie przeciwhistaminowe oleju, które jest bardzo ważne podczas terapii odczulającej. Codzienne jego spożywanie przynosi jednak wspaniałe rezultaty w postaci złagodzenia wielu objawów (8). Najlepsze efekty jego przyjmowania widoczne są u dzieci.

7. Ma działanie antybakteryjne

W 2008 r. przeprowadzono badania, z których wynika, iż olej z czarnuszki jest w stanie pokonać bakterie gronkowca złocistego MRSA – do tego momentu nie były w stanie zwalczyć go nawet antybiotyki. Jest to o tyle ważne, że MRSA pojawia się w szpitalach i domach opieki na całym świecie.

Na jego działanie szczególnie narażone są osoby w podeszłym wieku, które poddawane są licznym zabiegom chirurgicznym. Olej z czarnuszki doskonale poradzi sobie on także m.in. z bakteriami z rodzaju: Shigella i E-coli (9).

8. Pomaga w odchudzaniu

Według naukowców suplementacja oleju z czarnuszki wpływa na obniżenie wskaźnika masy ciała (BMI). Na łamach pisma Journal of Diabetes & Metabolic Disorders opublikowano artykuł, z którego wynika, iż olej z czarnego kminku może pomagać w walce z otyłością.

Przez 8 tygodni przeprowadzano badania, podczas których podawano grupie kobiet olej z czarnego kminku, z zastrzeżeniem, że muszą one przestrzegać niskokalorycznej diety. Pozostałym kobietom go nie podawano. Pod koniec badań okazało się, że w grupie, w której podawano olej z czarnuszki, w większym stopniu zmniejszyła się masa ciała (10).

9. Może poprawiać funkcjonowanie wątroby i nerek

Wyniki badań wskazują na to, że olej z czarnuszki wpływa na zmniejszenie powikłań związanych ze schorzeniami nerek oraz wątroby. Co więcej, może on także pozytywnie wpłynąć na ich strukturę. Chroni ją więc przed destrukcją spowodowaną spożywaniem nadmiernych ilości alkoholu oraz leków. Badania te przeprowadzono jednak tylko na myszach, nie wiadomo jeszcze do końca, czy tak samo olej działa również na narządy ludzkie (11).

Olej czarnuszki może jednak u gryzoni chronić wątrobę przed pasożytami oraz zabezpieczać ją przed innymi uszkodzeniami (12).

10. Może pomagać w walce z niepłodnością

Niepłodność to stan, do którego może doprowadzić wiele czynników. Naukowcy postanowili sprawdzić, czy olej z czarnuszki jest w stanie sobie z nim poradzić. Do badania zaproszono 68 mężczyzn z niepłodnością oraz nieprawidłowymi plemnikami. Jak się okazało, dzienna dawka 5 ml oleju z czarnego kminku wpłynęła na lepsze poruszanie się plemników, zwiększyła ich liczbę oraz objętość nasienia. Co więcej, przyjmowanie go nie przyniosło żadnych efektów ubocznych (13).

11. Reguluje poziom cholesterolu

Badania wykazały, że wysoki poziom cholesterolu można zmniejszyć dzięki regularnemu spożywaniu oleju z czarnuszki. Znajdują się w nim zdrowe kwasy tłuszczowe, które wpływają bezpośrednio na bardziej optymalny poziom cholesterolu w organizmie. Wśród owych kwasów tłuszczowych znajdują się m.in. kwasy linolowe czy kwas oleinowy. Olej czarnuszki zmniejsza poziom cholesterolu całkowitego oraz złego cholesterolu LDL (14).

12. Pomaga z problemami żołądka

Picie oleju z czarnego kminku lub jedzenie nasion czarnuszki zmniejsza bóle żołądka oraz łagodzi jego skurcze. Pomaga również w przypadku nadmiernych gazów, wzdęć, a także zmniejsza częstotliwość pojawiania się wrzodów. Olej z czarnuszki skutecznie osłania błonę śluzową żołądka i pozwala jej skutecznie się regenerować. Co więcej, zawiera on przeciwutleniacze, które hamują rozwój wielu chorób (15).

Dlaczego też zaskoczeniem nie powinien być fakt, że jest on często stosowany w lekach przeciwko pasożytom jelitowym. Niektóre badania wykazały również, że olej z czarnuszki blokuje rozrastanie się komórek raka okrężnicy, bez żadnych skutków ubocznych (16).

13. Pozytywnie działa na włosy

Dwa lata temu przeprowadzono badania, z którego wynikło, że ziołowa mieszanka z czarnuszką pospolitą w składzie przyczyniła się zmniejszenia wypadania włosów o prawie 80 procent (17).

Wiadomo również, że formuła złożona z oleju kokosowego oraz czarnuszki mogła przyczynić się do szybszego porostu włosów (18).

Zwolennicy tego oleju twierdzą również, że dobrze wpływa on na łupież oraz nawilżenie skóry głowy, jednak nie potwierdzono tego dotychczas żadnymi badaniami. Olej z czarnego kminku może być również skutecznym środkiem w walce z łysieniem telogenowym – chorobą, która występuje u pacjentów każdej płci i w każdym wieku. W badaniu przeprowadzonym na 20 kobietach z łysieniem telogenowym okazało się, że jest duża poprawa po zastosowaniu balsamu zawierającego 0,5% oleju z czarnego kminku (19).

14. Ma działanie przeciwnowotworowe

Fitochemikalia i antyoksydanty zawarte w oleju czarnuszki pomagają w leczeniu raka. Tymochinon i tymohydrochinon, czyli dwa rodzaje fitochemikaliów – jak zauważyli naukowcy – przyczyniły się w badaniu na zwierzętach do zmniejszenia liczby komórek nowotworowych o ponad połowę (20).

Olej z czarnuszki przyczynia się do zabicia komórek raka szyjki macicy, raka kości, raka piersi oraz raka żołądka (21).

Blokuje też rozwój raka skóry i tkanki podskórnej. Naukowcy stwierdzili także, że może on zabić komórki nowotworu płuc, jelita grubego oraz białaczki (22).

15. Zmniejsza ciśnienia krwi

Badania dowodzą, iż przyjmowanie ekstraktu z nasion kminku czarnego przez okres około 60 dni przyczynia się do obniżenia ciśnienia krwi u osób, u których jest ono w pewnym stopniu podwyższone (23). W dodatku zmniejsza on stres oksydacyjny, co przyczynia się zarówno do utrzymania prawidłowego ciśnienia krwi, jak również samego tętna.

16. Zabezpiecza przed skutkami chemioterapii i radioterapii

Okazuje się, że podczas chemioterapii przyjmowanie tymochinonu może zwiększyć efektywność standardowych leków. Co więcej, składnik ten może wpływać także na złagodzenie skutków ubocznych, które mogłyby powstać w wyniku terapii. Przeprowadzono w tym celu badanie, które wykazało, że podawanie szczurom oleju z czarnuszki przez 10 dni przed naświetlaniem zabezpieczało je właśnie przed skutkami ubocznymi (24).

17. Działanie antywirusowe

Olej z czarnuszki wykazuje także działanie przeciwwirusowe w szczególności do bardzo groźnego wirusa HCV, który powoduje wirusowe zapalenie wątroby typu C. W badaniu w którym wzięli udział pacjenci którzy nie mogli być leczeni konwencjonalnie interferonem, przeprowadzono eksperyment i pacjentom tym podawano 450 mg ekstraktu z nasion czarnuszki w postaci kapsułek. Badanie to trwało przez trzy miesiące. Kapsułki takie pacjenci otrzymywali 3 x dziennie.

Po trzech miesiącach odnotowano znaczący spadek ogólnej liczby wirusów w ustroju osób chorych. Prócz tego w znaczący sposób poprawiła się czynność wątroby a także parametry krwi (25).

18. Gojenie się ran

Tymochinon który zawarty jest w oleju z czarnuszki działa jak silny przeciwutleniacz. Zapobiega peroksydacji lipidów błon komórkowych a dzięki temu przyspiesza proces gojenia się ran. Powoduje on szybsze gojenie się ran niż sulfadiazyna srebra. Aktywuje enzymy biorące udział w tworzeniu kolagenu. Oprócz tego ma właściwości nawilżające zranione tkanki (26).

19. Lek na trądzik pospolity 

20% ekstrakt z czarnuszki stosowany w postaci zwykłego balsamu posiada lepszą skuteczność w zwalczaniu trądziku niż 5% nadtlenek benzoilu który jest uważany za bardzo skuteczny lek (27).

Olej z czarnuszki może być używany w postaci łagodnej oraz średnio zaawansowanej trądziku pospolitego. Jest bardzo dobrze tolerowany przez skórę i tylko w nielicznych przypadkach pojawiały się słabe działania niepożądane w postaci podrażnienia skóry (28).

Olej z czarnuszki jest równie skuteczny jak amoksycylina czyli antybiotyk stosowany w leczeniu trądziku. To tylko obrazuje jak ogromna siła drzemie w tej roślinie (29).

20. Znacząc pomoc w bielactwie

Olej z czarnuszki może poprawiać przebieg bielactwa. Ta choroba cechuje się zmniejszoną pigmentacją skóry i występowaniem białych plam na skórze. Olej z czarnuszki wzmacnia syntezę melaniny poprzez zwiększenie wrażliwości receptorów cholinergicznych. Za to działanie odpowiedzialny jest tymochinon (30, 31).

Skutki uboczne oleju z czarnuszki

Olej z kminku czarnego może czasem podrażniać. W przypadku chęci jego aplikacji na skórę, warto najpierw wykonać test płatkowy. Jego spożywanie może także niekiedy skutkować zaparciami, wymiotami lub rozstrojem żołądka.

Nie powinno się podawać go dzieciom poniżej 3 roku życia. Pamiętaj również o tym, że jeżeli chorujesz na cukrzycę lub masz niskie ciśnienie krwi, powinno się przedyskutować kwestię przyjmowania oleju czarnuszki ze swoim lekarzem aby efekt obniżania glukozy lub nadciśnienia nie był zbyt duży.

Warto także pamiętać o tym, że jeśli jesteś w ciąży lub karmisz piersią, powinno się unikać zażywania tego oleju. Podobnie wygląda sprawa w przypadku osób, które mają zaplanowaną operację w ciągu najbliższych dwóch tygodni. Nadmiar oleju z czarnuszki może skutkować także bólami brzucha i głowy, a także swędzeniem skóry..



Artykuł ma charakter informacyjny. Jest obiektywną analizą aktualnych badań naukowych, zgodnych z metodologią EBM. Nie stanowi jednak diagnozy ani porady medycznej. Leczeniem może zajmować się tylko Twój lekarz prowadzący.



Autor: lek. stom. Marek Skoczylas