Najlepsze i najgorsze dodatki do kawy - jak ją pić, aby była najzdrowsza?

Kawa to napar o wielu prozdrowotnych właściwościach. Wiele osób uwielbia czarną kawę, a inni wolą wzbogacić jej smak o odpowiednie dodatki. Czy dokonują wówczas odpowiedniego wyboru?

Niektóre dodatki do kawy poprawiają jej walory smakowe, a dodatkowo podbijają właściwości prozdrowotne. Innych dodatków lepiej jest unikać. Co najlepiej dodawać do kawy, a czego lepiej się wystrzegać?

Najzdrowsze warianty kawy

Kawa stanowi bogate źródło licznych antyoksydantów, dzięki czemu wspomaga pracę wątroby, układu nerwowego i sercowo-naczyniowego, poprawia nastrój, a także minimalizuje ryzyko rozwoju niektórych nowotworów. Tak liczne właściwości prozdrowotne kawy można jeszcze bardziej wzmocnić, sięgając po odpowiednie dodatki.

Obecne w każdej kuchni przyprawy czy wybrane suplementy diety pozwalają wydobyć jeszcze więcej korzyści z małej czarnej. Niekiedy wystarczy dodać szczyptę określonego produktu, aby picie kawy stało się jeszcze zdrowszym nawykiem.

Kawa z kurkumą

W pierwszej kolejności chciałbym skierować uwagę na aromatyczne przyprawy, które doskonale znamy — cynamon, kardamon, kurkumę czy przyprawę korzenną. Wyróżniają się one wysokim potencjałem antyoksydacyjnym, zatem wspomagają łagodzenie stanów zapalnych i neutralizację wolnych rodników.

Kurkuma jest z powodzeniem dodawana do licznych potraw, ponadto wykorzystywana jest do przyrządzenia „złotego mleka”. Można ją także z sukcesem dodać do kawy. Już ¼-½ łyżeczki dosypanej do kawy stanowi doskonały sposób na włączenie tej niezwykle zdrowej przyprawy do codziennej diety.

Wiadomo, że kurkuma wykazuje korzystny wpływ na profil lipidowy krwi i wartość glikemii, skutecznie tłumi stany zapalne, wzmacnia naturalną odporność organizmu i stanowi istotne wsparcie dla prawidłowej pracy wątroby.

Dziennie warto spożywać od 1 do 3 g kurkumy, a jej dodatek do kawy, najlepiej w towarzystwie mleka roślinnego łagodzącego specyficzny posmak, to istotny krok w kierunku zachowania doskonałego zdrowia.

Kawa z cynamonem

Kolejnym zdrowym i bardzo smacznym dodatkiem do kawy jest cynamon. Największą korzyścią dla zdrowia, wynikającą z jego spożywania, jest normalizacja parametrów gospodarki węglowodanowej. Cynamon słynie bowiem ze swoich właściwości hipoglikemizujących.

Jego spożywaniu w ilości od 1 do 6 g na dobę towarzyszy redukcja poziomu hemoglobiny glikowanej. Ten parametr informuje o uśrednionym poziomie glukozy z ostatnich 3 miesięcy, a utrzymanie go w normie stanowi główny cel terapeutyczny cukrzycy, a także istotny element profilaktyki tej choroby oraz jej powikłań.

Podobnie jak w przypadku kurkumy, wystarczy dosypać około pół łyżeczki cynamonu, aby znacząco wzmocnić prozdrowotny charakter kawowego naparu.

Kawa z przyprawą piernikową

A jakie korzyści wynikają z dosypania do kawy przyprawy piernikowej? Ta mieszanka zawiera — poza wspomnianym wcześniej kardamonem i cynamonem — także imbir, goździki, anyż i gałkę muszkatołową. To prawdziwa bomba antyoksydacyjna, która skutecznie łagodzi rozmaite stany zapalne. Przyprawę można wykorzystać do przygotowania pysznego piernikowego latte.

Kawa z kakao

Poza wyrazistymi przyprawami, świetnym dodatkiem do kawy jest kakao. Zamiast dodawać je w tradycyjny sposób do mleka, warto dosypać kakao bezpośrednio do kawy. Zarówno kawa, jak i kakao zawierają liczne związki o właściwościach antyoksydacyjnych.

Wykazują korzystny wpływ na układ nerwowy oraz układ krążenia, poprawiają pamięć i koncentrację, redukują ryzyko rozwoju cukrzycy i innych zaburzeń metabolicznych. Wystarczy zalać łyżeczkę naturalnego kakao niewielką ilością gorącej wody, dokładnie rozmieszać, po czym dodać do zaparzonej kawy — i napój poprawiający samopoczucie jest gotowy.

Kawa z karobem

Zamiast kakao można dodać do kawy karob. Jest to proszek pozyskany ze strąków drzewa chlebowca świętojańskiego. W przeciwieństwie do kakao, karob pozbawiony jest kofeiny, a także kwasu szczawiowego.

Dodatkowo zawiera liczne antyoksydanty oraz składniki mineralne, takie jak: wapń, żelazo i magnez. Wśród najlepiej poznanych właściwości karobu wymienić można korzystny wpływ na poziom cholesterolu i trójglicerydów, a także poprawę płodności u mężczyzn.

Sposób użycia karobu jest identyczny jak w przypadku kakao — proszek należy rozmieszać w niewielkiej ilości gorącej wody i dodać do przygotowanej kawy.

Kawa z inuliną

A co, gdyby do kawy dosypać… suplement diety w proszku? Chciałbym tu przedstawić korzyści wynikające ze wzbogacenia kawy o dodatek inuliny. Inulina to naturalny prebiotyk.

Jest to błonnik z grupy fruktanów, który wspomaga namnażanie korzystnej flory bakteryjnej w jelitach. Pozyskiwana jest z takich źródeł roślinnych jak cykoria i dostępna jest powszechnie pod postacią suplementu diety w proszku.

Ponieważ proszek ten jest doskonale rozpuszczalny w wodzie, można go bez trudu dodawać do wielu napojów, np. soków. Można także skusić się na dodanie inuliny do kawy. Wówczas otrzymamy napar o rozszerzonym profilu działania.

Zdrowotne właściwości inuliny odczuwalne są przy spożywaniu około 10-15 g tego związku, co odpowiada około 2-3 łyżeczkom dziennie. Poza kawą, można dodać inulinę także do koktajli, owsianki oraz deserów.

Kawa z kolagenem

Poza inuliną, do kawy można z powodzeniem dodać kolagen. Ten popularny suplement diety stosowany jest w celu poprawy kondycji włosów, skóry i paznokci oraz w celu wspomagania prawidłowej pracy stawów.

Ponieważ synteza kolagenu w organizmie spada wraz z wiekiem, zapewnienie optymalnej podaży tego białka można uznać za skuteczną strategię przeciwstarzeniową. A dodanie kolagenu do kawy ułatwia wypracowanie nawyku regularnego suplementowania tego związku.

Można uczynić z tego doskonały poranny rytuał — do małej czarnej można dosypać dzienną porcję suplementu i wypić. Dzięki temu łatwiej będzie pamiętać o systematycznej suplementacji i odczuwać realne korzyści wynikające z codziennego przyjmowania kolagenu.

Zdrowa słodycz do kawy

Wiele osób ma problemy z wypiciem gorzkiej kawy, czym zatem ją słodzić, aby zachować jej wszystkie właściwości zdrowotne? Cukier i syntetyczne słodziki zdecydowanie odradzam, co dokładnie wyjaśniam w dalszej części tekstu. W celu wzbogacenia naparu o słodki smak można sięgnąć po miód, a także naturalne substancje słodzące: ksylitol, stewię czy erytrytol.

Miód cechuje się dość wysoką zawartością węglowodanów, a jego indeks glikemiczny waha się od niskiego do wysokiego, zależnie głównie od zawartości fruktozy. Miody o niskiej zawartości tego cukru (np. miód spadziowy czy akacjowy) mają niski indeks glikemiczny. Z kolei miody bogate we fruktozę, takie jak miód gryczany, charakteryzują się wyższym wskaźnikiem IG. Ich spożycie powinno być zdecydowanie ograniczone przez osoby z cukrzycą. Poza tym miody stanowią cenne źródło licznych związków aktywnych, zatem wykorzystanie ich do słodzenia kawy jest dobrym wyborem. Należy jedynie pamiętać, aby unikać dodawania miodu do bardzo gorącej kawy (powyżej 40 stopni Celsjusza), aby nie zniszczyć jego drogocennych enzymów.

Naturalne słodziki, takie jak stewia czy ksylitol, są pozbawione zbędnych kalorii i mają niski lub nawet zerowy indeks glikemiczny. To, wraz z brakiem jakichkolwiek negatywnych skutków dla organizmu, czyni z nich doskonałą alternatywę dla białego cukru.

Ciekawą opcją jest syrop z agawy. Ma niższy indeks glikemiczny niż cukier, stanowi źródło licznych składników mineralnych (w tym wapnia, żelaza i magnezu), a także korzystnej inuliny. Jednocześnie jednak stanowi istotne źródło fruktozy, zatem do jego spożycia powinny z dużą ostrożnością podejść osoby dotknięte problemem stłuszczenia wątroby.

Kawa grzybowa

W ostatnim czasie niezwykle popularna stała się tzw. kawa grzybowa. Poza gotowymi produktami dostępnymi w sklepach, można pokusić się o przygotowanie domowej kawy z dodatkiem sproszkowanych grzybów o silnych właściwościach adaptogennych.

Przepis na taką kawę grzybową jest bardzo prosty: wystarczy wymieszać w proporcjach 1:1 ulubioną kawę oraz wybrany proszek grzybowy, po czym zaparzyć napar w tradycyjny sposób.

Kawa kuloodporna (Bulletproof Coffee)

Kawa kuloodporna to kawa inspirowana tybetańskim napojem z dodatkiem masła pozyskanego z mleka jaków. Rodzima ludność tybetańska sięgała po herbatę z masłem, aby zapewnić sobie optymalny poziom energii w niezwykle surowych warunkach górskich. Pomysł ten został jakiś czas temu spopularyzowany i wówczas cały świat oszalał na punkcie kawy z dodatkiem wysokiej jakości źródeł tłuszczu.

Najmniej zdrowe dodatki do kawy

Na liście najmniej polecanych dodatków do kawy znajduje się oczywiście cukier. Należy go stanowczo unikać jako dodatku do kawy, herbaty czy jakichkolwiek innych dań. Niestety — słodzenie kawy jest wciąż mocno zakorzenionym w społeczeństwie nawykiem.

Po takie rozwiązanie sięgają osoby, które po prostu lubią słodki smak. Ponadto na słodzenie kawy mogą zdecydować się paradoksalnie osoby, które np. unikają słodzenia herbaty. Natomiast w przypadku naparu kawowego cukier pozwala złagodzić gorzkawy smak, tak bardzo właściwy dla ziaren gorszej jakości.

Stanowczo odradzane jest także spożywanie rozmaitych wariantów cukru, które błędnie uznawane są za zdrowszą opcję: cukru trzcinowego, kokosowego czy brązowego. To wciąż jest cukier o wysokiej kaloryczności i są to wyłącznie puste kalorie.

Jeśli pojawi się pokusa, aby zastąpić cukier słodzikiem — to także odradzam. Syntetyczne słodziki są niestety błędnie postrzegane jako zdrowa alternatywa dla cukru — zapewniają pożądany słodki smak i często są całkowicie pozbawione kalorii.

Ponadto często podkreślany jest fakt, że niektóre słodziki mają niski lub zerowy indeks glikemiczny, co wydaje się być kuszącą opcją dla osób dbających o poziom glukozy we krwi. Jednak badania pokazują, że nawet takie substancje słodzące mogą wywoływać w organizmie reakcje bardzo podobne jak te po spożyciu czystego cukru.

Mam tu na myśli przede wszystkim wyrzut insuliny przez trzustkę, co jest efektem specyficznej reakcji mózgu, który odruchowo kojarzy słodki smak w ustach ze spożyciem cukru, nadchodzącym wzrostem glukozy i pobudzeniem trzustki.

Ta informacja jest szczególnie kluczowa dla osób z insulinoopornością i cukrzycą, a także osób stosujących post przerywany (Intermittent Fasting). Należy mieć świadomość, że kawa z pozornie „bezalorycznym” słodzikiem może drastycznie przerwać okno postu, generując w organizmie zmiany fizjologiczne towarzyszące zwykłemu posiłkowi.

W przypadku słodzików należy zwrócić uwagę na jeszcze jedną kwestię. Syntetyczne substancje słodzące po prostu trudno uznać za zdrowe, a w przypadku wielu z nich istnieje bardzo długa lista potencjalnych działań niepożądanych:

Ponadto w dyskursie medycznym stale przewija się temat możliwego wpływu niektórych syntetycznych słodzików na rozwój niektórych nowotworów.

Słodzone syropy smakowe mogą stanowić niemałą pokusę, zamieniając gorzkawy napar z kawy w słodki deserowy napój o wyjątkowym smaku. Jeśli jednak przyjrzymy się wnikliwie składowi takiego syropu, na pierwszym miejscu niemal zawsze zobaczymy cukier (lub gorszy syrop glukozowo-fruktozowy) — i tu możemy wrócić do akapitów wyżej, wskazujących na szkodliwość jego spożywania.

Ponadto powszechne syropy smakowe zawierają syntetyczne barwniki i sztuczne aromaty. Podsumowując — zdecydowanie lepiej jest unikać ich spożycia. A jeśli marzy się nam smakowa kawa, wystarczy sięgnąć po odrobinę naturalnej, sproszkowanej wanilii, łyżeczkę nierafinowanego oleju kokosowego czy choćby plasterek świeżej pomarańczy.

Śmietanka w proszku to kolejny powszechny, a niezdrowy dodatek do kawy. Znając liczne korzyści prozdrowotne kawy, unikajmy psucia jej dodatkami, które są pozbawione jakichkolwiek wartości odżywczych i w bardzo negatywny sposób wpływają na nasz organizm.

Co kryje w sobie z pozoru niewinna śmietanka w proszku? Syrop glukozowy, substancje przeciwzbrylające, emulgatory, chemiczne stabilizatory oraz najgorsze — utwardzone tłuszcze trans. Na próżno szukać tu czegokolwiek, co choćby przypominałoby prawdziwą, naturalną śmietankę. O wiele lepszym wyborem będzie dodanie odrobiny klasycznego mleka (krowiego lub roślinnego o dobrym składzie) czy naturalnej, płynnej śmietanki.

Pobierz 5 zdrowych przepisów z kawą w formie PDF:

Proszę, wpisz adres e-mail, na który wyślę plik.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych w celu otrzymania wiadomości 

Dane będą przetwarzane przez Purelab Marek Skoczylas, ul. Reformacka 6, 35-026 Rzeszów zgodnie z ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz przepisami z zakresu ochrony danych osobowych w celu odpowiedzi na zadane pytanie, przesłanie materiałów informacyjnych, przekazania informacji o produktach i usługach lub przekazania informacji handlowej. Oświadczam, iż podanie przeze mnie danych osobowych jest dobrowolne oraz iż poinformowano mnie o prawie dostępu do moich danych osobowych, możliwości ich poprawiania oraz o prawie odwołania zgody w dowolnym momencie. Dane nie zostaną udostępnione podmiotom trzecim.

Pobieram