Najlepsze i najgorsze dodatki do kawy - jak ją pić, aby była najzdrowsza?
Kawa to napar o wielu prozdrowotnych właściwościach. Wiele osób uwielbia czarną kawę, a inni wolą wzbogacić jej smak o odpowiednie dodatki. Czy dokonują wówczas odpowiedniego wyboru?
Niektóre dodatki do kawy poprawiają jej walory smakowe, a dodatkowo podbijają właściwości prozdrowotne. Innych dodatków lepiej jest unikać. Co najlepiej dodawać do kawy, a czego lepiej unikać?
Najzdrowsze warianty kawy
Kawa stanowi bogate źródło licznych antyoksydantów, dzięki czemu wspomaga pracę wątroby, układu nerwowego i sercowo-naczyniowego, poprawia nastrój, minimalizuje ryzyko rozwoju niektórych nowotworów. Tak liczne właściwości prozdrowotne kawy można jeszcze bardziej wzmocnić, sięgając po odpowiednie dodatki.
Obecne w każdej kuchni przyprawy czy wybrane suplementy diety pozwalają wydobyć jeszcze więcej korzyści z małej czarnej. Niekiedy wystarczy dodać szczyptę określonego produktu, aby picie kawy stało się jeszcze zdrowszym nawykiem.
Kawa z kurkumą
W pierwszej kolejności chciałbym skierować uwagę na aromatyczne przyprawy, które doskonale znamy — cynamon, kardamon, kurkumę czy przyprawę korzenną. Wyróżniają się one wysokim potencjałem antyoksydacyjnym, zatem wspomagają łagodzenie stanów zapalnych i neutralizację wolnych rodników.
Kurkuma jest z powodzeniem dodawana do licznych potraw, ponadto wykorzystywana jest do przyrządzenia “złotego mleka”. Można ją także dodać do kawy. Już ¼-½ łyżeczki dosypane do kawy stanowi doskonały sposób na włączenie tej niezwykle zdrowej przyprawy do diety.
Wiadomo, że kurkuma wykazuje korzystny wpływ na profil lipidowy krwi i wartość glikemii, skutecznie tłumi stany zapalne, wzmacnia naturalną odporność organizmu i stanowi istotne wsparcie dla prawidłowej pracy wątroby.
Dziennie warto spożywać od 1 do 3 g kurkumy, a jej dodatek do kawy, najlepiej w towarzystwie mleka roślinnego łagodzącego posmak kurkumy do istotny krok w kierunku zachowania doskonałego zdrowia.
Kawa z cynamonem
Kolejnym zdrowym i bardzo smacznym dodatkiem do kawy jest cynamon. Największą korzyścią dla zdrowia, wynikającą z jego spożywania jest normalizacja parametrów gospodarki węglowodanowej. Cynamon słynie bowiem ze swoich właściwości hipoglikemizujących.
Jego spożywaniu w ilości od 1 do 6 g na dobę towarzyszy redukcja poziomu hemoglobiny glikowanej. Ten parametr informuje o uśrednionym poziomie glukozy z ostatnich 3 miesięcy, a utrzymanie jego prawidłowego poziomu stanowi główny cel terapeutyczny cukrzycy, a także istotny element profilaktyki tej choroby oraz jej powikłań.
Podobnie jak w przypadku kurkumy, wystarczy dosypać około pół łyżeczki cynamonu, aby znacząco wzmocnić prozdrowotny charakter kawowego naparu.
Kawa z przyprawą piernikową
A jakie korzyści wynikają z dosypania do kawy przyprawy piernikowej? Ta mieszanka zawiera — poza wspomnianym wcześniej kardamonem i cynamonem — także imbir, goździki, anyż i gałkę muszkatołową. To prawdziwa bomba antyoksydacyjna, która skutecznie łagodzi rozmaite stany zapalne. Przyprawę można wykorzystać do przygotowania pysznego piernikowego latte.
| Składniki: | Przygotowanie: |
| 1. Przygotuj espresso i dosyp przyprawę piernikową. 2. Spień mleko. 3. Przelej do szklanki kawę, a następnie mleko. 4. Opcjonalnie dodaj miód, a wierzch kawy posyp skórką startą z wyparzonej pomarańczy. |
Ten pyszny napój na bazie kawy to najlepszy dowód na to, że można połączyć wyjątkowe walory smakowe z właściwościami prozdrowotnymi. Taką kawę można pić bez wyrzutów sumienia!
Kawa z kakao
Poza wyrazistymi przyprawami, świetnym dodatkiem do kawy jest kakao. Zamiast dodawać je w tradycyjny sposób do mleka, warto dosypać kakao do kawy. Zarówno kawa, jak i kakao zawierają liczne związki o właściwościach antyoksydacyjnych.
Wykazują korzystny wpływ na układ nerwowy oraz układ krążenia, poprawiają pamięć i koncentrację, redukują ryzyko rozwoju cukrzycy i innych zaburzeń metabolicznych. Wystarczy zalać łyżeczkę kakao niewielką ilością gorącej wody, dokładnie rozmierzać, po czym dodać do zaparzonej kawy — i napój poprawiający samopoczucie jest gotowy.
Kawa z karobem
Zamiast kakao można dodać do kawy karob. Jest to proszek pozyskany ze strąków drzewa chlebowca świętojańskiego. W przeciwieństwie do kakao karob pozbawiony jest kofeiny, a także kwasu szczawiowego.
Dodatkowo zawiera liczne antyoksydanty oraz składniki mineralne: wapń, żelazo i magnez. Wśród najlepiej poznanych właściwości karobu wymienić można korzystny wpływ na poziom cholesterolu i trójglicerydów, a także poprawę płodności u mężczyzn.
Sposób użycia karobu jest identyczny jak w przypadku kakao — proszek należy rozmieszać w niewielkiej ilości gorącej wody i dodać do przygotowanej kawy.
Kawa z inuliną
A co, gdyby do kawy dosypać… suplement diety w proszku? Chciałbym tu przedstawić korzyści wynikające ze wzbogacenia kawy o dodatek inuliny. Inulina to naturalny prebiotyk, czyli naturalny prebiotyk.
Jest to błonnik z grupy fruktanów, który wspomaga namnażanie korzystnej flory bakteryjnej w jelitach. Pozyskiwana jest z takich źródeł roślinnych jak cykoria i dostępna jest pod postacią suplementu diety w proszku.
Ponieważ proszek ten jest doskonale rozpuszczalny w wodzie, można go dodawać do wielu napojów, np. soków. Można także skusić się na dodanie inuliny do kawy. Wówczas otrzymamy kawę, która:
- wspomoże rozwój przyjaznego mikrobiomu
- usprawni procesy trawienia i przyspieszy pasaż treści pokarmowej
- ułatwi normalizację poziomu glukozy we krwi
- reguluje poziom trójglicerydów
Zdrowotne właściwości insuliny odczuwalne są przy spożywaniu około 10-15 g tego związku, co odpowiada około 2-3 łyżeczkom. Poza kawą można dodać inulinę także do koktajli, owsianki, deserów.
Kawa z kolagenem
Poza inuliną do kawy można dodać kolagen. Ten popularny suplement diety stosowany jest w celu poprawy kondycji włosów, skóry i paznokci oraz w celu wspomagania pracy stawów.
Ponieważ synteza kolagenu w organizmie spada wraz z wiekiem, zapewnienie optymalnej podaży tego białka można uznać za skuteczną strategię przeciwstarzeniową. A dodanie kolagenu do kawy może ułatwić regularne suplementowanie tego związku.
Można uczynić z tego doskonały poranny rytuał — do małej czarnej można dosypać porcję suplementu i wypić. Dzięki temu łatwiej będzie pamiętać o regularnej suplementacji i odczuwać wiele korzyści wynikających z codziennego przyjmowania kolagenu.
Zdrowa słodycz
Wiele osób ma problemy z wypiciem gorzkiej kawy, czym zatem ją słodzić, aby zachowac jej wszystkie właściwości zdrowotne? Cukier i syntetyczne słodziki zdecydowanie odradzam, co wyjasniam w dalszej części tekstu. W celu wzbogacenia naparu o słodki smak można sięgnąć po miód, a także naturalne substancje słodzące: ksylitol, stewię czy erytrol.
Miód cechuje się dość wysoką zawartością węglowodanów, a jego indeks glikemiczny waha się od niskiego do wysokiego i zależy głównie od zawartości w nim fruktozy. Miody o niskiej zawartości tego cukru, np. miód spadziowy czy akacjowy mają niski indeks glikemiczny.
Z kolei miody bogate we fruktozę, takie jak miód gryczany mają wysoki indeks glikemiczny. Ich spożycie powinno być ograniczone przez osoby cukrzycą. Poza tym miody stanowią źródło licznych związków aktywnych, zatem wykorzystanie ich do słodzenia kawy jest dobrym wyborem. Należy jedynie pamiętać, aby unikać dodawania miodu do bardzo gorącej kawy.
Naturalne słodziki, takie jak stewia czy ksylitol pozbawione są kalorii i mają zerowy indeks glikemiczny. To wraz z brakiem jakichkolwiek negatywnego wpływu na zdrowie czyni z nich doskonałą alternatywę dla cukru.
Ciekawą opcją jest syrop z agawy. Ma niski indeks glikemiczny niż cukier, stanowi źródło licznych składników mineralnych, w tym wapń, żelazo i magnez, a także inulinę. Jednocześnie jednak stanowi istotne źródło fruktozy, zatem do jej spożycia powinny z dużą ostrożnością podejść osoby dotknięte problemem stłuszczenia wątroby.
Kawa grzybowa
W ostatnim czasie popularna stała się tzw. kawa grzybowa. Poza gotowymi produktami sklepowymi można pokusić się o przygotowanie domowej kawy z dodatkiem sproszkowanych grzybów o właściwościach adaptogennych. Wśród najczęściej stosowanych grzybów wymienić można:
- soplówkę jeżowatą Lion’s mane
- Cordyceps
- Chaga
- Reishi
- Shiitake
Przepis na taką kawę grzybową jest bardzo prosty: wystarczy wymieszać w proporcjach 1:1 kawę oraz proszek grzybowy, po czym zaparzyć w tradycyjny sposób.
Kawa kuloodporna
Kawa kuloodporna to kawa inspirowana tybetańskim napojem z dodatkiem masła pozyskanego z mleka jaków. Rodzima ludność tybetańska sięgała po herbatę z masłem, aby zapewnić sobie optymalny poziom energii w surowych warunkach górskich. Pomysł ten został jakiś czas temu spopularyzowany i wówczas świat oszalał na punkcie kawy z dodatkiem źródeł tłuszczu.
Jak przygotować kawę kuloodporną?
| Składniki: | Przygotowanie: |
| 1. Zaparz kawę 2. Dodaj masło i olej oraz przyprawy 3. Zblenduj lub wymieszaj spieniaczem do mleka do momentu połączenia się składników |
Jak wskazuje nazwa napoju, kawa kuloodporna stanowi doskonałe wsparcie psychofizyczne, dodaje energii. Kombinacja kofeiny i tłuszczów ma na celu:
- zwiększenie energii: tłuszcze MCT (średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe) są szybko metabolizowane w wątrobie, dostarczając paliwa dla mózgu.
- poprawę koncentracji: tłuszcze wspierają funkcje poznawcze, a kofeina stymuluje układ nerwowy.
- zahamowanie apetytu: wysoka zawartość tłuszczu daje uczucie sytości, co może wspierać kontrolę łaknienia.
- stabilizację poziomu cukru: brak węglowodanów zapobiega skokom glukozy i insuliny.
Tego typu kawa jest szczególnie lubiana przez osoby na diecie low carb, ketogenicznej czy diecie o niskim indeksie glikemicznym Jednak z racji sporej zawartości nasyconych kwasów tłuszczowych należy podejść ostrożnie do jej spożywania i traktować raczej jako okazyjne urozmaicenie diety niż codzienny nawyk.
Najmniej zdrowe dodatki do kawy
Na liście najmniej polecanych dodatków do kawy znajduje się oczywiście cukier. Należy go unikać jako dodatku do kawy, ale także herbaty czy jakichkolwiek dań. Niestety — słodzenie kawy jest mocno zakorzenionym nawykiem.
Po takie rozwiązanie sięgają osoby, które po prostu lubią słodki smak. Ponadto na słodzenie kawy mogą zdecydować się osoby, które unikają słodzenia np. herbaty. Natomiast w przypadku naparu kawowego cukier pozwala złagodzić gorzkawy smak właściwy dla kawy gorszej jakości.
Dlaczego cukier jest niezdrowym dodatkiem do kawy? Jest kaloryczny, sprzyja gwałtownemu podniesieniu poziomu glukozy we krwi, przez co sprzyja rozwojowi nadwagi i zaburzeń gospodarki węglowodanowej, takich jak insulinooporność i cukrzyca.
Zaburza pracę wątroby i jelit, wpływa negatywnie na mikrobiom jelitowy, zwiększa ryzyko rozwoju nowotworów czy chorób neurodegeneracyjnych. Poza takimi konsekwencjami długotrwałego stosowania cukru należy pamiętać, że nawet jednorazowe jego spożycie nasila stan zapalny w organizmie.
Odradzane jest także spożywanie rozmaitych wariantów cukru, które błędnie uznawane są za zdrowszą opcję: cukru trzcinowego, kokosowego czy brązowego. To nadal jest cukier o wysokiej kaloryczności i są to puste kalorie.
Jeśli pojawi się pokusa, aby zastąpić cukier słodzikiem — to także odradzam. Syntetyczne słodziki są błędnie postrzegane jako zdrowa alternatywa dla cukru — zapewniają pożądany słodki smak, ale są pozbawione kalorii.
Ponadto podkreślany jest fakt, że niektóre słodziki mają niski lub zerowy indeks glikemiczny, co wydaje się być kuszącą opcją dla osób dbających o poziom glukozy we krwi. Jednak okazuje się, że nawet takie substancje słodzące mogą wywoływać w organizmie reakcje podobne jak po spożyciu cukru.
Mam tu na myśli przede wszystkim wydzielanie insuliny przez trzustkę, co jest efektem specyficznej reakcji mózgu, który kojarzy słodki smak ze spożyciem cukru, wzrostem poziomu glukozy we krwi i pobudzeniem trzustki do wydzielania insuliny.
Ta informacja jest szczególnie istotna dla osób z insulinoopornością i cukrzycą, a także osób stosujących post przerywany. Należy mieć świadomość, że kawa ze słodzikiem może przerwać post, generując w organizmie takie zmiany fizjologiczne, jakie towarzysza spożyciu posiłku zawierającego cukier czy kalorie.
W przypadku słodzików należy zwrócić uwagę na jeszcze jedną kwestię. Syntetyczne substancje słodzące trudno uznać za zdrowe, w przypadku wielu z nich pojawia się bardzo długa lista potencjalnych działań niepożądanych. Negatywny wpływ słodzików na zdrowie sprowadza się do wspomnianych zaburzeń gospodarki węglowodanowo-insulinowej, ale także:
- pojawienia się zaburzeń trawiennych
- rozwoju dysbiozy jelitowej
- zwiększonego ryzyka chorób sercowo-naczyniowych
- problemów z pamięcią i koncentracją
Ponadto stale przewija się temat możliwego wpływu niektórych syntetycznych słodzików na rozwój niektórych nowotworów.
Słodzone syropy smakowe mogą stanowić niemałą pokusę, zamieniając gorzkawy napar kawy w słodki napój o wyjątkowym smaku. Jeśli jednak przyjrzymy się składowi takiego syropu, na pierwszym miejscu zobaczymy cukier — i tu możemy wrócić do poprzedniej części tekstu, gdy wskazuję na szkodliwość jego stosowania jako dodatku do kawy.
Ponadto syropy smakowe zawierają syntetyczne barwniki i aromaty. Podsumowując — lepiej jest unikać ich spożycia. A jeśli marzy się nam smakowa kawa, wystarczy dodać odrobinę naturalnej, sproszkowanej wanilii, łyżeczki nierafinowanego oleju kokosowego czy plasterka pomarańczy.
Śmietanka w proszku to kolejny niezdrowy dodatek do kawy. Znając liczne korzyści prozdrowotne kawy, unikajmy dodawania do niej dodatków, które są pozbawione jakichkolwiek wartości odżywczych i mogą w negatywny sposób wpływać na nasz organizm.
Co kryje w sobie śmietanka w proszku? Syrop glukozowy, substancje przeciwzbrylające, emulgatory, stabilizatory, utwardzone tłuszcze... Na próżno szukać tu czegokolwiek, co choćby przypominało śmietankę. Lepiej jest sięgnąć po odrobinę mleka czy naturalną śmietankę w płynie.
Pobierz 5 zdrowych przepisów z kawą:
Komentarze0Dodaj komentarz