Szafran - poprawia nastrój, łagodzi stany depresyjne, wzmacnia serce

Marek Skoczylas

Szafran (Crocus savitus) określany jest mianem najdroższej przyprawy świata. Wyróżnia się charakterystycznym aromatem i żywym kolorem.

W kuchni zastosowanie znajdują delikatne znamiona słupków kwiatu szafranu. Z 1000 kwiatów szafranu pozyskuje się około 25 g znamion, co pozwala uzyskać zaledwie 5 g suszonej przyprawy. Okazuje się, że poza wykorzystaniem kulinarnym, szafran stanowi ceniony składnik suplementów diety. Wynika to z licznych właściwości prozdrowotnych tej rośliny, z których wiele zostało udowodnionych naukowo.

Na co dobry jest szafran?

Lecznicze właściwości szafranu znane są od tysięcy lat. Dziś wiemy, że korzystny wpływ rośliny na organizm człowieka wynika z zawartości licznych związków aktywnych. Na szczególną uwagę zasługuje ponad 150 lotnych olejków, obecnych w znamionach słupka szafranu. Najlepiej poznanym jest safranal. Kolejne związki aktywne to:

antyoksydanty (likopen, kwercetyna, zeaksantyna)
karotenoidy
witaminy z grupy B
pektyny
tłuszcze

Takie bogactwo substancji czynnych warunkuje szerokie spektrum właściwości prozdrowotnych szafranu. Roślina ta wykazuje bardzo korzystny wpływ na układ nerwowy, regulując samopoczucie psychiczne i działając neuroprotekcyjnie.

Ponadto szafran łagodzi objawy PMS, wspomaga sferę seksualną, może łagodzić stany zapalne i minimalizować ryzyko rozwoju nowotworów, a także wspierać prawidłowe funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego.

Szafran na depresję

Jedną z najdokładniej przebadanych właściwości prozdrowotnych szafranu jest jego działanie antydepresyjne. Szafran wpływa na zwiększenie poziomu dopaminy i serotoniny w ośrodkowym układzie nerwowym. Neuroprzekaźniki te warunkują doskonałe samopoczucie psychiczne, zwiększają odporność na stres, łagodzą stany lękowe i depresyjne.

Takie właściwości szafranu zostały potwierdzone w licznych badaniach klinicznych. Jedno z nich dotyczyło porównania skuteczności ekstraktu z szafranu oraz leków z grupy SSRI u osób z łagodną depresją. Wykazano, że skuteczność obydwu tych metod jest porównywalna, przy mniejszej liczbie efektów niepożądanych podczas stosowania szafranu.

Szafran kontra wolne rodniki

Szafran jest rośliną bogatą w liczne antyoksydanty. Są to naturalne związki, które niezwykle skutecznie walczą z wolnymi rodnikami. Wolne rodniki sieją w organizmie prawdziwe spustoszenie, uszkadzając wiele struktur, w tym DNA. Zwiększonemu narażeniu na działanie wolnych rodników towarzyszy rozwój stanów zapalnych, a także większe ryzyko rozwoju chorób neurodegeneracyjnych oraz nowotworów.

Zawarte w szafranie antyoksydanty, w tym krocetyna mogą spowolnić postęp procesów neurodegeneracyjnych. Dotyczy to np. kumulacji beta-amyloidu, czyli procesu leżącego u podłoża choroby Alzheimera.

Suplementacja 30 mg szafranu dziennie, trwająca 22 tygodnie pozwoliła na zadowalającą poprawę funkcji poznawczych u pacjentów z łagodną postacią choroby Alzheimera. To samo badanie wykazało, że skuteczność szafranu była porównywalna do jednego z leków stosowanych w leczeniu objawów otępiennych.

Szafran łagodzi objawy PMS

Zespół napięcia przedmiesiączkowego PMS to szereg objawów wynikających ze zmian hormonalnych poprzedzających miesiączkę. Symptomy te dotyczą zarówno sfery fizycznej, jak i psychicznej. Najbardziej charakterystyczne objawy PMS to:

rozdrażnienie i nerwowość
obrzęki i bolesność piersi
spadek libido
zmęczenie i senność
bóle i zawroty głowy
wzdęcia i nudności
wzmożony apetyt

Szafran może złagodzić wiele objawów PMS, w tym nasiloną drażliwość i wahania nastroju, Wykazano to w badaniu klinicznym, w którym zastosowano 30 mg szafranu dziennie. Kobiety doświadczające PMS stosowały taką suplementację przez dwa cykle miesięczne.

U niemal 75% kobiet zaobserwowano poprawę samopoczucia psychofizycznego, a poprawa ta wynikała ze stłumienia uciążliwych objawów zespołu napięcia przedmiesiączkowego.

Szafran w profilaktyce chorób serca i cukrzycy

Ponieważ szafran wyróżnia się wysoką zawartością antyoksydantów, wspomaga pracę układu krążenia. Wykazano, że ta cenna przyprawa wykazuje działanie przeciwmiażdżycowe, hipolipemizujące oraz przeciwnadciśnieniowe.

Zawarte w szafranie związki aktywne, w tym czerwono-pomarańczowy barwnik krocetyna zaliczana karotenoidów, wpływają w pożądany sposób na wrażliwość komórek na insulinę. W jednym z badań klinicznych przeprowadzonym na grupie pacjentów z cukrzycą typu 2 wykazano, że suplementowaniu szafranu w dawce 15 mg przez okres 3 miesięcy pozwoliło uzyskać następujące wyniki:

istotna redukcja poziomu glukozy na czczo
zmniejszenie poziomu hemoglobiny glikowanej
obniżenie cholesterolu całkowitego oraz stosunku LDL/HDL

Oznacza to, że szafran może odgrywać niebagatelną rolę w profilaktyce i wspomaganiu leczenia zaburzeń metabolicznych, leżących u podłoża chorób cywilizacyjnych.

W badaniach in vitro oraz na zwierzętach uzyskano bardzo obiecujące wyniki dotyczące wpływu szafranu na rozmaite schorzenia narządu wzroku. Badania te dotyczyły m.in. redukcji ciśnienia śródgałkowego w przebiegu jaskry, spowolnienia procesów zwyrodnieniowych plamki żółtek i retinopatii cukrzycowej.

Nalewka szafranowa

Z suszonych znamion szafranu można przygotować nalewkę o działaniu uspokajającym i łagodzącym nadmierną nerwowość.

Składniki:	Przygotowanie:
łyżeczka szafranu 0,5 l alkoholu 40%	szafran zalać alkoholem i odstawić w zamkniętym słoiku w zacienione miejsce przecedzić nalewkę przez gazę po 7-10 dniach w stanach napięcia nerwowego spożywać w ilości 5 ml 1-3 razy dziennie

Mleko szafranowe

Składniki:	Przygotowanie:
1 g szafranu szklanka gorącego mleka	szafran zalać mlekiem i odstawić na 20 minut pić doraźnie w stanach napięcia nerwowego w przebiegu infekcji można pić mleko szafranowe z dodatkiem szczypty imbiru i łyżeczki miodu

Szafran w kosmetologii

Szafran jest cenionym składnikiem kosmetyków do dojrzałej skóry. Uelastycznia skórę, spowalnia procesy starzenia, może rozjaśniać przebarwienia. Łagodzi podrażnienia i stany zapalne.

Relaksująca maseczka na twarz

Składniki:	Przygotowanie:
szczypta szafranu dojrzały banan łyżka miodu	rozgnieść banana i wymieszać z pozostałymi składnikami nałożyć maseczkę na oczyszczoną twarz po upływie 15 minut dokładnie zmyć maseczkę letnią wodą

Rozjaśniający tonik szafranowy

Składniki:	Przygotowanie:
szklanka naturalnej wody różanej łyżeczka szafranu	zalać szafran wodą różaną i dokładnie wstrząsnąć pozostawić na kilka godzin w lodówce codziennie rano i wieczorem przecierać twarz tonikiem naniesionym na wacik jeśli kosmetyk ma intensywnie żółty kolor i zabarwia skórę, należy go zmyć po upływie kwadransa tonik należy stale przechowywać w lodówce

Przeciwwskazania do suplementowania szafranu

Okazyjne stosowanie szafranu jako przyprawy jest bezpieczne. Natomiast w przypadku suplementowania szafranu należy pamiętać o kilku przeciwwskazaniach. Suplementacji powinny unikać kobiety w ciąży i karmiące piersią, a także osoby stosujące leki nasenne, uspokajające, przeciwpadaczkowe.

Pobierz darmowego e-booka o diecie śródziemnomorskiej:

Proszę, wpisz adres e-mail, na który wyślę plik.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych w celu otrzymania wiadomości

Dane będą przetwarzane przez Purelab Marek Skoczylas, ul. Reformacka 6, 35-026 Rzeszów zgodnie z ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz przepisami z zakresu ochrony danych osobowych w celu odpowiedzi na zadane pytanie, przesłanie materiałów informacyjnych, przekazania informacji o produktach i usługach lub przekazania informacji handlowej. Oświadczam, iż podanie przeze mnie danych osobowych jest dobrowolne oraz iż poinformowano mnie o prawie dostępu do moich danych osobowych, możliwości ich poprawiania oraz o prawie odwołania zgody w dowolnym momencie. Dane nie zostaną udostępnione podmiotom trzecim.

Pobieram

Linki do opracowań naukowych: