Szafran - poprawia nastrój, łagodzi stany depresyjne, wzmacnia serce
Szafran (Crocus sativus) określany jest mianem najdroższej przyprawy świata. Wyróżnia się charakterystycznym aromatem i żywym kolorem. W kuchni zastosowanie znajdują delikatne znamiona słupków kwiatu szafranu. Z 1000 kwiatów pozyskuje się około 25 g znamion, co pozwala uzyskać zaledwie 5 g suszonej przyprawy. Okazuje się, że poza wykorzystaniem kulinarnym, szafran stanowi ceniony składnik suplementów diety. Wynika to z licznych właściwości prozdrowotnych tej rośliny, z których wiele zostało udowodnionych naukowo.
Na co dobry jest szafran?
Lecznicze właściwości szafranu znane są od tysięcy lat. Dziś wiemy, że korzystny wpływ rośliny na organizm człowieka wynika z zawartości licznych związków aktywnych. Na szczególną uwagę zasługuje ponad 150 lotnych olejków obecnych w znamionach słupka szafranu, z których najlepiej poznanym jest safranal.
Kolejne cenne związki aktywne obecne w szafranie to:
- Antyoksydanty (likopen, kwercetyna, zeaksantyna)
- Karotenoidy
- Witaminy z grupy B
- Pektyny
- Niezbędne tłuszcze
Takie bogactwo substancji czynnych warunkuje szerokie spektrum właściwości prozdrowotnych. Roślina ta wykazuje bardzo korzystny wpływ na układ nerwowy, regulując samopoczucie psychiczne i działając neuroprotekcyjnie. Ponadto szafran łagodzi objawy PMS, wspomaga sferę seksualną, pomaga wyciszać stany zapalne, minimalizuje ryzyko rozwoju nowotworów oraz wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego.
Szafran na depresję
Jedną z najdokładniej przebadanych właściwości prozdrowotnych szafranu jest jego działanie antydepresyjne. Szafran wpływa na zwiększenie poziomu dopaminy i serotoniny w ośrodkowym układzie nerwowym. Neuroprzekaźniki te warunkują doskonałe samopoczucie psychiczne, zwiększają odporność na stres, łagodzą stany lękowe oraz depresyjne.
Takie właściwości zostały potwierdzone w licznych badaniach klinicznych. Jedno z nich dotyczyło porównania skuteczności ekstraktu z szafranu oraz leków z grupy SSRI u osób z łagodną depresją. Wykazano, że skuteczność obydwu tych metod jest porównywalna, przy mniejszej liczbie efektów niepożądanych podczas stosowania szafranu.
Szafran kontra wolne rodniki
Szafran jest rośliną bogatą w liczne antyoksydanty. Są to naturalne związki, które niezwykle skutecznie walczą z wolnymi rodnikami. Wolne rodniki sieją w organizmie spustoszenie, uszkadzając wiele struktur, w tym DNA. Zwiększonemu narażeniu na ich działanie towarzyszy rozwój stanów zapalnych, a także większe ryzyko rozwoju chorób neurodegeneracyjnych oraz nowotworów.
Zawarte w szafranie antyoksydanty, w tym krocetyna, mogą spowolnić postęp procesów neurodegeneracyjnych. Dotyczy to np. kumulacji beta-amyloidu, czyli procesu leżącego u podłoża choroby Alzheimera.
Suplementacja 30 mg szafranu dziennie trwająca 22 tygodnie pozwoliła na zadowalającą poprawę funkcji poznawczych u pacjentów z łagodną postacią choroby Alzheimera. To samo badanie wykazało, że skuteczność szafranu była porównywalna do jednego z leków stosowanych w leczeniu objawów otępiennych.
Szafran łagodzi objawy PMS
Zespół napięcia przedmiesiączkowego (PMS) to szereg objawów wynikających ze zmian hormonalnych poprzedzających miesiączkę. Symptomy te dotyczą zarówno sfery fizycznej, jak i psychicznej. Najbardziej charakterystyczne z nich to:
- Rozdrażnienie i nerwowość
- Obrzęki i bolesność piersi
- Spadek libido
- Zmęczenie i senność
- Bóle i zawroty głowy
- Wzdęcia i nudności
- Wzmożony apetyt
Szafran może złagodzić wiele objawów PMS, w tym nasiloną drażliwość i wahania nastroju. Wykazano to w badaniu klinicznym, w którym zastosowano 30 mg szafranu dziennie przez dwa cykle miesięczne. U niemal 75% kobiet zaobserwowano poprawę samopoczucia psychofizycznego wynikającą ze stłumienia uciążliwych objawów zespołu napięcia przedmiesiączkowego.
Szafran w profilaktyce chorób serca i cukrzycy
Ponieważ szafran wyróżnia się wysoką zawartością antyoksydantów, wspomaga pracę układu krążenia. Wykazano, że ta cenna przyprawa wykazuje działanie przeciwmiażdżycowe, hipolipemizujące oraz przeciwnadciśnieniowe.
Zawarte w szafranie związki aktywne, w tym czerwono-pomarańczowy barwnik krocetyna (zaliczana do karotenoidów), wpływają w pożądany sposób na wrażliwość komórek na insulinę. W badaniu klinicznym przeprowadzonym na grupie pacjentów z cukrzycą typu 2 wykazano, że suplementowanie szafranu w dawce 15 mg przez okres 3 miesięcy przyniosło następujące rezultaty:
- Istotną redukcję poziomu glukozy na czczo
- Zmniejszenie poziomu hemoglobiny glikowanej (HbA1c)
- Obniżenie poziomu cholesterolu całkowitego oraz stosunku LDL/HDL
Oznacza to, że szafran może odgrywać niebagatelną rolę w profilaktyce i wspomaganiu leczenia zaburzeń metabolicznych leżących u podłoża chorób cywilizacyjnych.
W badaniach in vitro oraz na zwierzętach uzyskano również bardzo obiecujące wyniki dotyczące wpływu szafranu na narząd wzroku – m.in. redukcję ciśnienia śródgałkowego w przebiegu jaskry oraz spowolnienie procesów zwyrodnieniowych plamki żółtej (AMD) i retinopatii cukrzycowej.
Domowe receptury z szafranem
Z suszonych znamion szafranu można przygotować nalewkę o działaniu uspokajającym i łagodzącym nadmierną nerwowość.
Składniki
- 1 łyżeczka szafranu
- 0,5 l alkoholu 40%
Sposób przygotowania i dawkowanie
- Szafran zalej alkoholem i odstaw w zamkniętym słoiku w zacienione miejsce.
- Przecedź nalewkę przez gazę po 7–10 dniach.
- W stanach napięcia nerwowego spożywaj w ilości 5 ml od 1 do 3 razy dziennie.
Składniki
- 1 g szafranu
- 1 szklanka gorącego mleka
Sposób przygotowania i dawkowanie
- Szafran zalej mlekiem i odstaw na 20 minut.
- Pij doraźnie w stanach napięcia nerwowego.
- W przebiegu infekcji możesz pić mleko szafranowe z dodatkiem szczypty imbiru i łyżeczki miodu.
Szafran w kosmetologii
Szafran jest cenionym składnikiem kosmetyków do dojrzałej skóry. Uelastycznia skórę, spowalnia procesy starzenia, rozjaśnia przebarwienia oraz łagodzi podrażnienia i stany zapalne.
Składniki
- Szczypta szafranu
- 1 dojrzały banan
- 1 łyżka miodu
Sposób przygotowania
- Rozgnieć banana i wymieszaj z pozostałymi składnikami.
- Nałóż maseczkę na oczyszczoną twarz.
- Po upływie 15 minut dokładnie zmyj maseczkę letnią wodą.
Składniki
- 1 szklanka naturalnej wody różanej
- 1 łyżeczka szafranu
Sposób przygotowania i stosowanie
- Zalej szafran wodą różaną i dokładnie wstrząśnij.
- Pozostaw na kilka godzin w lodówce.
- Codziennie rano i wieczorem przecieraj twarz tonikiem naniesionym na wacik.
- Jeśli kosmetyk ma intensywnie żółty kolor i zabarwia skórę, należy go zmyć po upływie kwadransa.
- Tonik należy stale przechowywać w lodówce.
Przeciwwskazania do suplementowania szafranu
Okazyjne stosowanie szafranu jako przyprawy jest całkowicie bezpieczne. Natomiast w przypadku suplementowania szafranu należy pamiętać o kilku istotnych środkach ostrożności. Suplementacji powinny unikać kobiety w ciąży i karmiące piersią, a także osoby stosujące leki nasenne, uspokajające oraz przeciwpadaczkowe.
Linki do opracowań naukowych:

Komentarze0Dodaj komentarz