Efekt flush po niacynie - skąd się bierze, czym grozi, jak go zlikwidować?

Marek Skoczylas

Zaczerwienienie twarzy, pieczenie skóry, uczucie gorąca po zażyciu niacyny — brzmi znajomo? To efekt flush. Sporo osób suplementujących niacynę doświadcza takich symptomów i zastanawia się, czy konieczne jest wówczas zaprzestanie suplementacji. Skąd się bierze efekt flush i jak go złagodzić?

Kiedy suplementowana jest niacyna?

Niacyna to witamina B3, zwana także witaminą PP. Podobnie jak pozostałe witaminy z grupy B wykazuje korzystny wpływ na przemiany metaboliczne, pracę układu nerwowego i sercowo-naczyniowego.

Jej główną rolą w organizmie jest udział w procesie syntezy związku wysokoenergetycznego NAD i NADP, dzięki czemu reguluje przebieg ponad 400 reakcji biochemicznych. Kolejną niezwykle istotną funkcją niacyny jest uczestnictwo w syntezie hormonów: insuliny, tyroksyny oraz kortyzolu.

Ponadto związek ten doskonale poprawia samopoczucie psychiczne, może łagodzić stany lękowe i depresyjne. Okazuje się być ponadto istotnym wsparciem w walce z uciążliwymi bólami migrenowymi.

Niacyna wykazuje działanie przeciwzapalne, chroni skórę przed szkodliwym działaniem promieni UV, może spowalniać procesy starzenia się skóry i łagodzić zmiany zwyrodnieniowe stawów.

Dobrze poznany jest pożądany wpływ niacyny na poziom parametrów lipidowych krwi. Może wspomóc redukcję cholesterolu LDL i trójglicerydów, co przekłada się na redukcję ryzyka sercowego.

Skąd się bierze efekt flush na twarzy?

Jednym z efektów działania witaminy B3 jest rozszerzenie naczyń włosowatych skóry. Dochodzi wówczas do zwiększenia przepływu krwi przez skórę, co odczuwalne jest jako ciepło i zaczerwienienie. Jest to zatem naturalna reakcja organizmu na zażytą niacynę.

Właśnie dlatego podczas stosowania niacyny może dojść do tzw. efektu flush. Po jakim czasie można zaobserwować taką reakcję organizmu? Pojawia się on kilkanaście-kilkadziesiąt minut po zażyciu suplementu. Odczuwalny jest jako silne zaczerwienienie skóry, któremu może towarzyszyć świąd, pieczenie, a także odczucie gorąca.

Wiele osób zaprzestaje wówczas suplementacji niacyny, uznając taką reakcję organizmu za wyraz nadwrażliwości czy alergii. W rzeczywistości jednak efekt flush pozbawiony jest cech reakcji alergicznej.

Najczęściej efekt flush pojawia się na twarzy, ponadto może być zlokalizowany na szyi i górnej części ciała. Objawy utrzymują się zazwyczaj przez kilkadziesiąt minut i samoistnie ustępują.

Czy efekt flush jest niebezpieczny?

Efekt flush na twarzy to przejściowa, fizjologiczna reakcja organizmu pojawiająca się po zażyciu niacyny. Ustępuje ona samoistnie i pozostaje bez negatywnego wpływu na zdrowie. Jest to reakcja niealergiczna, która z czasem zanika.

Zazwyczaj po kilku-kilkunastu dniach suplementowania niacyny efekt flush traci na intensywności i może całkowicie ustąpić. Jest to wyrazem rozwoju tolerancji organizmu na wpływ niacyny na rozszerzenie naczyń włosowatych.

Dla niektórych osób fakt pojawienia się zaczerwienienia i uczucia gorąca może być oczywiście problematyczny. Efektowi flush może towarzyszyć pewien dyskomfort, ponadto dla niektórych trudny do zaakceptowania jest efekt estetyczny. Należy jednak mieć na uwadze, że objawy skórne mają przemijający charakter i są całkowicie obojętne dla zdrowia.

Jak zmniejszyć efekt flush?

Przy występowaniu efektu flush po niacynie absolutnie brak jest wskazań do przerwania suplementacji. Zalecane jest odczekanie około 1-2 tygodni, gdyż po tym czasie powinno dojść do złagodzenia lub całkowitego ustąpienia niepożądanych reakcji skórnych. Jeśli jednak efekt flush się utrzymuje, można wypróbować kilku sposobów na jego złagodzenie.

Przede wszystkim — można zacząć suplementację niacyny od mniejszych dawek i stopniowo je zwiększać. Ponadto można zażyć niacynę podczas posiłku, co nieco spowolni jej wchłanianie i może przyczynić się do złagodzenia efektu flush.

Proszę jednak pamiętać o tym, aby był to posiłek ubogi w tłuszcz, gdyż witaminy z grupy B są związkami rozpuszczalnymi w wodzie, a duża zawartość tłuszczów może w istotny sposób zaburzyć wchłanianie niacyny.

Wykazano, że występowanie efektu flush można złagodzić, stosując jednocześnie aspirynę. Zażycie kwasu acetylosalicylowego na około 30 minut przed niacyną zauważalnie redukuje zjawisko zaczerwienienia skóry.

Co ciekawe, podobne efekty uzyskać można, sięgając po…jabłko lub sok jabłkowy. Jeśli zażycie niacyny poprzedzone będzie spożyciem takich źródeł pektyn, istnieje spora szansa na wyeliminowanie lub złagodzenie efektu flush.

Zaczerwienienie skóry po witaminie B3 pojawia się przede wszystkim po jednej z postaci tej witaminy, jaką jest kwas nikotynowy. Natomiast wybór nikotynamidu, czyli amidu kwasu nikotynowego wiąże się z łagodniejszym efektem flush.

Podczas suplementowania niacyny i występowania zaczerwienienia skóry oraz uderzeń gorąca warto zadbać o wyeliminowanie czynników, które dodatkowo sprzyjają poszerzeniu naczyń krwionośnych. Mowa m.in. o intensywnym wysiłku fizycznym, spożywaniu alkoholu oraz dużych dawek kofeiny, gorących kąpielach, sięganiu po pikantne przyprawy.

Pobierz darmowego e-booka o diecie śródziemnomorskiej:

Proszę, wpisz adres e-mail, na który wyślę plik.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych w celu otrzymania wiadomości

Dane będą przetwarzane przez Purelab Marek Skoczylas, ul. Reformacka 6, 35-026 Rzeszów zgodnie z ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz przepisami z zakresu ochrony danych osobowych w celu odpowiedzi na zadane pytanie, przesłanie materiałów informacyjnych, przekazania informacji o produktach i usługach lub przekazania informacji handlowej. Oświadczam, iż podanie przeze mnie danych osobowych jest dobrowolne oraz iż poinformowano mnie o prawie dostępu do moich danych osobowych, możliwości ich poprawiania oraz o prawie odwołania zgody w dowolnym momencie. Dane nie zostaną udostępnione podmiotom trzecim.

Pobieram

Linki do opracowań naukowych: