Zakażenie układu moczowego - przyczyny, objawy, domowe sposoby
Zakażenia układu moczowego ZUM są jednymi z najczęściej występujących infekcji bakteryjnych. Z dużym prawdopodobieństwem każdy z nas już doświadczył lub doświadczy w przyszłości takiego zakażenia. Skąd się biorą bakterie w drogach moczowych, po czym rozpoznać infekcję dróg moczowych i jak ją leczyć?
Z czego się bierze zakażenie dróg moczowych?
Drogi moczowe powyżej zwieracza pęcherza są jałowe, co oznacza, że brak jest z nich bakterii. Jeśli jednak znajdą się one w świetle dróg moczowych — mówimy o zakażeniu dróg moczowych. Nasz organizm dysponuje kilkoma mechanizmami obronnymi, które pozwalają zminimalizować ryzyko zakażenia.
Jednym z nich jest odpowiednia długość cewki moczowej, czyli elementu łączącego dalsze odcinki dróg moczowych ze środowiskiem zewnętrznym. U mężczyzn cewka jest znacznie dłuższa niż u kobiet, co przekłada się na rzadsze występowanie infekcji.
Kolejne mechanizmy to np. perystaltyka moczowodów, zapewniająca stały przepływ moczu w odpowiednim kierunku, umożliwiającym wypłukiwanie bakterii na zewnątrz organizmu, a także mechanizmy zakwaszania moczu.
Ponadto u kobiet fizjologiczna flora bakteryjna pochwy ogranicza namnażanie bakterii uropatogennych, podobnie jak substancje antybakteryjne wydzieliny gruczołu krokowego u mężczyzn.
Do rozwoju bakteryjnego zakażenia dróg moczowych u kobiet dochodzi zazwyczaj poprzez przeniesienie bakterii z okolic odbytu do ujścia pochwy. Może mieć to miejsce podczas niewłaściwego podcierania czy podmywania, ponadto czynnikiem ryzyka jest stosunek seksualny.
Zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn czynnikiem ryzyka rozwoju zakażenia jest zaburzenie odpływu moczu, co sprzyja namnażaniu bakterii i utrudnia ich wypłukiwanie wraz z moczem. Ma to miejsce np. w przebiegu kamicy nerkowej. Ponadto wymienić należy następujące czynniki ryzyka rozwoju ZUM:
- cukrzyca, gdyż wysoki poziom glukozy w moczu stwarza doskonałe warunki do namnażania bakterii
- cewnikowanie i zabiegi uroginekologiczne
- wady wrodzone dróg moczowych
- wiek: u osób w starszym wieku może dojść do ucisku na pęcherz w przebiegu powiększenia prostaty czy opadania macicy, co przekłada się na opóźnienie opróżniania pęcherza
- zbyt niska podaż płynów, co ogranicza częstość mikcji i utrudnia wypłukiwanie bakterii
- przerost gruczołu korkowego, utrudniający odpływ moczu
- ciąża, w której przebiegu dochodzi do powiększenia macicy i utrudnienia odpływu moczu z pęcherza
- zaparcia
- aktywność seksualna (zwłaszcza u kobiet)
- antybiotykoterapia zaburzająca skład flory bakteryjnej pochwy u kobiet
Zakażenie dróg moczowych najczęściej ma postać zapalenia pęcherza moczowego lub cewki moczowej, rzadziej dotyczy dalszych elementów dróg moczowych czy nerek.
Zakażenia układu moczowego w ciąży
Wszelkie infekcje w okresie ciąży wymagają bacznej uwagi, a szczególnie dotyczy to zakażeń dróg moczowych. Dlaczego? Otóż w przypadku takiej infekcji ogromne znaczenie ma dużą bliskość płodu i miejsca, w którym bytują bakterie.
Nieleczona infekcja stwarza ryzyko m.in. porodu przedwczesnego czy wystąpienia niskiej masy urodzeniowej płodu. Dlatego leczenia wymaga zarówno zakażenie pełnoobjawowe, jak i zakażenie bezobjawowe, potwierdzone dodatnim wynikiem posiewu moczu.
Jakie bakterie atakują układ moczowy?
Zazwyczaj przyczyną są bakterie Escherichia coli, ponadto obecne mogą być inne bakterie:
- Proteus mirabilis
- Klebsiella
- Pseudomonas aeruginosa
- Staphylococcus saprophyticus
- Enterococcus
- Citrobacter
Znacznie rzadziej za zapalenie pęcherza czy cewki moczowej odpowiadają grzyby Candida, adenowirusy czy bakterie atypowe (Mycoplasma, Ureaplasma) oraz Chlamydia trachomatis.
Jakie są objawy zakażenia dróg moczowych?
W przebiegu infekcji dróg moczowych może dojść do pojawienia się objawów uogólnionych, takich jak osłabienie i gorączka, jak i objawów miejscowych. Wśród tych drugich wymienić można:
- ból podbrzusza
- pieczenie podczas oddawania moczu
- uczucie ciągłego parcia na pęcherz
- wrażenie niepełnego opróżnienia pęcherza
- ciemny, mętny mocz o intensywnym zapachu
A jak objawia się zakażenie układu moczowego u dzieci? Poza wspomnianymi symptomami wystąpić mogą kolki, nudności i wymioty.
Diagnostyka ZUM
Przy podejrzeniu zakażenia układu moczowego wskazane jest wykonanie badania ogólnego moczu. Badanie to umożliwia analizę biochemiczną moczu oraz analizę osadu moczu, czyli elementów komórkowych.
Za obecnością zakażenia dróg moczowych przemawia obecność bakterii w moczu. Dodatkowo obecne mogą być nabłonki, leukocyty oraz krwinki czerwone. Wykazanie obecności bakterii jest wskazaniem do wykonania posiewu moczu.
Próbka moczu jest posiewana na specjalnym podłożu umożliwiającym wzrost bakterii. Jeśli są one obecne z moczu — pojawią się na powierzchni podłoża pod postacią charakterystycznych kolonii.
Posiew umożliwia zarówno potwierdzenie obecności bakterii, jak i dokładne określenie szczepu bakteryjnego. Ponadto określana jest wrażliwość wyizolowanego szczepu bakteryjnego na poszczególne antybiotyki.
Aby wynik posiewu był wiarygodny, próbkę moczu należy pobrać w odpowiedni sposób. Mocz na posiew pobierany jest do specjalnego, jałowego pojemniczka. Wcześniej konieczne jest dokładne podmycie okolic płciowych.
Próbkę należy pobrać rano, z tzw. środkowego strumienia. Oznacza to, że pierwszą objętość moczu należy oddać do toalety, a w drugiej połowie mikcji pobrać mocz do pojemniczka. Próbka powinna jak najszybciej trafić do laboratorium.
Naturalne sposoby na zakażenie dróg moczowych
W przebiegu zapalenia pęcherza czy cewki moczowej można wdrożyć naturalne metody leczenia. Jedną z najważniejszych strategii jest zwiększenie objętości wypijanych płynów. Umożliwia to pobudzenie diurezy, a częste oddawanie moczu ułatwia wypłukiwanie bakterii z dróg moczowych.
Warto pić wodę w ilości minimum 2,5-3 l dziennie. Ponadto można sięgnąć po napary z ziół o działaniu moczopędnym, przeciwzapalnym i ograniczających namnażanie bakterii.
Napar ze skrzypu
Łyżkę skrzypu należy zalać szklanką wody i gotować przez 5 minut, po czym zdjąć z ognia i zaparzać pod przykryciem przez kolejne 10 minut. Odcedzić i wypić. Pić trzy razy dziennie po szklance.
Napar z brzozy
2 łyżeczki liści brzozy zalać 2 szklankami wody, doprowadzić do wrzenia i odstawić na 10 minut. Przecedzić i pić napar 3 razy dziennie po pół szklanki, między posiłkami.
Napar z pokrzywy
Zalać 2 łyżeczki suszonych liści pokrzywy szklanką wrzątku, po czym zaparzać pod przykryciem przez 3 minuty.
Napar z korzenia pietruszki
Łyżkę rozdrobnionego korzenia pietruszki należy zalać 1,5 szklanki wrzątku i zaparzać pod przykryciem przez kwadrans. Pić 2-3 razy dziennie po 1/4 szklanki naparu.
Napar z mącznicy
Łyżkę suszu należy zalać szklanką wrzątku i parzyć przez kwadrans pod przykryciem. Pić 1-2 szklanki dziennie.
Wspomniane zioła można także spożywać w postaci suplementów diety. Poza ziołami dobrze jest sięgnąć po żurawinę, gdyż może ona wspomagać leczenie infekcji dróg moczowych. Hamuje namnażanie bakterii i ogranicza ich przyleganie do ścian dróg moczowych — a dzięki temu łatwiej je wypłukać wraz z moczem.
Polecanym suplementem jest także D-mannoza, czyli monosacharyd zapobiegający osadzaniu się bakterii E.coli na błonach śluzowych.
W walce z infekcjami dróg moczowych można wykonywać nasiadówki z ziół. Doskonale sprawdzają się takie rośliny jak rumianek, skrzyp, kora dębu, krwawnik, dziurawiec, a także sosnowe igliwie.
Do dużej miski należy wlać pół litra naparu ziołowego i uzupełnić woda o temperaturze 37-42 stopni tak, aby po przyjęciu pozycji siedzącej pośladki były całkowicie zanurzone. Nasiadówka powinna trwać około 15 minut, najlepiej jest zrobić ją tuż przed snem, po czym położyć się do łóżka.
Pobierz darmowego e-booka o diecie przeciwzapalnej:
-min.webp)
Komentarze0Dodaj komentarz