Szumy uszne - przyczyny, diagnostyka, najskuteczniejsze metody na szumy uszne

Marek Skoczylas

Szumy uszne: Przyczyny, badania i skuteczne metody leczenia

Szumy uszne (medycznie: tinnitus auris) to bardzo często występująca i niezwykle uciążliwa dolegliwość, która może występować okazyjnie lub mieć męczący charakter przewlekły. U jej podłoża mogą leżeć bardzo rozmaite przyczyny psychofizyczne. W celu trwałego pozbycia się szumów usznych należy w pierwszej kolejności postawić trafną diagnozę, po czym wyeliminować źródło problemu.

Czym dokładnie są szumy uszne?

Szumy uszne to po prostu subiektywne wrażenie słyszenia dźwięku przy całkowitym braku jego zewnętrznego lub wewnętrznego źródła. Termin „szumy” jest tu w zasadzie bardzo umowny — dotyczy on wszelkich wrażeń słuchowych, takich jak: ciągły szum, wysokie piski, uporczywe dzwonienie, pulsujące dudnienie czy brzęczenie.

Zmienna może być intensywność tych dźwięków, mogą one pojawiać się nagle lub narastać stopniowo, mieć charakter krótko- lub długotrwały. Występują jednostronnie (w jednym uchu) lub dotyczą obu uszu jednocześnie.

Zazwyczaj szumy uszne mogą być słyszalne przez cały dzień lub pojawiać się tylko wieczorem. W tym drugim przypadku ich nasilenie jest na tyle niewielkie, że za dnia są one skutecznie zagłuszane przez naturalne dźwięki otoczenia. Jednak wieczorem, gdy wokół panuje całkowita cisza, stają się nagle irytująco głośne.

Główne przyczyny powstawania szumów usznych

Za występowanie nietypowych odczuć dźwiękowych może odpowiadać ogromna ilość czynników. Niekiedy ich podłoże jest banalne, np. winna jest głęboko zalegająca woskowina lub silne, przewlekłe narażenie na stres. Należy jednak mieć na uwadze, że uporczywe piski w uszach mogą być również jednym z pierwszych objawów znacznie poważniejszych schorzeń (zarówno tych ograniczonych do samego ucha, jak i chorób ogólnoustrojowych).

Rodzaj schorzenia	Możliwe przyczyny powstawania szumów
Laryngologiczne	Czop woskowinowy, silne narażenie na hałas, ostry stan zapalny ucha środkowego, choroba Meniere'a, nerwiak nerwu słuchowego.
Ogólnoustrojowe (krążeniowe)	Zbyt wysokie lub niskie ciśnienie krwi, zaawansowana miażdżyca (zwężenie tętnic szyjnych), źle prowadzona cukrzyca, nadczynność tarczycy.
Neurologiczne i kostne	Zmiany zwyrodnieniowe szyjnego odcinka kręgosłupa (ucisk na nerwy), stwardnienie rozsiane, po wstrząśnieniu błędnika lub urazie głowy.
Niedobory i leki	Silna anemia (niedobór żelaza, witaminy B12, kwasu foliowego), skutki uboczne leków (np. niektóre antybiotyki, leki moczopędne, NLPZ, antydepresanty).

Warto również wiedzieć, że po wykluczeniu wszystkich wspomnianych wyżej, czysto fizycznych przyczyn, można podejrzewać podłoże psychosomatyczne. W przebiegu przewlekłej nerwicy czy ciężkiej depresji bardzo często pojawia się wiele symptomów somatycznych, w tym właśnie piski i szumy uszne.

Jakie badania wykonać, gdy piszczy w uszach?

Podstawową diagnostykę szumów usznych najlepiej jest rozpocząć od wizyty i konsultacji z laryngologiem. Wówczas możliwe jest wykonanie niezbędnego badania otolaryngologicznego i audiologicznego. Po ewentualnym wykluczeniu przyczyn laryngologicznych, należy skierować się na następujące badania krwi:

Pełna morfologia krwi obwodowej z rozmazem
Oznaczenie poziomu żelaza oraz ferrytyny
Poziom witaminy B12 i kwasu foliowego
Pełny lipidogram (cholesterol, trójglicerydy)
Glikemia (poziom glukozy)
Poziom hormonów: TSH oraz wolne hormony tarczycy
Podstawowe elektrolity

W sytuacji, gdy po wykonaniu tych badań przyczyna problemu nadal będzie nieznana, mocno zalecane jest pogłębienie diagnostyki. Wymienić należy tu takie badania obrazowe jak: RTG szyjnego odcinka kręgosłupa, USG Dopplera tętnic szyjnych i kręgowych, a nawet rezonans magnetyczny (MR) czy tomografia komputerowa (TK) głowy.

Jak skutecznie pozbyć się szumów usznych?

Postępowanie medyczne zależy ściśle od odnalezionej przyczyny i sprowadza się bezpośrednio do wyleczenia podstawowego zaburzenia.

W przebiegu anemii niezbędna jest szybka normalizacja poziomu żelaza lub witaminy B12 (suplementacja i odpowiednia dieta).
Jeśli zdiagnozowana została miażdżyca, konieczne jest obniżenie poziomu cholesterolu. Warto wspomóc się wówczas Ginkgo biloba (miłorzębem), który rewelacyjnie usprawnia mikrokrążenie krwi w mózgu.
W przypadku wysokiego ciśnienia niezbędne jest jego obniżenie — kluczowe znaczenie ma zastosowanie odpowiednich modyfikacji w stylu życia i leków.
W przypadku psychogennego podłoża dolegliwości, konieczna i niezastąpiona będzie odpowiednia psychoterapia.

Gdy leczenie nie działa: Poznaj Metodę TRT

Niekiedy zdarza się, że przyczyna szumów pozostaje nieznana lub konwencjonalne leczenie przyczynowe okazuje się nieskuteczne. W takiej sytuacji ogromną ulgę może przynieść metoda TRT (Tinnitus Retraining Therapy).

Mówiąc najprościej, polega ona na dostarczeniu pacjentowi "tła dźwiękowego", które jest cicho obecne przez cały czas. Wykorzystywane jest tu genialne zjawisko habituacji, czyli procesu poznawczego, w którego przebiegu mózg z czasem po prostu przestaje reagować na powtarzający się impuls (przestaje go słyszeć).

W przypadku impulsów akustycznych doskonałym przykładem habituacji z życia codziennego może być głośne tykanie zegara. Po powieszeniu na ścianie nowego zegara najpierw bardzo mocno doświadczamy irytacji związanej z jego tykaniem. Jednak przy stałym narażeniu na ten dźwięk, po niedługim czasie zupełnie przestajemy zwracać na niego uwagę.

Podobnie jest w naukowej metodzie TRT, która zazwyczaj wymaga noszenia specjalnego generatora szumu zausznego. Inne założenia terapii to bezwzględne unikanie całkowitej ciszy i uczestnictwo w terapii poznawczej. Terapia trwa zazwyczaj od 12 do 18 miesięcy.

Kolejna nowoczesna metoda klinicznego leczenia szumów to przezskórna stymulacja gałęzi usznej nerwu błędnego. Polega ona na bezbolesnym umieszczeniu w uchu specjalnych elektrod. Dodatkowe, wspierające metody to m.in. komora hiperbaryczna, techniki relaksacyjne czy biostymulacja laserowa.

Chcesz zadbać o swoje naczynia krwionośne od wewnątrz? Pobierz darmowego e-booka o zdrowej diecie śródziemnomorskiej!

Proszę, wpisz adres e-mail, na który wyślę plik.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych w celu otrzymania wiadomości

Dane będą przetwarzane przez Purelab Marek Skoczylas, ul. Reformacka 6, 35-026 Rzeszów zgodnie z ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz przepisami z zakresu ochrony danych osobowych w celu odpowiedzi na zadane pytanie, przesłanie materiałów informacyjnych, przekazania informacji o produktach i usługach lub przekazania informacji handlowej. Oświadczam, iż podanie przeze mnie danych osobowych jest dobrowolne oraz iż poinformowano mnie o prawie dostępu do moich danych osobowych, możliwości ich poprawiania oraz o prawie odwołania zgody w dowolnym momencie. Dane nie zostaną udostępnione podmiotom trzecim.

Pobieram