Okra – 10 faktów potwierdzonych naukowo

Okra czyli piżmian jadalny jest rośliną tropikalną, której owoce przypominają nieco rodzimą cukinię. Pomimo tego, że piżmian wywodzi się z Afryki i nie jest tak powszechny jak wiele innych gatunków roślin, coraz częściej znajduje uznanie wśród smakoszy egzotycznych dań. Roślina jest bowiem składnikiem wielu arabskich, afrykańskich i azjatyckich potraw.

Piżmian jadalny poza niezaprzeczalnymi walorami smakowymi, posiada wiele właściwości zdrowotnych. Jego działanie z pewnością docenią osoby cierpiące na infekcje, przewlekły świąd oraz gorączkę. Lista korzyści płynących ze spożywania piżmianu jadalnego jest dłuższa i niewątpliwie warto się z nią zapoznać.

1. Okra może pomóc w walce z nowotworem

Potencjał przeciwnowotworowy piżmianu jadalnego został udowodniony podczas kilku badań laboratoryjnych. W jednym z nich ekstrakt z rośliny przyspieszył apoptozę nowotworowych komórek piersi oraz czerniaka poprzez aktywację kilku odpowiedzialnych za to genów. [1], [2]

Ponadto piżmian jadalny aktywował wydzielanie tlenku azotu, dzięki czemu zmniejszał guzy nowotworowe wątroby i zapobiegał rozprzestrzenianiu się choroby. [3]

2. Roślina korzystnie wpływa na nerki

Wskaźnikiem uszkodzenia nerek jest podwyższona zawartość białka w moczu. Składniki aktywne piżmianu jadalnego mogą skutecznie obniżać poziom białek w moczu, chroniąc tym samym nerki. Zostało to udowodnione w dwóch niezależnych badaniach z udziałem licznej próby osób. [4], [5]

3. Okra obniża poziom cukru we krwi

Dobroczynne właściwości piżmianu jadalnego mogą zostać wykorzystane przez diabetyków. Okazuje się bowiem, że roślina była w stanie obniżyć poziom glukozy we krwi chorych na cukrzycę szczurów oraz zmniejszyć markery cukrzycy. [6]

Eksperyment na otyłych myszach potwierdził powyższe przypuszczenia. Zwierzęta, którym podawano wyciąg z piżmianu jadalnego miały znacznie bardziej obniżony poziom glukozy niż myszy z grupy kontrolnej. [7]

4. Spożywanie rośliny pomaga obniżyć poziom cholesterolu

Podwyższony poziom cholesterolu we krwi może przyczyniać się do występowania groźnych dla życia chorób serca. Podawanie piżmianu jadalnego szczurom przyczyniło się do obniżenia całkowitego poziomu cholesterolu w ich krwi oraz ograniczyło wchłanianie cholesterolu z jelit. [8]

U zwierząt z cukrzycą, piżmian jadalny obniżał poziom „złego” cholesterolu we krwi i jednocześnie podnosił poziom „dobrego”. [9]

5. Piżmian jadalny chroni wątrobę

Co prawda nie istnieją badania jednoznacznie stwierdzające wpływ piżmianu jadalnego na ludzką wątrobę, to wyniki eksperymentów na zwierzętach potwierdzają potencjał rośliny na tej płaszczyźnie.

U myszy, którym regularnie podawano piżmian jadalny, zaobserwowano polepszenie wyników badań krwi, zwiększenie poziomu korzystnych dla wątroby białek oraz korzystnej dla organu dysmutazy ponadtlenkowej. [10], [11]

6. Roślina może zwalczać dolegliwości żołądkowe

Wiele chorób układu pokarmowego oraz samego żołądka jest związanych ze szkodliwą działalnością substancji toksycznych. Piżmian jadalny może pełnić rolę ochronną dla żołądka poprzez zminimalizowanie uszkodzeń organu na skutek spożywania alkoholu. [12]

Piżmian jadalny chroni żołądek również poprzez zapobieganie wiązaniu bakterii z komórkami organu, co udowodniono w badaniu z 2004 roku. [13]

7. Okra znosi zmęczenie

Zbyt duże stężenie kwasu mlekowego i mocznika we krwi może powodować uczucie zmęczenia. Piżmian jadalny obniżał zawartość tych związków chemicznych we krwi myszy, dzięki czemu zwierzęta były w stanie pływać dłużej.

Inne badanie wykazało, że spożywanie piżmianu jadalnego przyczynia się do magazynowania większej ilości glikogenu będącego źródłem „zapasowej energii” w wątrobie poprzez zwiększenie produkcji aldehydu malonowego, peroksydazy glutationowej oraz dysmutazy ponadtlenkowej. [14]

8. Roślina jest bogatym źródłem przeciwutleniaczy

Niedobór oksydantów w organizmie powoduje rozpad komórek i przedwczesne starzenie. Piżmian jadalny może skutecznie przeciwdziałać tym zjawiskom poprzez zwiększenie ilości enzymów zwalczających wolne rodniki oraz zmniejszenie wskaźników uszkodzenia komórek. [15]

9. Wyciąg z piżmianu jadalnego chroni przed promieniowaniem UV

Zażywanie kąpieli słonecznych może skutkować nie tylko poparzeniami, ale również zniszczeniem tkanek na skutek szkodliwego promieniowania. Podczas jednego z badań na wyekstrahowanych komórkach ludzkich, piżmian jadalny zapobiegał niszczeniu komórek narażonych na promieniowanie UV. [16]

10. Piżmian jadalny wykazuje działanie przeciwbólowe

Właściwości zmniejszające dolegliwości bólowe piżmianu jadalnego udowodniono w trakcie kilku eksperymentów na gryzoniach. W jednym z nich szczury ze stanem zapalnym żuchwy szybciej przeszły rekonwalescencję, jeżeli kilkukrotnie podano im wyciąg z piżmianu jadalnego. [17]

Inne gryzonie poddane działaniu rośliny miały istotnie mniejszą zawartość markerów stanu zapalnego we krwi niż zwierzęta z grupy kontrolnej. [18]

Skutki uboczne

Jeśli jesteś mężczyzną, który stara się o potomstwo, raczej powinieneś unikać spożywania piżmianu jadalnego. Kilka niezależnych badań na gryzoniach wykazało, że warzywo zmniejsza libido i funkcje seksualne zwierząt, ponadto znacznie obniża aktywność plemników. Mimo że nie ma badań na ludziach, które mogłyby potwierdzić te wyniki, warto zachować ostrożność. [19]



Artykuł ma charakter informacyjny. Jest obiektywną analizą aktualnych badań naukowych, zgodnych z metodologią EBM. Nie stanowi jednak diagnozy ani porady medycznej. Leczeniem może zajmować się tylko Twój lekarz prowadzący.



Autor: lek. stom. Marek Skoczylas