Jaskółcze ziele – 18 zaskakujących korzyści ze stosowania

Początki wykorzystywania jaskółczego ziela w celach medycznych sięgają czasów starożytnych. Wówczas przypisywano roślinie zdolność do oczyszczania układu pokarmowego z pasożytów oraz leczenia dolegliwości skórnych. Nieco później odkryto, że jaskółcze ziele jest prawdziwą skarbnicą dobroczynnych alkaloidów, które wykazują szerokie spektrum prozdrowotnego działania.

Jaskółcze ziele łagodzi dolegliwości układu pokarmowego, wspierając trawienie, bierze udział w zwalczaniu wirusów, bakterii i grzybów, a nawet przyczynia się do łagodzenia objawów alergii. Możliwość wszechstronnego wykorzystania rośliny sprawia, że nadanie jej miana niemal uniwersalnej nie byłoby nadużyciem.

1. Jaskółcze ziele działa przeciwzapalnie

Stany zapalne mogą dotyczyć każdego układu i tkanki organizmu. Niezależnie od miejsca występowania zapalenia, niesie ono szereg nieprzyjemnych dolegliwości i może doprowadzić do niszczenia komórek. Okazuje się, że jaskółcze ziele może łagodzić choroby zapalne układu pokarmowego.

Roślina nie bez przyczyny jest jednym z głównych składników popularnego leku na dolegliwości trawienne. Badanie na ludzkich komórkach okrężnicy pokazało dobroczynny wpływ jaskółczego ziela na łagodzenie zapalenia okrężnicy. [1]

Kwas chelidonowy jest składnikiem aktywnym rośliny o działaniu przeciwzapalnym. Podawanie jaskółczego ziela myszom z wrzodami jelita grubego znacząco poprawiło ogólny stan ich zdrowia oraz zmniejszyło markery stanu zapalnego we krwi zwierząt. [2]

2. Funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego

Choroby serca mogą być powodowane przez różne czynniki i prowadzić do występowania chorób zagrażających życiu. Jaskółcze ziele chroni narząd na kilka sposobów. Dzięki alkaloidom, obecnym w wyciągu z rośliny, jest ona w stanie zapobiegać niszczeniu komórek serca przez wolne rodniki, co zostało udowodnione naukowo. [3]

Zbyt wysoki poziom cholesterolu zwiększa ryzyko nadciśnienia i zawałów. Niektóre alkaloidy jaskółczego ziela mogą w istotny sposób obniżać poziom „złego” cholesterolu LDL i lipidów we krwi przy jednoczesnym podwyższeniu poziomu „dobrego” cholesterolu HDL. [4], [5], [6]

Wyekstrahowane z jaskółczego ziela alkaloidy nie tylko zmniejszyły poziom cholesterolu LDL we krwi badanych gryzoni o ponad 20%, ale również wzmocniły naczynia krwionośne zwierząt, chroniąc je przed uszkodzeniami ze strony wolnych rodników. [7]

3. Zdrowie pęcherzyka żółciowego

Głównym zadaniem pęcherzyka żółciowego jest uwalnianie nagromadzonych w wątrobie kwasów żółciowych do jelita cienkiego. Dzięki temu procesowi trawienie tłuszczy przebiega prawidłowo. Sześciotygodniowe przyjmowanie ekstraktu z jaskółczego ziela przez pacjentów z dysfunkcją pęcherzyka żółciowego, zmniejszyło ból brzucha i ułatwiło trawienie. [8]

Laboratoryjne badanie na zwierzęcej wątrobie udowodniło, że jaskółcze ziele zwiększa wydzielanie kwasów żółciowych. [9]

Grupa 37 osób z dolegliwościami wątroby zauważyła poprawę swojego stanu zdrowia po regularnej suplementacji ekstraktu z jaskółczego ziela. Roślina zwiększyła produkcję enzymów trawiennych trzustki. [10]

Badanie na próbie niespełna 1000 ochotników cierpiących na dolegliwości trawienne potwierdziło powyższe wnioski. Jaskółcze ziele znosiło ból, wzdęcia i wymioty, czyli niemal wszystkie objawy chorobowe badanych osób. [11]

4. Zespół jelita drażliwego

Zespół jelita drażliwego wiąże się z zaburzonym rytmem wypróżnień oraz bólem. Jaskółcze ziele może okazać się skutecznym remedium na te dolegliwości.

W jednym z badań klinicznych, grupa licząca ponad 200 osób stosowała niewielką dawkę leku zawierającego jaskółcze ziele. Po upływie miesiąca badani zgłaszali mniej intensywny ból brzucha oraz bardziej regularne wypróżnienia. [12]

Podczas badań laboratoryjnych, ekstrakt z jaskółczego ziela łagodził skurcze jelit cienkich, czyli eliminował jeden z głównych objawów zespołu jelita drażliwego. [13]

5. Roślina przeciwdziała drobnoustrojom chorobotwórczym

Pomimo tego, że bakterie występują naturalnie w organizmie każdego człowieka, niektóre z nich mogą przyczyniać się do powstawania groźnych infekcji i chorób. Alkaloidy obecne w jaskółczym zielu wykazały skuteczne działanie antybakteryjne przeciw szczepom opornym na antybiotykoterapię. [14]

Przeciwwirusowe działanie jaskółczego ziela może być wykorzystane w leczeniu opryszczki pospolitej. Ekstrakt z rośliny z powodzeniem zwalczał zmiany skórne, spowodowane działalnością wirusa HSV. [15]

Co ciekawe, alkaloidy zawarte w jaskółczym zielu skutecznie blokują enzymy biorące udział w namnażaniu wirusa HIV. Ponadto, myszy z indukowanym AIDS wykazywały mniej intensywne objawy po spożyciu jaskółczego ziela niż zwierzęta z grupy kontrolnej. [16]

6. Układ trawienny

Dolegliwości układu trawiennego występują stosunkowo często i niosą za sobą szereg przykrych objawów. Okazuje się, że wystarczy regularnie spożywać ekstrakt z jaskółczego ziela przez zaledwie miesiąc, aby wyeliminować większość objawów niestrawności bez skutków ubocznych, które powoduje wiele leków. [17]

Skurcze żołądka, nudności i wzdęcia został zniesione dzięki składnikom aktywnym jaskółczego ziela, przyjmowanego systematycznie przez badaną grupę 30 osób z przewlekłą niestrawnością. [18]

Jaskółcze ziele stanowi 10% składu Iberogastu – leku na dolegliwości trawienne, którego skuteczność została potwierdzona przez dużą grupę niemal 600 osób. Warto pamiętać, że efekt ten jest należy zawdzięczać również innym ziołom wchodzącym w skład preparatu. [19]

7. Jaskółcze ziele może zapobiegać osteoporozie

Osteoporoza jest chorobą układu kostnego, w której dochodzi do znacznej redukcji masy kostnej, czego następstwem są złamania występujące nawet po niewielkim urazie. Niedobór estrogenu, z którym wiąże się okres menopauzy, może powodować osteoporozę.

Jaskółcze ziele nie tylko podwyższało poziom estrogenów we krwi badanych gryzoni, ale również wspomagało tworzenie nowych komórek kostnych, zapobiegając jednocześnie utracie cennych dla kości minerałów. [20], [21]

8. Roślina wzmacnia układ odpornościowy

Migdałki są niezwykle istotną częścią układu odpornościowego. Jak się okazuje, jaskółcze ziele pobudziło migdałki do zwiększenia reakcji immunologicznej oraz zmniejszyło stan zapalny w obrębie gardła u dzieci. [22]

Jaskółcze ziele nie ogranicza swojego dobroczynnego działania w zakresie zwiększania odporności organizmu jedynie do migdałków. Podawanie ekstraktu z rośliny myszom zwiększyło produkcję leukocytów przez szpik kostny oraz śledzionę. [23]

Roślina wykazuje również działanie ochronne przeciw szkodliwemu promieniowaniu, będącego nieodłączną częścią niektórych terapii antynowotworowych. W badaniach na zwierzętach jaskółcze ziele intensyfikowało produkcję komórek macierzystych, chroniących przed skutkami promieniowania, na jakie były narażone gryzonie. [24]

Dzięki ochronnemu działaniu jaskółczego ziela, znaczna większość myszy, które poddano działaniu promieniowania o śmiertelnym natężeniu, przeżyła eksperyment. [25]

9. Działanie antynowotworowe

Istnieje wiele badań klinicznych, które potwierdzają tezę o możliwości zwalczania nowotworów przez jaskółcze ziele. Zespół ukraińskich naukowców opracował na ich podstawie lek na raka, którego składnikiem jest jaskółcze ziele. [26]

Późniejsze badania przeprowadzone na licznej próbie chorych na nowotwory potwierdziły przełomowość odkrycia naukowców. Opatentowany przez nich lek dwukrotnie wydłużył życie osób z zaawansowanym rakiem trzustki po włączeniu go do chemioterapii. Warto wspomnieć, że samodzielna kuracja tym preparatem okazała się skuteczniejsza niż chemioterapia. [27]

Lek na bazie jaskółczego ziela znacząco poprawił jakość życia osób z nowotworem jelita grubego, ponadto wydłużył ich życie oraz zmniejszył ryzyko nawrotu choroby u pacjentów po przebytej operacji wycięcia guzów nowotworowych. [28], [29]

Potencjał przeciwnowotworowy jaskółczego ziela jest prawdopodobnie zasługą aktywowania przez składniki aktywne rośliny produkcji komórek odpornościowych, które przeciwdziałają przerzutom. [30]

Badanie na wyekstrahowanych komórkach raka szyjki macicy pokazały, że jaskółcze ziele przyspiesza apoptozę, czyli samoczynne zniszczenie komórek nowotworowych i tym samym przeciwdziała postępowi choroby. [31]

Jaskółcze ziele potrafi również osłabić komórki nowotworowe, zwiększając jednocześnie skuteczność chemioterapii. Jest to szczególnie istotne, gdyż chemioterapia okazuje się z czasem mniej skuteczna na wiele rodzajów nowotworów. [32]

10. Jaskółcze ziele wspiera leczenie depresji

Osoby chore na depresję mają znacznie niższy poziom serotoniny, dopaminy i noradrenaliny w porównaniu do ludzi zdrowych. Jaskółcze ziele może okazać się skuteczną bronią w walce z dolegliwościami depresyjnymi bez wystąpienia efektów ubocznych.

Spożywanie rośliny przez myszy nie tylko zwiększyło poziom wspomnianych wcześniej hormonów, ale również zmniejszyło stan zapalny mózgu oraz pobudziło działanie odpowiedzialnego za pamięć hipokampu.

Objawy depresji spowodowanej nadmiernym stresem u myszy zostały złagodzone przez podanie zwierzętom ekstraktu z jaskółczego ziela. Roślina zawiera kwas chelidonowy, któremu przypisywane są antydepresyjne właściwości jaskółczego ziela. [33]

11. Choroba Alzheimera

Mimo tego, że choroba Alzheimera jest nieodwracalna, można starać się o polepszenie funkcjonowania chorego i opóźnienie postępów choroby. Na przykład za pomocą jaskółczego ziela. Roślina może hamować rozwój choroby Alzheimera za pomocą blokowania enzymów odpowiedzialnych za destrukcję mózgu. [34]

Jaskółcze ziele, podobnie jak leki stosowane w chorobie Alzheimera, może zwiększać poziom ochronnej acetylocholinesterazy, jednak wdrożenie rośliny do leczenia chorób neurodegeneracyjnych wymaga dalszych badań. [35]

Uszkodzenie mózgu, które może powodować choroby psychiczne, często wiąże się z obniżonym poziomem receptorów GABA. Jeden z alkaloidów obecnych w składzie jaskółczego ziela może istotnie podnieść poziom tych receptorów, przeciwdziałając zmianom chorobowym. [36]

12. Jaskółcze ziele działa przeciwbólowo

Właściwości przeciwbólowe jaskółczego ziela zostały udowodnione na drodze kilku badań naukowych. Eksperyment na szczurach, przeprowadzony przez polskich naukowców, wykazał, że jaskółcze ziele może znosić ból w identyczny sposób jak morfina, nie powodując działań niepożądanych. [37]

Składniki aktywne jaskółczego ziela blokują receptory odpowiedzialne za wysyłanie i odbieranie sygnałów bólowych, co zostało udowodnione na drodze eksperymentalnych badań na komórkach. [38]

13. Roślina może wspomagać leczenie astmy

Przyczyną dolegliwości astmatycznych jest przewlekły stan zapalny dróg oddechowych, który może zostać zwalczony przez kwas chelidonowy – jeden ze składników aktywnych jaskółczego ziela. Związek chemiczny skutecznie blokował wytwarzanie cząsteczek zapalnych w drogach oddechowych zwierząt chorych na astmę. [39]

Inne badanie udowodniło, że jaskółcze ziele może hamować wytwarzanie histaminy, która jest odpowiedzialna za powstawanie reakcji alergicznych i kurczenie oskrzeli, co ostatecznie przekłada się na utrudnione oddychanie. [40]

U świnek morskich ekstrakt z jaskółczego ziela zmniejszał intensywność ataków astmy oraz znacznie ograniczał ich ilość. Ponadto podawanie rośliny zwierzętom zmniejszało ryzyko ich śmierci z powodu powikłań związanych z astmą i alergią. [40], [41]

14. Ryzyko rozwoju chorób wrzodowych

Powstawanie wrzodów żołądka jest spowodowane wydzielaniem nadmiernej ilości kwasu żołądkowego współwystępującej z uszkodzeniem błony żołądka.

U szczurów, którym podawano jaskółcze ziele, a następnie indukowano chorobę wrzodową żołądka, dolegliwości występowały znacznie rzadziej i miały mniejszą intensywność niż u zwierząt pozbawionych ochronnego działania rośliny. Jaskółcze ziele zmniejsza wydzielanie kwasu żołądkowego, łagodzi stany zapalne oraz wspomaga wydzielanie śluzu chroniącego ściany żołądka przez zniszczeniem kwasem. [42]

15. Jaskółcze ziele pomaga w leczeniu artretyzmu

Przeciwzapalne działanie jaskółczego ziela może okazać się nieocenione w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów. Myszy z artretyzmem, którym podawano ekstrakt z jaskółczego ziela, miały mniejszą ilość szkodliwych cząsteczek we krwi, a chrząstka stawowa nie ulegała destrukcji na skutek choroby Zwierzęta ponadto wykazywały mniej intensywne behawioralne oznaki bólu niż myszy z grupy kontrolnej. [43]

16. Roślina zmniejsza objawy alergii

Pomimo tego, że przeciwalergiczne działanie jaskółczego ziela nie zostało jednoznacznie udowodnione w trakcie badań na ludziach, testy z udziałem zwierząt dały obiecujące rezultaty.

Podawanie jaskółczego ziela myszom z alergią spowodowało zahamowanie enzymów zapalnych oraz zapobieganie rozprzestrzeniania się komórek odpowiedzialnych za występowanie reakcji alergicznej. [44]

17. Pomóc w leczeniu egzemy

Egzema jest zapalną chorobą skóry, która wiąże się ze świądem oraz występowaniem wyprysków. Jaskółcze ziele może złagodzić objawy choroby poprzez zmniejszenie markerów stanu zapalnego we krwi.

Zwierzęta z atopowym zapaleniem skóry rzadziej się drapały oraz doznawały mniejszej ilości zmian na powierzchni skóry, jeśli spożywały wyciąg z jaskółczego ziela. [45]

18. Roślina może chronić wątrobę

Istnieją pewne kontrowersje dotyczące stosowania jaskółczego ziela w dysfunkcjach wątroby. Z jednej strony składniki aktywne jaskółczego ziela mogą chronić wątrobę przed szkodliwym działaniem kadmu i innych metali ciężkich oraz wspomagać regenerację uszkodzonych komórek tego narządu. [46]

Z drugiej natomiast długotrwałe spożywanie rośliny może powodować żółtaczkę, uszkodzenie komórek wątroby i stany zapalne. [47]

Skutki uboczne i przeciwwskazania

Szczególną ostrożność podczas suplementacji jaskółczego ziela powinny zachować osoby zmagające się z przewlekłymi chorobami wątroby – roślina może zaostrzyć dolegliwości. [48]

Efekty spożywania jaskółczego ziela przez kobiety w ciąży nie zostały zbadane, dlatego powinny one unikać stosowania rośliny ze względu na możliwość wystąpienia komplikacji, a nawet uszkodzenia płodu.

Jako że ekstrakt z jaskółczego ziela może zmniejszać skuteczność działanie niektórych leków, suplementacja rośliny powinna zostać uzgodniona z lekarzem. [49]

Jaskółcze ziele nie powinno być spożywane przez osoby przyjmujące kortykosteroidy, czyli substancje zmniejszające aktywność układu odpornościowego. Roślina w znacznym stopniu wzmacnia odpowiedź immunologiczną, co zniosłoby działanie kortykosteroidów.. [50]



Artykuł ma charakter informacyjny. Jest obiektywną analizą aktualnych badań naukowych, zgodnych z metodologią EBM. Nie stanowi jednak diagnozy ani porady medycznej. Leczeniem może zajmować się tylko Twój lekarz prowadzący.



Autor: lek. stom. Marek Skoczylas