16 faktów o pokrzyku wilczej jagodzie

Pokrzyk wilcza jagoda to roślina, która słynie głównie z tego że jest trująca. Często określa się ją nawet mianem „śmiertelnej jagody”, jednak w niewielkich ilościach może ona pomóc naszemu zdrowiu. Warunkiem jest to, aby nie eksperymentować z nią samodzielnie i przyjmować jedynie w postaci leków lub sprawdzonych preparatów.

Pokrzyk wilcza jagoda (Atropa belladonna) to krzew, który rośnie głównie w południowej części naszego kraju. Głównym jego składnikiem jest atropina, która ma m.in. działanie uspokajające i przeciwskurczowe. Roślina może również zmniejszać stany zapalne oraz łagodzić różne dolegliwości bólowe. Jak jeszcze może nam pomóc?

1. Pokrzyk wilcza jagoda może łagodzić problemy związane z menopauzą

Przekwitanie dotyczy najczęściej kobiet w okresie między 45. a 55. rokiem życia. Zmniejsza się wówczas produkcja hormonów i pojawiają się często nieprzyjemne różne dolegliwości, m.in. drażliwość, bezsenność i uderzenia gorąca. Jak się okazuje, pomocny w tych przypadkach może być pokrzyk wilcza jagoda.

W dotychczas przeprowadzonych badaniach uczestniczyło ponad 100 kobiet. Przetestowano na nich działanie leku zawierającego 0,2 mg alkaloidów tej rośliny, który uczestniczki przyjmowały przez kilka tygodni. Okazało się, że lek ten poprawił u nich objawy związane z klimakterium, choć w jednym z badań wyniki nie były rewelacyjne (1, 2).

2. Roślina zmniejsza przekrwienie płuc

Płuca są najważniejszym narządem w całym układzie oddechowym. Nadmiar znajdującej się w nim wydzieliny wiąże się z różnymi chorobami. Dzięki zawartym w roślinie alkaloidom, może ona powstrzymać nadmierne wytwarzanie śluzu. Zmniejszają one ilość plwociny i eliminują przekrwienie płuc.

Blokują też powstawanie mediatorów reakcji zapalnej, których wytwarzanie wiąże się z podrażnieniem układu oddechowego. Warto też zaznaczyć, że wilcza jagoda posiada właściwości antybakteryjne, dzięki którym może pozbyć się bakterii zalegających w śluzie (3). 

3. Wilcza jagoda rozluźnia drogi oddechowe

Niedrożność dróg oddechowych jest przyczyną duszności, które czasem mogą nawet zagrać życiu. Pokrzyk wilcza jagoda zapobiega zwężeniu się oskrzeli, udrażniając w ten sposób drogi oddechowe. W badaniach sprawdzono tego typu działanie na ponad 100 dzieciach. Okazało się że faktycznie wilcza jagoda poszerza drogi oddechowe, ułatwiając przy tym oddychanie (4, 5).

4. Roślina może zmniejszyć ślinotok

Przyszła mama często doświadcza w związku z ciążą przypadłości, które nie były u niej zauważalne wcześniej.  Najlepszym tego przykładem jest zwiększone wydzielanie śliny, które jest bezpośrednio związane z nudnościami.

Alkaloidy zawarte w wilczej jagodzie, razem z czopkami, są w stanie zmniejszyć ślinotok, jak również złagodzić nudności (6). Podobne działanie widoczne jest u osób niepełnosprawnych, a także u dzieci, u których ślinotok jest wywołany ketaminą (7, 8).

5. Pokrzyk wilcza jagoda ma właściwości przeciwbólowe

Dzięki temu, że roślina charakteryzuje się właściwościami przeciwbólowym i przeciwzapalnymi, może pomóc przy rozmaitych dolegliwościach. Ważne jest to, że oddziałuje ona również na same nerwy, zmniejszając ich wrażliwość na ból. Skutecznie rozluźnia nerwy i mięśnie, przy okazji dezaktywując sygnały bólowe. Dlatego też może okazać się przydatna np. przy bólach: reumatycznych, nerwu kulszowego, pleców  i nóg, a także w przypadku nerwobólów (9). 

6. Wilcza jagoda może zmniejszać bóle głowy

Mówi się że od 4 do 8% społeczeństwa poszukuje u lekarza skutecznego leku na ból głowy. Niektóre badania wskazują na to, że niewielkie dawki pokrzyku wilczej jagody mogą pozytywnie na nie wpłynąć. Szczególnie skuteczne są one wtedy, gdy bóle te związane są z bezsennością, przekrwieniem nosa oraz migrenami (10). Wilcza jagoda doskonale sprawdzi się w przypadku pulsującego bólu głowy, poczucia jej ciężkości czy też bólu głowy spowodowanego podrażnieniem nerwów czaszkowych.

W jednym z badań postanowiono sprawdzić działanie pokrzyku wilczej jagody na migrenę. Brało w nim udział blisko 170 dzieci. Jednej trzeciej podawano preparat z tą rośliną w składzie. Efektem było skrócenie czasu trwania ataków (11). Mniejsza dawka tego składnika sprawiła, że wyniki nie były już tak rewelacyjne (12).

7. Roślinę stosowano do leczenia choroby Parkinsona

Choroba Parkinsona najczęściej objawia się drżeniem rąk, zaburzeniami chodu i równowagi. Jej przyczyną jest pogorszenie się stanu komórek nerwowych w mózgu. Wilczą jagodę stosowano dawniej w leczeniu tej choroby, a konkretnie – zawarte w niej alkaloidy (13).

8. Roślina przeciwdziała zespołowi jelita drażliwego

Zespół jelita drażliwego to schorzenie objawiające się bólami brzucha oraz zaburzeniem częstotliwości wypróżnień. Do tego dochodzi niepokój, zmęczenie i trudności z zasypianiem. Okazuje się, że Atropa belladonna w połączeniu z pewnym preparatem przeciwdrgawkowym pozytywnie wpływa zarówno na objawy psychiczne, jak i fizyczne (14, 15).

9. Atropa belladonna może złagodzić dyskomfort po zabiegach

Pacjenci po zabiegach medycznych często czują się nie najlepiej. Jak się okazuje, tu również może sprawdzić się wilcza jagoda. Czasem stosuje się czopki doodbytnicze złożone z tej rośliny oraz opium. Dzięki zawartej w niej atropinie i skopolaminie powodują one rozluźnienie mięśni, a dzięki opium – mają działanie przeciwbólowe (16).

Właściwości rośliny sprawdzono w różnych badaniach klinicznych. Okazuje się, że są one szczególnie skuteczne w przypadku zabiegów związanych z prostatą i układem moczowym (17, 18, 19).

10. Roślina może przeciwdziałać skutkom radioterapii

Radioterapia może wywołać szereg skutków ubocznych. Często stosuje się ją po operacjach nowotworu piersi. Wykorzystanie leku z wilczej jagody oraz innego preparatu homeopatycznego może delikatnie złagodzić stany zapalne skóry występujące po tym zabiegu. Potrzebne są jednak kolejne badania, aby potwierdzić te właściwości (20).

11. Pokrzyk wilcza jagoda może łagodzić stany zapalne uszu

Stany zapalne ucha pojawiają się głównie w dzieciństwie. Ich występowaniu sprzyja wiele różnych czynników. Aby sprawdzić działanie wilczej jagody w tym przypadku, naukowcy przeprowadzili badania, których uczestnikami były dzieci z zapaleniem ucha. Okazało się, że leczenie homeopatyczne z wykorzystaniem tej rośliny złagodziło objawy choroby oraz skróciło czas jej występowania (21).

12. Roślina może dobrze wpływać na zapalenie migdałków

Do głównych objawów zapalenia migdałków należy osłabienie, gorączka oraz silny ból gardła. Do pewnego badania zaproszono dzieci zmagające się z tą chorobą, wywołaną przez wirusy. Naukowcy wykazali, że podanie im preparatu z pokrzykiem wilczą jagodą może w znacznym stopniu złagodzić objawy tego schorzenia, takie jak: ból uszu i migdałków czy też trudności z przełykaniem (22).

13. Pokrzyk wilcza jagoda może pomóc przy zapaleniu mózgu

Zapalenie mózgu często jest powikłaniem po innych chorobach. Zdarza się, że prowadzi nawet do śmierci. Działanie pokrzyku wilczej jagody sprawdzono również i w tym przypadku.  W 2018 roku naukowcy dowiedli, że preparaty z tym składnikiem dodane do standardowej terapii zmniejszają uszkodzenia mózgu oraz liczbę zgonów wśród dzieci z tą chorobą (23).

14. Atropa belladonna przydaje się podczas kataru

Katar nie jest zbyt niebezpieczny dla naszego zdrowia, jednak skutecznie potrafił utrudnić nam życie. Najczęściej zmagają się z nim dzieci, dlatego to właśnie na nich postanowiono przeprowadzić kolejne badania: jedno w roku 2010, drugie zaś – w 2019. Łącznie wzięło w nich udział około 3000 młodych uczestników. Dzieciom, które miały katar, postanowiono podawać preparat z pokrzykiem wilczą jagodą. Okazało się, że znacznie złagodzi on katar (24, 25).

15. Pokrzyk wilcza jagoda może zmniejszać niepokój

Niepokój często wiąże się z brakiem bezpieczeństwa oraz ogólnego komfortu. Nieraz wywoływany jest on przez problemy zdrowotne, np. związane z niewłaściwym trawieniem. W takich sytuacjach pomocne mogą okazać się alkaloidy z wilczej jagody. W 1976 roku przeprowadzono badania, w których okazało się, że lek z tymi substancjami (Bellergal) może być bardziej skuteczny niż chlordiazepoksyd (Librium) (26). W podobny sposób nie działają jednak ani nalewki z tej rośliny, ani zastrzyki z atropinami, które znajdują się naturalnie w pokrzyku wilczej jagodzie.

16. Atropa belladonna zwiększa odporność

Dzięki temu, że pokrzyk wilcza jagoda ma właściwości przeciwzapalne, zwiększa jednocześnie odporność organizmu. Stymuluje on proces fagocytozy, który pomaga zwalczać szkodliwe bakterie i inne toksyczne związki. W ten sposób zabezpiecza organizm przed infekcjami innymi uciążliwymi chorobami. Co więcej, hamuje też proces niszczenia zdrowych komórek. To wszystko poprawia ogólny stan zdrowia (27, 28). 

Przeciwwskazania i skutki uboczne

Stosowanie i zażywanie wilczej jagody jest bezpiecznie jedynie wtedy, kiedy przepisuje nam tę roślinę lekarz, a my stosujemy ją zgodnie z zaleceniami. 

Samodzielna przyjmowanie tej rośliny może wiązać się z wieloma skutkami ubocznymi. Warto bowiem zaznaczyć, że jest ona po prostu toksyczna. Po jej spożyciu mogą pojawić się:

  • problemy z widzeniem,
  • gorączka,
  • szybsze bicie serca,
  • suchość w ustach,
  • skurcze,
  • omamy,
  • problemy psychiczne,
  • trudności z oddawaniem moczu,
  • śpiączka,
  • drgawki.

W przypadku pojawienia się takich objawów należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem.

Nie powinny spożywać tej rośliny kobiety w ciąży ani osoby zmagające się z takimi chorobami, jak: jaskra, zaparcia, zastoinowa niewydolność serca, zapalenie jelita grubego. Jej przyjmowanie jest również niebezpiecznie dla młodych matek, może bowiem zmniejszyć ilość mleka podczas karmienia piersią.

Należy zaznaczyć, że pokrzyk wilcza jagoda to roślina, która obecnie bardzo rzadko stosowana jest do celów medycznych, ze względu na spore ryzyko poważnych skutków niepożądanych..



Artykuł ma charakter informacyjny. Jest obiektywną analizą aktualnych badań naukowych, zgodnych z metodologią EBM. Nie stanowi jednak diagnozy ani porady medycznej. Leczeniem może zajmować się tylko Twój lekarz prowadzący.



Autor: lek. stom. Marek Skoczylas