Dlaczego smażenie szkodzi i jak chronić się przed szkodliwym działaniem produktów smażonych.

Smażone produkty spożywcze w bardzo negatywny sposób wpływają na nasze zdrowie. Są przyczyną wielu przewlekłych chorób o których być może nawet nie słyszałeś.

Smażenie może zwiększać ryzyko powstania: chorób nowotworowych, chorób psychicznych takich jak depresja, chorób neurologicznych jak choroba Alzheimera czy choroba Parkinsona i wielu innych przewlekłych nieuleczalnych chorób.

Najlepszym sposobem zapobiegania tym chorobom jest zaprzestanie spożywania smażonych produktów spożywczych. Niemniej jednak możemy zrobić coś jeszcze.

Jeśli nie zrezygnujesz z produktów smażonych możesz chronić się przed ich szkodliwością stosując odpowiednie praktyki żywieniowe o których dowiesz się w tym artykule.

1. Rakotwórcze nitrozoaminy

Niestety w wyniku podniesionej temperatury a w szczególności w wyniku smażenia wędlin które są konserwowane azotynem sodu (E250) może dochodzić do tworzenia się bardzo szkodliwych i rakotwórczych substancji które nazywają się nitrozoaminy. Substancje te powstają z azotanów lub azotynów a w tym przypadku z konserwantów zawartych w wędlinie oraz białek które znajdują się w mięsie. Temperatura jest czynnikiem spustowym który przyśpiesza proces tej reakcji.

Dla uzmysłowienia Państwu jak bardzo szkodliwa jest to substancja przypomnę, iż nitrozoamin używa się w laboratoriach firm farmaceutycznych po to by prowokować powstawanie nowotworów u szczurów, by później móc badać możliwą skuteczność lub brak skuteczności leków chemioterapeutycznych.

Wystarczy 7 nanogramów! N-nitrozodimetyloaminy (NDMA) aby wywołać raka wątroby u szczura.

Niestety sprawę tutaj pogarsza jeszcze jeden składnik dokładnie witamina C. Producenci zaczęli dodawać witaminy C do wędlin po to by uniknąć przekształcania się azotynu sodu (E250) w połączeniu z białkami w nitrozoaminy.

Rzeczywiście w warunkach laboratoryjnych witamina C powstrzymuje tą reakcję, niestety na nasze nieszczęście w 2013 roku udowodniono, iż jeśli w pokarmie znajduje się więcej niż 8% tłuszczu (a wędlinach zawsze znajduje się go więcej) witamina C przyspiesza tworzenie się nitrozoamin (1, 2, 3, 4).

Rozwiązanie

Na nasze szczęście istnieją naturalne związki które są w stanie pohamować szkodliwe działanie obecnych już w pokarmach nitrozoamin na nasze komórki. Piszę o tym w swojej książce tutaj → „Zneutralizuj chemię z pożywienia i odzyskaj zdrowie„. Książkę tą znajdziesz w powyższym linku lub na samym dole tego posta.

2. Tłuszcze trans

Tłuszcze trans pojawiają się w produktach smażonych które zawierają w sobie tłuszcz. Wiązania chemiczne w takich tłuszczach z konfiguracji cis przekształcają się na konfigurację trans – tym samym tłuszcz ten nabywa nowych właściwości chemicznych i fizycznych.

Zamiast postaci płynnej nabiera postaci stałej. Efekt ten zamiast podgrzewania możemy uzyskać także przez uwodornienie. Tak właśnie powstają pospolite margaryny spożywcze poprzez uwodornienie płynnych tłuszczów roślinnych.

Hipokamp – tłuszcze trans negatywnie wpływają na nasz hipokamp czyli strukturę mózgu która odpowiedzialna jest za tworzenie pamięci. Struktura ta przekształca pamięć krótkotrwałą w długotrwałą a tym samym przekazuje do mózgu najbardziej wartościowe informacje. Hipokamp tym samym jest strukturą odpowiedzialną za proces uczenia się zatem tłuszcze trans mogą być w szczególności niekorzystne dla dzieci.

Cukrzyca – tłuszcze trans przyczyniają się także do rozwoju cukrzycy. Związane są z początkowym etapem rozwoju cukrzycy ponieważ zmniejszają wrażliwość komórek na insulinę czyli tworzą tak zwaną insulinooporność.

Niepłodność – tusze te są związane także z rozwojem niepłodności. Okazuje się, iż każde dwa procent energii pozyskanej dla organizmu ze spalania właśnie tych tłuszczów, zwiększa ryzyko wystąpienia niepłodności u obu płci aż o 7%.

Enzymy – tłuszcze trans zaburzają syntezę delta-6 desaturazy w naszej wątrobie, a co za tym idzie zaburzają przekształcanie się wielu ważnych substancji w naszym organiźmie o czym powiemy poniżej. Delta 6 desaturaza przekształca w naszym organiźmie kwas linolowy do kwasu gamma-linolenowego. Kwas gamma-linolenowy pełni wiele ważnych funkcji w naszym ciele. Jest między innymi odpowiedzialny za zdolność do obrony mikrobiologicznej naszej skóry.

Otyłość – regularne spożywanie tłuszczów trans jest także związane z zaburzeniami pracy insuliny, co w konsekwencji prowadzi do odkładania się tkanki tłuszczowej w postaci adipocytów. To prowadzi do otyłości opornej w leczeniu.

Depresja – tłuszcze trans wypierają kwas dokozaheksaenowy z płata czołowego mózgu a tym samym przysparzają do rozwoju depresji lub pogłębiają przebieg już istniejącej depresji (5, 6, 7, 8).

Rozwiązanie

Negatywne działanie tłuszczów trans możemy częściowo znieść przyjmując olej z wiesiołka, ponieważ zawiera on w sobie kwas gamma-linolenowy którego niedobory powstają w naszym ciele właśnie poprzez zaburzenie syntezy delta-6 desaturazy w naszej wątrobie. Najbardziej odpowiednią dawką jest dawka od 500mg do 1000 mg oleju z wiesiołka przyjmowane raz dziennie w postaci suplementów diety.

3. Niebezpieczne bakterie

W wyniku regularnego spożywania tłuszczów trans zachodzą określone zmiany w naszym przewodzie pokarmowym. Ponieważ tłuszcze trans ze względu na swoją budowę chemiczną mają inne właściwości niż tłuszcze cis tak jak powiedzieliśmy wcześniej, mają one stałą konsystencję.

W związku z tym aby mogły one ulec trawieniu nasza wątroba będzie musiała wydalać żółć z większą ilość siarki ponieważ w dużym uproszczeniu siarka pomaga rozkładać wiązania chemiczne.

To niestety niesie za sobą określone konsekwencje w składzie flory bakteryjnej jelit. W jelitach pojawiają się bakterie „siarkolubne” a między innymi Bilophila wadsworthia.

Niestety bakterie te przez niektóre badania naukowe są łączone z przewlekłymi chorobami jelit takimi jak choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Bakterie te odnajdywane są również w wyrostku robaczkowym który uległ usunięciu w wyniku tak zwanego zakażenia (9).

4. Akroleina

Akroleina w stężeniu 10 części na milion jest związkiem używanym w zbiornikach wodnych po to by zwalczać tam określone rośliny i glony. Akroleina jest po prostu herbicydem. Ta sama akroleina tworzy się w wyniku smażenia na naszej patelni.

Niestety związek ten wykazuje szereg negatywnych oddziaływań na nasz organizm. Przede wszystkim niszczy zasoby glutationu w naszym organiźmie. Glutation jest niezbędną cząsteczką do usuwania szkodliwych toksyn w drugiej fazie detoksykacji.

Zatem braki glutationu będą powodowały, iż będziemy bardziej narażeni na działanie innych toksyn takich jak na przykład: metale ciężkie czy pestycydy, a tym samym zwiększa się w znaczący sposób ryzyko powstania przewlekłych chorób takich jak choroby neurologiczne: choroba Alzheimera czy choroba Parkinsona lub na przykład choroby nowotworowe.

Kolejnym bardzo problematycznym zjawiskiem jest niszczenie naszych centrów energetycznych czyli mitochondriów. Zaburzenia pracy mitochondriów są skorelowane praktycznie z większością chorób przewlekłych a w szczególności z chorobami nowotworowymi.

To właśnie zaburzenia pracy mitochondriów przyczyniają się do rozwoju chorób nowotworowych ponieważ komórki nie są w stanie prowadzić reakcji tlenowych (mitochondria wykorzystuje tlen do wytwarzania energii) i tym samym nowo powstałe komórki muszą pozyskiwać energię w procesach beztlenowych. Takim metabolizmem właśnie cechują się komórki nowotworowe, przekształcają one glukozę w energię w procesach beztlenowych (10, 11, 12).

Rozwiązanie

Szkodliwe działanie akroleiny na nasze komórki powstrzymuje lit. Lit bogato występuje w pomidorach, papryce a także wodach głębinowych i solankach.

5. Akrylamid

Akrylamid jest substancją która może tworzyć się w żywności podczas smażenia lub pieczenia. Reakcja chemiczna powstania akrylamidu polega na połączeniu się asparaginy która jest aminokwasem z węglowodanami które znajdują się w produktach spożywczych.

Dlatego bardzo często wypieki lub smażone produkty o dużej zawartości węglowodanów na przykład ziemniaki (frytki) mogą zawierać duże ilości akrylamidu.

Póki co dysponujemy badaniami naukowymi które były przeprowadzane na zwierzętach i w stosunku co do zwierząt akrylamid może zwiększać częstość występowania niektórych nowotworów. Niemniej jednak ilości akrylamidu które były użyte w tych badaniach przekraczały ponad 1000 razy średnią ilość tej substancji którą spożywamy wraz z pożywieniem.

Akrylamid najczęściej prowadził do powstania raka jajnika oraz raka nerki u zwierząt laboratoryjnych. Póki co nie mamy wystarczających dowodów na to by stwierdzić, iż jest to związek rakotwórczy u ludzi, niemniej jednak ze względu na potencjalne ryzyko zaliczyłem akrylamid jako substancję szkodliwą która powstaje podczas smażenia. (13, 14, 14)

Rozwiązanie

Na nasze szczęście istnieje substancja która może powstrzymywać negatywny wpływ akrylamidu na nasze zdrowie. Związkiem tym jest witeksyna której dużej ilości odnajdziemy w owocach głogu (15)..



Artykuł ma charakter informacyjny. Jest obiektywną analizą aktualnych badań naukowych, zgodnych z metodologią EBM. Nie stanowi jednak diagnozy ani porady medycznej. Leczeniem może zajmować się tylko Twój lekarz prowadzący.



Autor: lek. stom. Marek Skoczylas