Bakopa drobnolistna (Brahmi) – 14 zadziwiających właściwości zdrowotnych

Pomimo faktu, że bakopa drobnolistna nie cieszy się tak ogromną popularnością jak wiele innych gatunków roślin, to jej lecznicze działanie jest doceniane na całym świecie. Niskie zapotrzebowanie na składniki odżywcze i odporność na niekorzystne warunki atmosferyczne sprawia, że bakopa drobnolistna występuje niemal w każdym zakątku globu.

Roślina jest naturalnym źródłem antyoksydantów, pomaga w dolegliwościach żołądkowych, wykazuje działanie antynowotworowe oraz bywa używana jako lek przeciw skutkom chorób neurodegeneracyjnych. Poznaj wszystkie właściwości tej niezwykłej rośliny.

1. Bakopa drobnolistna przeciwdziała stresowi i lękowi

Zaburzenia nastroju i funkcji psychicznych często kwalifikują się do farmakoterapii, która może powodować efekty uboczne. W jednym z badań porównano działanie bakopy drobnolistnej z popularnym lekiem przeciwlękowym – lorazepamem. Okazało się, że roślina wywarła na grupie testowanych gryzoni niemal taki sam efekt, jak lek. [1]

Kortyzol jest hormonem, produkowanym przez korę nadnerczy w odpowiedzi na bodziec stresowy. Niekiedy wydzielanie kortyzolu uaktywnia się bez uzasadnionej przyczyny, utrudniając funkcjonowanie choremu. Bakopa drobnolistna jest w stanie obniżać poziom hormonu we krwi, polepszając nastrój. [2]

Dwa niezależne badania wykazały, że wystarczy trzymiesięczna suplementacja bakopy drobnolistnej, aby zmniejszyć poziom depresji i lęku u osób z grupy badawczej w porównaniu do kontrolnej, otrzymującej placebo. [3], [4]

2. Roślina może łagodzić objawy ADHD

Zespół nadpobudliwości psycho-ruchowej, czyli w skrócie ADHD, jak sama nazwa wskazuje, objawia się między innymi zwiększoną ruchliwością oraz zaburzeniami koncentracji. Okazuje się, że regularne spożywanie bakopy drobnolistnej przez pół roku zmniejszało objawy ADHD niemal u wszystkich badanych dzieci. [5]

Badanie z udziałem większej grupy dzieci potwierdziło rezultat poprzedniego. Co ważne, spożywanie bakopy drobnolistnej nie powodowało efektów ubocznych, w porównaniu do tradycyjnych leków stosowanych w leczeniu ADHD. [6]

3. Bakopa drobnolistna to bogate źródło antyoksydantów

Destrukcyjne działanie wolnych rodników przyczynia się do powstawania wielu przewlekłych chorób, w tym także nowotworów. Cenioną zdolność do neutralizowania wolnych rodników bakopa drobnolistna zawdzięcza bakozydom – cząsteczkom aktywnym, zapobiegającym wiązaniu rodników z cząsteczkami tłuszczu w organizmie. [7], [8], [9]

Wolne rodniki zwiększają prawdopodobieństwo zapadnięcia na choroby neurodegeneracyjne. Podawanie szczurom dotkniętym sztucznie wywołaną demencją ekstraktu z bakopy drobnolistnej, zahamowało rozwój choroby oraz polepszyło pamięć gryzoni. [10]

4. Spożywanie rośliny poprawia funkcjonowanie poznawcze

Korzystne działanie bakopy drobnolistnej na układ nerwowy przypisuje się zdolnościom składników rośliny do zwiększania długości dendrytów i zagęszczania ich sieci. Regularna suplementacja rośliny może zwiększyć pamięć oraz orientację w przestrzeni. [11]

Zmiany neurodegeneracyjne są nieodłącznie związane z procesem starzenia się organizmu. Trzymiesięczne przyjmowanie ekstraktu z bakopy drobnolistnej przez ludzi w podeszłym wieku wyraźnie poprawiło ich uwagę, pamięć oraz szybkość przetwarzania informacji. [12]

Z zalet bakopy drobnolistnej mogą korzystać także młodzi ludzie – okazało się, że suplementacja wysokich dawek rośliny przez zdrowych dorosłych istotnie poprawiła ich funkcje poznawcze. [13]

5. Bakopa drobnolistna może mieć działanie antynowotworowe

Istnieje kilka niezależnie przeprowadzonych badań, których skutki mogą świadczyć o przeciwrakowym działaniu bakopy drobnolistnej. Korzyści płynące ze stosowania rośliny w tym przypadku są najprawdopodobniej związane z jej wysoką zawartością przeciwutleniaczy. [14], [15]

Składniki aktywne bakopy drobnolistnej są w stanie zahamować wzrost guzów nowotworowych jelita grubego oraz piersi, a także zlikwidować komórki guza mózgu. [16], [17], [18]

Eksperymenty na zwierzętach chorych na nowotwór piersi i skóry potwierdziły skuteczność bakopy drobnolistnej w walce z chorobą. [19], [20]

6. Roślina zmniejsza ciśnienie krwi

Przyczyny zbyt wysokiego ciśnienia krwi mogą być różne, jednak skutek zwykle jest ten sam – uszkodzenie mięśnia sercowego i pogorszenie funkcjonowania organizmu. Spożywanie bakopy drobnolistnej zwiększa wydzielanie tlenku azotu, który wykazuje działanie rozszerzające naczynia krwionośne, co z kolei prowadzi do lepszego ukrwienia serca i obniżenia zarówno ciśnienia skurczowego, jak i rozkurczowego. [21], [22]

Co ciekawe, jedno z badań wykazało, że pomimo znacznego obniżenia ciśnienia krwi u szczurów cierpiących na nadciśnienie, podawanie bakopy drobnolistnej zdrowym gryzoniom nie miało żadnego wpływu na wartość tego parametru. [23]

Warto pamiętać, że nie istnieją badania na ludziach, których wynik jednoznacznie potwierdzałby dobroczynny wpływ rośliny na obniżenie ciśnienia u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego. [24]

7. Bakopa drobnolistna ma działanie przeciwzapalne i bakteriobójcze

Stan przewlekłego zapalenia organizmu jest często związany z niektórymi chorobami. Badania laboratoryjne pokazały, że składniki aktywne bakopy drobnolistnej mogą powstrzymać produkcję cytokin, odpowiedzialnych za występowanie zapalenia oraz enzymów takich jak kaspaza, podtrzymujących stan zapalny oraz wywołujących uczucie bólu. [25], [26], [27]

Efekt przeciwzapalny bakopy drobnolistnej jest identyczny z działaniem popularnych leków stosowanych w stanach zapalnych. [28]

8. Regularne stosowanie bakopy drobnolistnej poprawia odporność

Spadek odporności organizmu może być związany z osłabieniem działania białych krwinek – komórek odpowiedzialnych za prawidłową odpowiedź immunologiczną. Bakopa drobnolistna może zwiększyć produkcję białych krwinek, stymulować ich aktywność oraz chronić je przed uszkodzeniem. Jednak wnioski te wysnuto głównie na podstawie wyników badań laboratoryjnych oraz z udziałem zwierząt. [29], [30], [31]

9. Roślina może zmniejszać zmęczenie

W jednym z eksperymentów do wysiłku zostały zmuszone szczury, którym uprzednio podano ekstrakt z bakopy drobnolistnej. Okazało się, że wykazywały one mniejsze zmęczenie w porównaniu do gryzoni z grupy kontrolnej, a w ich krwi odnotowany podwyższony poziom przeciwutleniaczy. [32], [33]

10. Bakopa oraz cykl miesiączkowy i menopauza

Tradycyjne zastosowanie bakopy drobnolistnej w Indiach opiera się na spożyciu rośliny wraz z mlekiem krowim przez kobiety w celu uregulowania miesiączek. [34]

Rozdrażnienie, bezsenność i zwiększona masa ciała to skutki menopauzy. Bakopa drobnolistna zmniejsza nasilenie tych objawów oraz reguluje poziom trójglicerydów we krwi. [35]

11. Spożywanie rośliny wpływa dobrze na układ trawienny

Zaburzenia rytmu wypróżnień i ból brzucha mogą być związane z zespołem jelita drażliwego. Lekarstwem na tę przypadłość może okazać się bakopa drobnolistna. Wykazano bowiem, że roślina rozluźnia mięśnie gładkie oraz zmniejsza dolegliwości bólowe w zespole jelita drażliwego. [36], [37]

W badaniu na szczurach udowodniono, że bakopa drobnolistna może zapobiegać wrzodom żołądka poprzez wzmocnienie błony śluzowej narządu. [38]

12. Bakopa drobnolistna może chronić przed dymem tytoniowym

Dym papierosowy jest źródłem wielu toksycznych związków, wpływających negatywnie na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz może powodować wiele przewlekłych chorób. [39]

Przeciwutleniające działanie bakopy drobnolistnej może chronić mitochondria komórek przed uszkodzeniami powodowanymi wdychaniem dymu tytoniowego. [40]

13. Roślina wspiera funkcjonowanie wątroby

Chociaż dobroczynny potencjał bakopy drobnolistnej w odniesieniu do wątroby został udowodniony jedynie na gryzoniach, być może znajdzie odzwierciedlenie również w przypadku ludzi. Szczury, którym podawano leki wywołujące skutki uboczne, były mniej narażone na ich działanie, jeśli uprzednio spożyły ekstrakt z bakopy drobnolistnej. [41]

Tylenol jest jednym ze związków o niekorzystnym działaniu na wątrobę. Udowodniono, że bakopa zmniejszała wskaźnik markerów uszkodzeń wątroby we krwi oraz przyczyniała się do wzrostu antyoksydantów w przypadku narażenia organizmu na działanie tylenolu. [42]

14. Składniki aktywne bakopy i choroba Parkinsona

Choroba Parkinsona jest zwyrodnieniową przypadłością układu nerwowego, powstającą na skutek uszkodzenia istoty czarnej i niedoborów dopaminy. Według badań, bakopa drobnolistna jest w stanie poprawić funkcjonowanie mitochondriów w chorobie Parkinsona, czego efektem jest zniesienie objawów choroby. [43]

Efekty uboczne

Stosowanie bakopy drobnolistnej uchodzi za bezpieczne, jednak roślina nie powinna być spożywana przez kobiety w ciąży z powodu braku badań, które mogłyby wykluczyć ewentualne zagrożenia dla płodu. [44]

Suplementację rośliny warto skonsultować z lekarzem, gdyż jej składniki aktywne mogą wchodzić w interakcje z dotychczas przyjmowanymi lekami, upośledzając ich wchłanianie.

Najczęstsze efekty uboczne spowodowane zażywaniem bakopy drobnolistnej, które jednak pojawiają się sporadycznie, to nudności, biegunki oraz bolesne skurcze żołądka.. [45]



Artykuł ma charakter informacyjny. Jest obiektywną analizą aktualnych badań naukowych, zgodnych z metodologią EBM. Nie stanowi jednak diagnozy ani porady medycznej. Leczeniem może zajmować się tylko Twój lekarz prowadzący.



Autor: lek. stom. Marek Skoczylas