Aspartam – kontrowersyjny słodzik. Gdzie leży prawda?

Aspartam to najbardziej rozpowszechniony na świecie sztuczny słodzik (E951). Wiele komercyjnych produktów spożywczych które reklamuje się jako pozbawione cukru zawierają w sobie właśnie aspartam aby zachować słodki smak. Ten słodzik składa się z 3 substancji: z fenyloalaniny, kwasu asparaginowego z estrem metylowym. Po spożyciu ester metylowy rozpada się na metanol, który przekształca się w formaldehyd.

Ze względu na ogromne rozpowszechnienie tego słodzika, które może sięgać ponad 5000 produktów spożywczych tworzy się ogromny potencjał rynku spożywczego.

Oto te badania naukowe które negują bezpieczeństwo aspartamu.

1. Nowotwory

Grupa naukowców opisała swoje wyniki badań w czasopiśmie Journal of Neuropathology & Experimental Neurology w 1996 roku. Przedstawili niezbite dowody na to, że wzrost spożycia aspartamu łączy się ze wzrostem częstości występowania złośliwych nowotworów mózgu.

Ta silna zależność jest także utwierdzona korelacją czasową, ponieważ aspartam był wprowadzony do obrotu i zatwierdzony przez FDA niewiele lat wcześniej (1).

FDA nie wystarczyły także dowody na rakotwórczość w postaci wywoływania raka przez aspartam u zwierząt a głównie u szczurów i myszy.

Badanie to opublikowano w 2005 roku w dyskusji czytamy (2):

Po zastosowaniu aspartamu u szczurów częściej występowały chłoniaki oraz białaczki które były związane z tworzeniem się formaldehydu w wyniku rozpadu aspartamu. Prócz tego szczury zapadały na raka nerki i pęcherza.

We wnioskach czytamy, iż w przeprowadzonym badaniu naukowym aspartam jest wieloskładnikowym związkiem rakotwórczym którego działanie rakotwórcze jest widoczne nawet w dawce 20mg/kilogram masy ciała.

Przypominam, że badania na szczurach są często w silnej zależności ryzyka powtórzenia i odwzorowania wyników u ludzi jeśli mowa o formaldehydzie (3, 4).

Kolejne bardzo wyraźne i wymowne badanie przedstawione w 2007 roku potwierdza, iż aspartam w dawce takiej jaka występuje w produktach spożywczych powoduje zwiększenie ryzyka powstawania nowotworów już od życia płodowego (5).

Już 3 lata później bo w 2010 roku możemy ponownie odnaleźć dowody na to, iż aspartam jest rakotwórczy dla szczurów (6).

W 2012 roku znajdujemy potwierdzenie, iż aspartam wiąże się jak poprzednio z ryzykiem powstawania chłoniaków, szpiczaka mnogiego a także i białaczki. Zależności te opisano w American Journal of Clinical Nutrition. Skrót tego badania można przeczytać tutaj (7).

w 2014 roku dokonano analiz badań naukowych które mówiły o rzekomym bezpieczeństwie aspartamu i przedstawiono silny zarzut, iż badania te mają nieodpowiednie ugruntowanie naukowe. Natomiast po pełnej analizie wszystkich dostępnych badań epidemiologicznych i naukowych postawiono jasno i wyraźnie tezę, iż aspartam jest potencjalnym czynnikiem rakotwórczym (8).

Obecnie wiele niezależnych ośrodków naukowych wnosi do FDA o ponowną ocenę ryzyka zagrożenia jakie niesie ze sobą aspartam dla zdrowia ludzkiego.

2. Przedwczesny poród

W czasopiśmie American Journal of Clinical Nutrition w 2010 roku opisano bardzo szeroko zakrojone badanie przeprowadzone w Danii. W badaniu tym wzięło udział prawie 60000 ciężarnych kobiet, natomiast wyniki tego badania nie pozostawiały wątpliwości co do szkodliwości aspartamu w stosunku do przebiegu ciąży oraz terminu porodu.

Wszystkie kobiety które spożywały napoje słodzone aspartamem były w grupie ryzyka tych kobiet które wcześniej urodziły, w przeciwieństwie do kobiet które aspartamu nigdy nie spożywały lub spożywały w bardzo małej ilości (9).

3. Uszkodzenie plemników

Na metabolity aspartamu są także wrażliwe ludzkie plemniki. W wyniku spożycia aspartamu zmniejsza się liczba plemników w spermie ale także ich ruchliwość. To może przełożyć się na trudności w poczęciu potomstwa (10).

4. Migrena i uporczywy ból głowy

Już od ponad 20 lat mamy dowody na to, iż aspartam jest jednym z czynników spustowych wywołujących migrenę a także i przewlekłe uporczywe bóle głowy (11).

Aspartam może wykazywać wybiórcze działanie u niektórych osób co jest ważną wytyczną w stosunku do wyznaczenia odpowiednich korelacji w badaniach naukowych.

Osoby które spożywają ten sztuczny słodzik w dowolnej formie są ponad 3 razy bardziej narażone na wystąpienie przewlekłego bólu głowy niż osoby które nie mają kontaktu z tym słodzikiem (12, 13).

5. Padaczka

Pierwsze doniesienia na temat możliwości korelacji między padaczką a spożywaniem aspartamu pochodzą w 1985 roku z czasopisma The Lancet. Opisano pojedyncze przypadki u kilku osób które po spożyciu dużych dawek aspartamu miały napady padaczkowe.

Kilka lat później przeprowadzono badanie naukowe w którym na modelach zwierzęcych także potwierdzono zależności między spożyciem aspartamu a częstością występowania oraz nasileniem objawów padaczki.

W 1992 roku w czasopiśmie Neurology opisano badanie w którym użyto aparatury mierzącej fale mózgowe u dzieci. W badaniach tych przy niskiej dawce aspartamu badano fale mózgowe i skorelowano objawy podobne do objawów padaczki z podażą aspartamu (14, 15, 16).

6. Cukrzyca

Problem z aspartamem jest taki, że zaburza on pracę enzymu który nazywa się fosfataza alkaliczna. Enzym ten bierze udział w utrzymaniu homeostazy metabolicznej, tym samym zapobiega chorobom takim jak cukrzyca typu II, choroby układu nerwowego czy zespół metaboliczny.

Aspartam zaburzając działanie tego enzymu predysponuje nas do wyżej wymienionych chorób. Niezbitym dowodem na to jest badanie które dowodzi, iż zwierzęta karmione aspartamem rozwijały objawy chorób o których wspomniano wyżej.

Inne badanie w którym wzięło udział prawie 70000 kobiet (co obrazuje skalę tego badania) udowodniło, iż używanie sztucznych słodzików a głównie aspartamu było ryzykiem rozwoju cukrzycy typu II (17, 18, 19).

7. Zaburzenia detoksykacji

Dwóch najważniejszych sprzymierzeńców w usuwaniu toksyn z Twojego organizmu to wątroba oraz glutation.

Sprawnie działająca wątroba pozwala przeprowadzić trzy fazy detoksykacji które pozwolą usunąć większość szkodliwych i toksycznych substancji z naszego organizmu.

Natomiast glutation jest cząsteczką która w fazach detoksykacji odgrywa kluczową rolę w unieszkodliwianiu toksyn. Niestety regularne spożywanie aspartamu obniża poziom glutationu a tym samym naraża nas na szkodliwe działanie innych środowiskowych toksyn potęgując ich szkodliwe działanie.

Istnieją dowody także na to, iż aspartam powoduje zwłóknienie oraz martwicę komórek wątroby. Może się przyczyniać także do jej stłuszczenia (20, 21).

8. Choroby neurologiczne

Po pierwsze aspartam może osłabiać oraz niszczyć hipokamp. Hipokamp jest to struktura w mózgu która odpowiedzialna jest za procesy uczenia się, ponieważ przetwarza pamięć krótkotrwałą w długotrwałą „odsiewając” informacje nieistotne. Tworzy w ten sposób pamięć która jest niezbędna w funkcjonowaniu i ewolucji człowieka.

Po drugie aspartam wykazuje negatywny wpływ na korę czołową oraz wypiera z niej kwas dokozaheksaenowy. To może powodować lęki, depresję, migreny, napady padaczkowe a także bóle głowy (22, 23, 24).

9. Choroba Alzheimera

Jest to jedna z chorób u podłoża której leży bardzo wiele czynników. Aspartam wydaje się być jedną ze składowych która przyspiesza proces rozwoju choroby Alzheimera ale niekoniecznie tą chorobę powoduje.

Ogólnie rzecz ujmując częste spożywanie aspartamu jako słodzika lub w napojach komercyjnych wiąże się ze znacznie częstszym występowaniem otępienia starczego ale także i chorób niedokrwiennych takich jak udar. Choroba Alzheimera jest także chorobą pozytywnie skorelowaną z częstością spożywania aspartamu.

Dowody biochemiczne sugerują, iż formaldehyd oraz metanol który pojawia się w organizmie w wyniku rozkładu aspartam, są związane z pojawieniem się beta-amyloidu charakterystycznego dla choroby Alzheimera. Obserwacje te potwierdza kilka badań naukowych (25, 26, 27).

10. Choroby serca i naczyń krwionośnych

Choroby sercowo-naczyniowe są najczęstszą przyczyną zgonów i przedwczesnej śmierci na całym świecie. Jak zaznaczyliśmy wcześniej skorelowane są często z zespołem metabolicznym, który potęguje przebieg choroby naczyń krwionośnych. Dodatkowo implikacje w naczyniach pogarszają także wymienione wcześniej choroby takiej jak cukrzyca czy miażdżyca.

Znalazło to swoje potwierdzenie w opublikowanym badaniu w czasopiśmie Journal of General Internal Medicine w którym dowiedziono, iż picie dwóch napojów słodzonych aspartamem dziennie w znaczący sposób zwiększa ryzyko występowania chorób układu krążenia i przedwczesnej śmierci (28, 29).

Badania kontra badania – czyli zbieg okoliczności

Nie jest tajemnicą, iż istnieją dwa bieguny w sprawie. To znaczy są badania potwierdzające bezpieczeństwo aspartamu oraz takie które temu przeczą. Aby oszczędzić Państwu czas, którego i tak już wiele zabrałem na czytanie tego posta podam obrazowe i krótkie zestawienie.

Rozpocznijmy od badań branżowych czyli sponsorowanych przez producentów aspartamu.

Cóż za niecodzienny zbieg okoliczności. „Badania naukowe” które miały zbadać bezpieczeństwo aspartamu a były sponsorowane przez PRODUCENTÓW ASPARTAMU (Sarle a potem NutraSweet), w stu procentach (100%) wykazywały jego bezpieczeństwo.

Zobacz resztę tych zależności tutaj -> zobacz ten krytycznie ważny dokument

A co mówią niezależne badania naukowe, opłacane z niezależnych pieniędzy publicznych?

W tym przypadku badania opłacane z niezależnych źródeł a nie pieniędzy producentów i właścicieli praw patentowych do asparatmu mówią zupełnie co innego.

Wśród nich 93% badań twierdzi, że aspartam jest szkodliwy dla zdrowia, a 7% że nieszkodliwy. W tych niebranżowych badaniach pojawia się FDA czyli Agencja Żywności i Leków i ta instytucja potwierdzała za każdym razem bezpieczeństwo aspartamu i tworzy te 7% badań niebranżowych potwierdzających bezpieczeństwo. Ale o niej napiszemy na samym końcu, bo pewne wyjaśnienia na jej temat będą kluczowe dla zrozumienia całości.

Zobacz resztę tych zależności tutaj -> zobacz ten krytycznie ważny dokument

Pozostaje zadań pytanie: czy to przypadek, że kiedy za badania płacił producent wyniki badań zawsze potwierdzały bezpieczeństwo aspartamu, a gdy badania były finansowane przez niezależne instytucje było odwrotnie? Odpowiedź pozostawiam Państwu.



Artykuł ma charakter informacyjny. Jest obiektywną analizą aktualnych badań naukowych, zgodnych z metodologią EBM. Nie stanowi jednak diagnozy ani porady medycznej. Leczeniem może zajmować się tylko Twój lekarz prowadzący.



Autor: lek. stom. Marek Skoczylas