9 niezwykłych zalet czarnego bzu

Bez czarny to roślina powszechnie występująca na terenie całej Europy. Historia wykorzystywania dobroczynnych właściwości tej rośliny sięga aż do czasów starożytnego Egiptu, gdzie leczono nią rozległe oparzenia. Obecnie stosowanie bzu czarnego niesie za sobą pewne kontrowersje ze względu na zawartość składników potencjalnie trujących, jednak zachowanie rozsądku eliminuje ewentualne ryzyko skutków ubocznych.

Leczenie przeziębień, działanie przeciwzapalne, przeciwgorączkowe, przeczyszczające i moczopędne to tylko niektóre z wielu dobroczynnych właściwości bzu czarnego. Lista zalet jest długa.

1. Bez czarny wspiera działanie układu sercowo-naczyniowego

Zaburzenie pracy serca może mieć wiele przyczyn, jednak efekt jest ten sam – zwiększone ryzyko miażdżycy, zawałów, a w rezultacie zgonu. W kilku badaniach naukowych wykazano, że bez czarny może eliminować kilka głównych czynników chorób serca. [1]

Wyciąg z owoców bzu czarnego znacząco obniżył ciśnienie krwi u pacjentów z nadwagą oraz przyczynił się do zmniejszenia masy ich ciała. [2]

Dwutygodniowe spożywanie soku z bzu czarnego przyczyniło się do obniżenia poziomu cholesterolu we krwi, a także zmniejszyło ilość markerów oksydacyjnych u badanej grupy. [3]

Co ciekawe, u zwierząt, którym regularnie podawano wyciąg z rośliny, zaobserwowano obniżenie ciśnienia krwi, poziomu cholesterolu w wątrobie oraz ilości odkładanego tłuszczu. [4], [5], [6]

2. Roślina wykazuje właściwości antybakteryjne i przeciwwirusowe

Obecność szkodliwych drobnoustrojów w otoczeniu może prowadzić do wielu chorób i infekcji. Kilka niezależnych badań laboratoryjnych potwierdziło, bez czarny ogranicza rozprzestrzenianie się wirusa grypy oraz opryszczki pospolitej. [7], [8]

Ponad 2 tysiące osób z bakteryjną infekcją zatok zauważyło zmniejszenie takich objawów, jak ból głowy, wysięk z nosa oraz obrzęk śluzówki po suplementacji wyciągu ziołowego, którego jednym ze składników był bez czarny. [9]

Wiele chorób o podłożu bakteryjnym zdziesiątkowało ludzkość na całym świecie. Malaria jest jedną z nich. Wykazano, że składniki aktywne czarnego bzu skutecznie hamują rozwój bakterii powodujących malarię, salmonellę oraz poważne dolegliwości żołądkowe. [10], [11]

3. Bez czarny to doskonała broń w walce z przeziębieniem i grypą

Pomimo tego, że przeziębienie i grypa mogą dawać bardzo podobne objawy, to wywoływane są przez różne czynniki. Dzięki zdolności bzu czarnego do zwalczania zarówno infekcji bakteryjnych, jak i wirusowych, roślina jest składnikiem wielu leków. Codzienne picie syropu z czarnego bzu przez 80 osób chorych na grypę, przyspieszyło powrót do zdrowia o kilka dni w porównaniu do grupy przyjmującej placebo. [12]

Sezonowe epidemie grypy są wywoływane przez wirusy typu A i B. Flawonoidy zawarte w wyciągu z bzu czarnego niszczą oba rodzaje wirusów oraz zapobiegają przedostawaniu się ich komórek do organizmu. [13]

Stres jest jednym z czynników obniżających zdolność układu odpornościowego do obrony przed drobnoustrojami. Spożywanie bzu czarnego w okresie wzmożonego stresu pozwala zmniejszyć ryzyko zachorowania na przeziębienie i grypę. [14]

4. Funkcjonowanie układu odpornościowego

Aktywacja odpowiedzi immunologicznej organizmu następuje dzięki komórkom odpornościowym. Popularny preparat zawierający wyciąg z czarnego bzu zwiększa produkcję cytokin wzmacniających układ odpornościowy. Jednocześnie wykazano, że roślina jest w stanie wytwarzać cytokiny przeciwzapalne, które hamują nadmierną reakcje immunologiczną. [15]

Badania laboratoryjne na wyekstrahowanych komórkach krwi udowodniły, że ekstrakt z czarnego bzu stymuluje tworzenie leukocytów i zwiększa ich aktywność. [16]

Choroby autoimmunologiczne wywoływane są przez zintensyfikowane działanie komórek odpowiedzialnych za odporność organizmu. Bez czarny blokuje wytwarzanie nadmiernej ilości tlenku azotu, czyli związku bezpośrednio związanego z nadaktywnością komórek odpornościowych. [17]

5. Roślina jest dobrym źródłem antyoksydantów

Wszystkie części bzu czarnego, łącznie z łodygą i kwiatami, zawierają wiele związków, którym przypisuje się działanie przeciwutleniające. Fenole, antocyjany oraz flawonoidy wchodzące w skład rośliny neutralizują wolne rodniki i hamują procesy starzenia. Bez czarny zawiera najwięcej przeciwutleniaczy spośród kilku rodzajów przebadanych owoców. [18], [19]

6. Wyciąg z bzu czarnego może zapobiegać nowotworom

Co prawda przeciwrakowe działanie czarnego bzu nie zostało wykazane na ludziach, to potencjał rośliny na tej płaszczyźnie wydaje się obiecujący. Badania z udziałem zwierząt cierpiących na nowotwór wykazały, że suplementacja wyciągu z czarnego bzu hamuje rozprzestrzenianie się komórek rakowych oraz zmniejsza rozmiar guza nawet o połowę. [20], [21]

7. Bez czarny działa moczopędnie i przeczyszczająco

Grupa 20 osób z przewlekłymi zaparciami pozbyła się problemu po codziennym piciu ziołowej herbaty, której jednym ze składników był czarny bez. [22]

Roślina podawana szczurom zwiększyła ilość i częstotliwość oddawanego przez nich moczu. [23]

8. Roślina może być korzystna dla osób chorych na cukrzycę

Przeciwcukrzycowe działanie czarnego bzu przejawia się na kilku różnych płaszczyznach, dzięki czemu ostateczny efekt może okazać się zbawienny dla diabetyków.

W badaniach komórkowych ekstrakt z rośliny blokował działanie niektórych enzymów, biorących udział w rozkładzie węglowodanów, zapobiegając nagłym skokom poziomu glukozy po posiłkach. Co więcej, składniki czarnego bzu zwiększały produkcję insuliny i tym samym obniżały poziom glukozy we krwi. [24]

U gryzoni karmionych wysokotłuszczowym pokarmem zaobserwowano lepszą przyswajalność insuliny po rozpoczęciu kuracji wyciągiem z czarnego bzu. [25]

9. Stosowanie bzu czarnego poprawia stan skóry

Wysoka zawartość witaminy A, C oraz przeciwutleniaczy, jaką można znaleźć w bzie czarnym, poprawia elastyczność skóry i zmniejsza ryzyko powstawania zmarszczek, będących efektem naturalnych procesów starzenia organizmu. [26], [27]

Zbyt długa ekspozycja ciała na działanie promieni ultrafioletowych może znacznie pogorszyć wygląd skóry, a w najgorszym przypadku doprowadzić do nowotworu. Połączenie czarnego bzu oraz głogu stwarzało skuteczną ochronę przed szkodliwym promieniowaniem UV. [28]

Skutki uboczne i przeciwwskazania do stosowania

Pomimo kilku udowodnionych naukowo korzyści zdrowotnych ze spożywania czarnego bzu, niestety istnieje wiele przeciwwskazań do stosowania tej rośliny. Kilka osób po wypiciu soku z ze świeżych owoców bzu, cierpiało na ból brzucha, wymioty i inne dolegliwości żołądkowe. [29]

Niektóre części rośliny oraz niedojrzałe owoce zawierają związki chemiczne, które mogą prowadzić do poważnych w skutkach zatruć. [30]

Bez czarny zawiera białka – lektyny, które mogą prowadzić do wystąpienia reakcji alergicznych u niektórych osób. [31]

Dodatkowo czarny bez może wchodzić w interakcje z niektórymi lekami, zaburzając ich działanie. Dlatego należy skonsultować z lekarzem możliwość łączenia przyjmowanych medykamentów z suplementacją rośliny.. [32], [33]



Artykuł ma charakter informacyjny. Jest obiektywną analizą aktualnych badań naukowych, zgodnych z metodologią EBM. Nie stanowi jednak diagnozy ani porady medycznej. Leczeniem może zajmować się tylko Twój lekarz prowadzący.



Autor: lek. stom. Marek Skoczylas