9 korzyści zażywania D – rybozy

D – ryboza to węglowodan prosty syntetyzowany w organizmie człowieka, który wchodzi w skład ATP (adenozynotrójfosforanu), czyli związku wysokoenergetycznego. Ryboza wchodzi także w skład koenzymu A, witamin B2 i B12 oraz rybonukleozydów, rybonukleotydów oraz RNA (1).

Ryboza wykorzystywana jest jako suplement diety dla sportowców, dodający energii. Pora jednak spojrzeć na D – rybozę jak na coś więcej niż tylko suplement przedtreningowy – węglowodan ten wyróżnia się bowiem licznymi właściwościami prozdrowotnymi. Oto one.

1. D – ryboza okazuje się być pomocna w terapii fibromialgii i zespołu chronicznego zmęczenia

Zespół chronicznego zmęczenia oraz fibromialgia to przewlekłe schorzenia charakteryzujące się bólami głowy, zaburzeniami koncentracji, osłabieniem, sennością, dolegliwościami bólowymi oraz zaburzeniami koordynacji ruchowej. Schorzeniom tym towarzyszy zaburzenie metabolizmu energetycznego komórek.

Stosowanie rybozy u osób dotkniętych fibromialgią oraz zespołem chronicznego zmęczenia wpływa na zwiększenie poziomu energii syntetyzowanej w komórkach – a to ma wpływ na redukcję uciążliwych objawów tych schorzeń.

Stosowanie rybozy w dawce 5 g dziennie przyniosło w badanej grupie 41 osób złagodzenie dolegliwości bólowych, kłopotów ze snem, poprawę ogólnego samopoczucia oraz przypływ energii (2). Pozytywny wpływ suplementowania D – rybozy wykazano także u kobiet cierpiących na fibromialgię (3).

2. D – ryboza dba o zdrowie serca

Komórki mięśnia sercowego wykazują wysokie zapotrzebowanie na energię, a stany niedotlenienia bądź niedokrwienia serca mogą zmniejszać poziom ATP. Ryboza może zapobiec tym niekorzystnym zmianom związanym z deficytem energetycznym mięśnia sercowego (4).

Miażdżyca i powstała na jej podłożu choroba niedokrwienna serca charakteryzują się obniżonym poziomem ATP w komórkach mięśnia sercowego. Wykazano, iż zastosowanie rybozy umożliwia efektywną resyntezę ATP, co przekłada się na poprawę funkcji rozkurczowej lewej komory, a także przynosi korzyści kliniczne u chorych na ostre i przewlekłe stany niedokrwienne mięśnia sercowego oraz z zastoinową niewydolnością serca (5).

Suplementacja D – rybozy u pacjentów dotkniętych zastoinową niewydolnością serca prowadziła do poprawy parametrów pracy serca oraz poprawy jakości życia chorych (6).

Ponadto u pacjentów cierpiących na chorobę wieńcową D – ryboza zwiększa tolerancję na niedokrwienie mięśnia sercowego. U pacjentów stosujących D – rybozę, których poddano próbom wysiłkowym, odnotowano wydłużenie czasu wysiłku fizycznego przebiegającego bez bólów w klatce piersiowej oraz niekorzystnych zmian w EKG (7).

Dlaszych badań wymaga zastosowanie rybozy u pacjentów z niewydolnością serca, u których pojawiła się dysfunkcja rozkurczowa serca. Na niewielkiej grupie pacjentów dotkniętych taką dysfunkcją wykazano, iż suplementowanie D –rybozy w dawce 5 g dziennie przez okres 6 tygodni zmniejszyło dysfunkcję rozkurczową serca (8).

Wpływ rybozy na funkcjonowanie układu sercowo – naczyniowego sprowadza się także do ograniczenia stresu oksydacyjnego i zminimalizowania utleniania lipidów. Przekłada się to na redukcję poziomu cholesterolu LDL, co może stanowić cenne uzupełnienie profilaktyki miażdżycy (9).

3. D – ryboza uzupełnia rezerwy energii w komórkach

Komórkami o wysokim zapotrzebowaniu na energię, a zatem syntetyzujących ATP w dużych ilościach są mięśnie. A zapotrzebowanie to zwiększa się podczas wysiłku. Nie dziwi zatem zainteresowanie sportowców D – rybozą. W badaniach klinicznych wykazano m. in., że ryboza wpływa pozytywnie na wzrost energii magazynowanej w mięśniach.

Uczestnicy jednego z badań ćwiczyli intensywnie dwa razy dziennie przez cały tydzień. Następnie przez trzy dni jedna grupa suplementowała rybozę w dawce 17 g dziennie, zaś druga grupa otrzymała placebo. Po trzech dniach oceniono poziom ATP w mięśniach, który okazał się być wyższy w grupie stosującej rybozę. Suplementacje nie wpłynęła jednak na wydajność pracy mięśni w teście wysiłkowym (10).

Zwiększona resynteza ATP ma znaczenie dla tempa regeneracji mięśni i częstotliwości odbywania kolejnych treningów. U osób wytrenowanych tempo resyntezy ATP jest zazwyczaj szybsze niż u osób początkujących.  

Suplementowanie rybozy w dawce 10 g wykazało, że u osób z niskim stopniem wytrenowania doszło do utrzymania sprawności ruchowej, zmniejszenia poziomu kinazy kreatynowej oraz obniżenia wskaźnika postrzeganego wysiłku RPE, co może świadczyć o sprawniejszej regeneracji mięśni. Podobnych efektów nie odnotowano dla osób o wyższym stopniu wytrenowania (11).

4. D – ryboza zwiększa siłę mięśni

Wpływ rybozy na siłę mięśni badano na grupie 24 sportowców, którzy odbywali treningi siłowe i jednocześnie suplementowali rybozę w dawce 10 g dziennie. W porównaniu z grupą placebo, grupa sportowców suplementująca rybozę doświadczyła pozytywnych zmian – zwiększyła się siła wyciskania i liczby powtórzeń. Świadczy to o wzroście siły mięśniowej i efektywniejszej pracy podczas treningów (12).

5. D – ryboza pomocna w leczeniu syndromu niespokojnych nóg

Zespół niespokojnych nóg RLS to zaburzenie ruchowe występujące wieczorem oraz podczas snu. Charakteryzuje się niepokojem ruchowym, potrzebą poruszania nogami, uczuciem mrowienia, drętwienia oraz bólem. Skuteczność stosowania rybozy w przebiegu RLS wykazano w badaniu, w którym dwóm mężczyznom podawano zwiększające się dawki rybozy.

W początkowej fazie badania było to 5 g – wówczas odnotowano spadek zmęczenia, jednak nie zauważono redukcji charakterystycznych objawów RSL. Zwiększenie dziennej dawki rybozy do 10 g przyniosło efekt w postaci zredukowania drgania nóg oraz przymusu poruszania kończynami dolnymi. Natomiast dawka 15 g rybozy wyeliminowała objawy choroby występujące w ciągu dnia oraz zredukowanie objawów występujących w nocy (13).

6. D – ryboza może chronić mózg

Wpływ rybozy na mózg wykazano m. in. na myszach z nieregularnym rytmem serca prowadzącym do niedokrwienia serca. Stosowanie rybozy wpłynęło na zahamowanie aktywacji proapoptotycznego genu c-fos, co potwierdza działanie neuroprotekcyjne D – rybozy (14).

7. Nefroprotekcyjne działanie D – rybozy

W kilku badaniach na zwierzętach wykazano, że stosowanie rybozy może wykazywać pozytywny, ochronny wpływ na nerki. Suplementacja rybozy u myszy, które poddano działaniu cisplatyny skutkowała redukcją niekorzystnych zmian wywołanych przez lek.

Po podaniu cisplatyny zauważono wzrost stężenia TNF alfa (markera stanu zapalnego), MCP – 1 (białka chemotaktycznego monocytów ) oraz ICAM – 1 (międzykomórkowa molekuła adhezyjna). Natomiast jednoczesne zastosowanie cisplatyny i rybozy osłabia wzrost stężenia tych markerów, co świadczy o osłabieniu wpływu cisplatyny na pogorszenie funkcji nerek (15).

Z kolei w badaniach na szczurach wykazano, że ryboza minimalizuje uszkodzenia nerek spowodowane ich niedokrwieniem i niedotlenieniem. W grupie stosującej rybozę wykazano mniejszy wzrost takich markerów uszkodzenia jak azot mocznikowy we krwi (BUN), kreatynina w surowicy i N-acetyl beta-D-glukozaminidaza w moczu (NAG), a także indukowany cytokinami chemoatraktant neutrofili-1 (CINC-1) i mieloperoksydazy (16).

8. D – ryboza może obniżać poziom glukozy we krwi

Doustne stosowanie rybozy może przyczynić się do wzrostu poziomu insuliny we krwi, co skutkuje spadkiem poziomu glukozy we krwi (17).

9. D – ryboza a niektóre wrodzone wady metaboliczne

Niedobór liazy adenylobursztynianowej ADSL to wrodzony defekt metaboliczny, w przebiegu którego pojawiają się m. in. drgawki oraz upośledzenie umysłowe. Suplementowanie D – rybozy u osób dotkniętych tym defektem zapewnia efekt w postaci złagodzenia napadów padaczkowych, zaś próby wycofania suplementacji skutkowały nasileniem objawów (18).

Niedobór mięśniowej dezaminazy adenylanowej MDA to choroba prowadząca do indukowanego aktywnością fizyczną nasilonego bólu i skurczów mięśni. Suplementowanie D – rybozy u osób dotkniętych tym defektem może przynieść korzyści w postaci redukcji uciążliwych objawów. Zadowalające efekty uzyskano stosując dawkę 4 g D – rybozy na początku treningu (19).

Suplementacja D – rybozy

Nie ustalono zalecanych dawek suplementacyjnych D – rybozy. Najczęściej stosowane są dawki od 5 do 15 g na dobę. W przypadku dawki 15 g zalecane jest przyjęcie trzech porcji po 5 g. Możliwe działania niepożądane to zaburzenia funkcji poznawczych (20), ponadto długotrwałe stosowanie D – rybozy może generować zaburzenia pamięci oraz stany niepokoju (21)..



Artykuł ma charakter informacyjny. Jest obiektywną analizą aktualnych badań naukowych, zgodnych z metodologią EBM. Nie stanowi jednak diagnozy ani porady medycznej. Leczeniem może zajmować się tylko Twój lekarz prowadzący.



Autor: lek. stom. Marek Skoczylas