17 zaskakujących właściwości lukrecji

Łagodzi bóle brzucha oraz objawy miesiączki, wzmacnia układ immunologiczny i przeciwdziała nowotworom. Lukrecja gładka ma wiele zastosowań i jeszcze więcej właściwości leczniczych. Poniżej podaję 17 najważniejszych z nich.

Szacuje się, że zawarta w roślinie gliceryzyna może być od 30 do 50 razy słodsza od białego cukru trzcinowego, dlatego lukrecja sprawdza się jako naturalny słodzik. Najcenniejsze substancje znajdują z kolei się w samym korzeniu tej rośliny. Co jeszcze warto o niej wiedzieć?

1. Lukrecja ochrania mózg 

Jeden z najważniejszych flawonoidów zawartych w lukrecji, glabrydyna, chroni mózg przed różnymi uszkodzeniami, jakie mogą wywołać udary (1).

Co więcej, lukrecja może uchronić nas przed działaniem cukrzycy. Ta choroba wywołuje wiele problemów związanych właśnie z koncentracją. Badanie przeprowadzone na myszach wykazało, że glabrydyna umożliwia zachowanie różnych funkcji poznawczych (2).

To jednak nie koniec możliwości lukrecji w tym zakresie. Sprawdza się ona bowiem przy różnych zaburzeniach neurologicznych, np. przy boreliozie czy porażeniu Bella, czyli porażeniu nerwu twarzowego (3).

Jeśli chodzi o pierwszą chorobę, zawarte w roślinie składniki hamują jej rozwój oraz zapobiegają przewlekłemu zmęczeniu, które powoduje. W drugim przypadku, zapobiega ona rozwojowi niektórych jej symptomów. 

2. Lukrecja gładka łagodzi bóle brzucha

Wyciąg z korzenia lukrecji może sprawdzić się w przypadku wrzodów, zgagi oraz zatruć. Jest on w stanie przywrócić równowagę błonie śluzowej żołądka. Kluczowym, umożliwiającym takie procesy czynnikiem, jest kwas lukrecjowy, czyli silny środek przeciwzapalny. Badania wykazały, że hamuje on rozwój bakterii H. Pylori, które doprowadzają do wielu problemów żołądkowych (4). 

Kwas lukrecjowy może złagodzić także objawy dyspepsji czynnościowej, związanej z bólami brzucha. Przyczyny tej choroby do dzisiaj nie są wyjaśnione. Naukowcy przeprowadzili badanie, do którego zaprosili ponad 100 osób zmagających się z tym schorzeniem. Podali im mieszankę składającą się z: korzenia lukrecji, rumianku, ubiorka, mięty pieprzowej i kminku. Prawie połowa z nich stwierdziła, że formuła ta przyczyniła się do całkowitego złagodzenia objawów dyspepsji w ciągu kilku tygodni (5).

Warto dodać, że korzeń lukrecji wykazuje się działaniem moczopędnym i lekko przeczyszczającym, co z kolei przyczynia się do złagodzenia wzdęć oraz zaparć.

3. Roślina poprawia kondycję wątroby

Wirus zapalenia wątroby typu C wiąże się z wieloma problemami w obrębie samej wątroby, jednak  symptomy tej choroby mogą być widoczne również w innych narządach. Zawarta w korzeniu lukrecji glicyryzyna może wspomóc leczenie wirusowego zapalenia wątroby typu C. Ma ona właściwości przeciwwirusowe, dlatego też w niedalekiej przyszłości być może będzie wykorzystywana do leczenia tej choroby (6).

4. Wyciąg z korzenia pomaga w leczeniu próchnicy

Naukowcy przeprowadzili wstępne badania, które dowiodły tego, że substancje zawarte w korzeniu lukrecji mogą zabijać bakterie znajdujące się w jamie ustnej. Nie zostały jeszcze przeprowadzone oficjalne badania na ludziach, jednak bardzo prawdopodobne, że lekarze będą wykorzystywali również i u nich właściwości tej rośliny (7). 

5. Lukrecja łagodzi objawy związane z miesiączką 

Przed miesiączką podwyższa się w organizmie kobiety poziom estrogenów, a obniża poziom progesteronu. Właściwości lukrecji wpływają na wyrównanie stężenia obu hormonów, a co za tym idzie – złagodzenie objawów zespołu napięcia przedmiesiączkowego, takich jak: tkliwość piersi, wzdęcia czy też huśtawki nastrojów (8).

Wyciąg z korzenia lukrecji przyda się również podczas samej menstruacji, bowiem skutecznie łagodzi on bolesne skurcze. Naukowcy postanowili sprawdzić czy roślina okaże się pomocna także w przypadku menopauzy. Zaprosili oni do pewnego badania ponad 100 kobiet w okresie klimakterium, zmagających się z uderzeniami gorąca. Okazało się, że  lukrecja – pod tym względem –  nie wykazuje się jednak rewelacyjnym działaniem (9).

6. Lukrecja wspiera układ immunologiczny

Roślina ma bardzo wiele właściwości, które wzmacniają układ odpornościowy. Przykładowo, wykazuje się ona działaniem antyoksydacyjnym, dzięki czemu może zwalczać wolne rodniki, będące przyczyną różnych uszkodzeń w organizmie. Oprócz tego, skutecznie spowalnia pomnażanie wirusów, w tym wirusa grypy i HIV. Przeciwdziała również takim chorobom, jak wirusowe zapalenie wątroby typu C (10). 

Badania przeprowadzone na Uniwersytecie Teksańskim wykazało, że w przypadku pojawienia się rany glicyryzyna stymuluje produkcję białek, określanych mianem „peptydów przeciwdrobnoustrojowych”. Ich zadaniem jest z kolei obrona organizmu przed infekcjami (11).

7. Lukrecja przeciwdziała nowotworom

Tak jak wyżej wspomnieliśmy, lukrecja wyróżnia się właściwościami antyoksydacyjnymi, które w znacznym stopniu zmniejszają także ryzyko nowotworów. Kwas lukrecjowy jest w stanie zahamować enzym cyklooksygenazę 2, który sprzyja powstawaniu tej choroby. Pomocny może okazać się przede wszystkim przy raku jelita grubego. Jak wykazały bowiem badania na myszach, przyczynił się on do zmniejszenia ilości polipów jelita grubego (9).

8. Roślina zmniejsza stres

Stres związany jest z wydzielaniem nadmiernej ilości adrenaliny i kortyzolu. Często skutkuje on problemami z nadnerczami, które są odpowiedzialne za ich produkcję. Wyciąg z korzenia lukrecji poprawia kondycję tych narządów, przyczyniając się do regulacji poziomu kortyzolu w organizmie. Wyniki badania na ten temat opublikowano w piśmie Molecular and Cellular Endocrinology (10).

Okazało się, że w ten sposób roślina przyczynia się do złagodzenia reakcji stresowych. Lukrecję zalicza się do adaptogenów, co oznacza, że wspomaga odporność organizmu na sytuacje związane z niepokojem, wyczerpaniem, traumami.

9. Lukrecja pomaga przy reumatoidalnym zapaleniu stawów

Reumatoidalna choroba stawów to przewlekłe schorzenie, które doprowadza do zniekształceń i usztywnień. Dzięki właściwościom przeciwzapalnym lukrecja idealnie nadaje się do jej leczenia. Roślina skutecznie łagodzi bóle i obrzęki, a jednocześnie obniża poziom cytokin prozapalnych (11).

10. Roślina łagodzi objawy gruźlicy

Gruźlica to choroba, która – na szczęście – nie jest tak popularna jak kiedyś. Nie oznacza to jednak, że nie istnieje, ponieważ wywołuje około 8000 zachorowań rocznie. W 2008 roku przeprowadzono badania, z których wynika, iż lukrecja może przydać się w leczeniu choroby, a jednocześnie może skrócić czas całej terapii (12). Zawarte są w niej bowiem substancje przeciwdrobnoustrojowe i przeciwbakteryjne, które okazują się być skuteczne podczas leczenia,

11.Lukrecja zwalcza infekcje

Infekcje pojawiają się najczęściej pod wpływem obniżonej odporności organizmu. Niezależnie od tego czy są wywołane przez wirusy, grzyby czy bakterie, zawarty w roślinie kwas lukrecjowy może pomóc w ich zwalczaniu (13).

Przykładowo, skutecznie hamuje on rozwój opryszczki. Właściwości lukrecji okazują się przydatne również przy leczeniu półpaśca (14).

12. Roślina wpływa na płodność

Czy rośliny mogą okazać się pomocne w leczeniu bezpłodności? Okazuje się, że tak, jak najbardziej. Lukrecja może przydać się w sytuacji, gdy niepłodność wywołana jest zaburzeniami hormonalnymi, w tym np. zespołem policystycznych jajników (15, 16). Przyczynia się bowiem do uregulowania poziomu estrogenu. Oprócz tego, obniża poziom testosteronu u kobiet, który doprowadza do hirsutyzmu oraz właśnie do zespołu policystycznych jajników (17). Przy okazji reguluje miesiączkę oraz przywraca normalną owulację, co również sprzyja zachodzeniu w ciążę.

13. Lukrecja dobrze działa na skórę

Właściwości lukrecji obejmują także pozytywne jej działanie na skórę. Sprawdza się ona w przypadku egzemy, grzybicy czy łuszczycy. Łagodzi świąd oraz obrzęki. Jej ekstrakt zmniejsza zaczerwienienia oraz rumień wywołany promieniowaniem UV, a przy okazji zmniejsza stany zapalne. Do tego roślina rozjaśnia skórę (18, 19).

14. Lukrecja dobrze wpływa higienę jamy ustnej

W ekstrakcie z lukrecji znajdują się substancje, które przydają się podczas próchnicy i zapalenia dziąseł. W tych przypadkach sprawdzi się roślina, która posiada właściwości przeciwdrobnoustrojowe. Radzi sobie ona z bakteriami Streptococcus mutans, blokując przy okazji tworzenie się biofilmu oraz płytki nazębnej (20).

15. Roślina pomaga przy bezsenności

Bezsenność potrafi bardzo utrudniać nam codzienne funkcjonowanie. Lukrecja gładka może się przydać do przyspieszenia snu, jego wydłużenia oraz podniesienia jego jakości (21).

W badaniu przeprowadzonym na myszach, okazało się że faktycznie roślina skraca czas, który jest potrzebny do zaśnięcia (22). 

16. Roślina zmniejsza zmęczenie

Nie tylko kawa potrafi dodawać organizmowi energię. Jak się okazuje, potrafią to również niektóre rośliny. Przykładowo, lukrecja powoduje wzrost poziomu kortyzolu, który sprawia, że jesteśmy mniej zmęczeni. Co więcej, przyczynia się także do zwiększenia stężenia hormonów takich jak: dehydroepiandrosteron czy testosteron u mężczyzn (23).

Działanie lukrecji sprawdzono dotychczas na myszach. W 2009 r. naukowcy udowodnili, że glabrydyna (czyli jeden z flawonoidów) sprawia, że zwierzęta są mniej zmęczone po wysiłku fizycznym. Sprawdzono to na przykładzie gryzoni, które pływały. Im więcej podano im glabrydyny, tym dłużej mogły one wytrzymać w wodzie (24).

17. Lukrecja wspomaga układ sercowo-naczyniowy

Do pewnego badania zaproszono pacjentów z wysokim poziomem cholesterolu. Cały eksperyment trwał około 365 dni. Jego wyniki wykazały, że spożywanie lukrecji w znacznym stopniu obniżyło poziom cholesterolu całkowitego oraz “złego” cholesterolu LDL. Jednocześnie spadło u tych osób również ciśnienie krwi (25).

Ekstrakt z korzenia lukrecji ma właściwości antyoksydacyjne i jest skuteczny w zapobieganiu problemom sercowo-naczyniowym także u osób chorych na cukrzycę. Glabrydyna zabezpiecza naczynia krwionośne przed dużymi ilościami glukozy, przeciwdziała produkcji płytek w tętnicach oraz zapewnia swobodny przepływ krwi u cukrzyków (26).

Przeciwzapalne i przeciwutleniające właściwości lukrecji sprawdzono też podczas badania na zwierzętach. W 2015 r. okazało się, że składniki zawarte w tej roślinie zmniejszają destrukcję tkanek serca oraz sprawiają, że szybciej ono się regeneruje (27). W ten sposób roślina skutecznie wspomaga układ sercowo-naczyniowy.

Przeciwwskazania i skutki uboczne

Przyjmowanie ekstraktu z lukrecji nie jestem wskazane u kobiet w ciąży, ponieważ może doprowadzić do wczesnego porodu lub poronienia. Nie poleca się go również osobom ze schorzeniami wątroby, serca lub nerek

Spożywanie lub zażywanie lukrecji może wywołać pokrzywkę, problemy z oddychaniem oraz obrzęk twarzy, języka, warg lub gardła. Nie ma konkretnych badań na ten temat, jednak przyjęło się, że lukrecja jest bezpieczna dla organizmu, o ile pojawia się w diecie jedynie przez krótki okres czasu – maksymalnie przez cztery tygodnie.

Zdarza się, że zbyt długie przyjmowanie lukrecji wywołuje takie objawy, jak:

  • osłabienie, 
  • utratę ruchu w określonej części ciała;
  • zaburzenia w funkcjonowaniu mózgu (problemy z pamięcią, omamy, utratę przytomności),
  • zbyt niskie stężenie potasu we krwi (nierówne tętno, bardzo duże pragnienie, dyskomfort nóg, osłabienie mięśni lub uczucie ich wiotkości)
  • wysokie ciśnienie krwi (bóle głowy, niewyraźne widzenie, krwawienie z nosa, lęk, duszności).

Do najczęstszych objawów związanych z zażywaniem lukrecji należy:

  • zatrzymanie miesiączki;
  • bóle głowy i duże zmęczenie,
  • zatrzymanie płynów,
  • zaburzone funkcje seksualne u mężczyzn (brak zainteresowania seksem, problemy z orgazmem, impotencja).

Większość skutków ubocznych związanych z lukrecją wynika z obecności glicyryzyny. Jeżeli więc zależy ci na łagodniejszym działaniu tej rośliny, możesz wypróbować lukrecję DGL, pozbawioną tego składnika. W przypadku korzenia lukrecji można przyjmować maksymalnie od 6 do 18 g dziennie..

Bibliografia dodatkowa:

  • Bode, A.M. & Dong, Z. Curr Pharmacol Rep (2015) 1: 60. Peters, M.C.,
  • Tallman, J.A., Braun, T.M. et al. Eur Arch Paediatr Dent (2010) 11: 274.
  • Öztürk M., Altay V., Hakeem K.R., Akçiçek E. (2017) Pharmacological Activities and Phytochemical Constituents. In: Liquorice. SpringerBriefs in Plant Science. Springer, Cham


Artykuł ma charakter informacyjny. Jest obiektywną analizą aktualnych badań naukowych, zgodnych z metodologią EBM. Nie stanowi jednak diagnozy ani porady medycznej. Leczeniem może zajmować się tylko Twój lekarz prowadzący.



Autor: lek. stom. Marek Skoczylas