17 faktów na temat Ashwagandhy

Ashwagandha inaczej witania ospała lub żeń-szeń indyjski to roślina z rodziny psiankowatych, której prozdrowotne właściwości szczególnie doceniają indyjscy praktycy rozpoczętego w starożytności systemu medycznego, Ajurwedy. Wraz ze wzrostem popularności alternatywnych metod leczenia, coraz więcej ludzi poznaje zdrowotny potencjał witanii ospałej – a jest on imponujący.

Suplementacja rośliny polecana jest między innymi w sytuacjach nadmiernego stresu, zaburzeniach nerwicowych, czy podczas menopauzy. Witania ospała wykazuje ponadto zdolność do obniżania ciśnienia krwi, ma właściwości antybakteryjne, może nawet wspierać leczenie nowotworów i zapobiegać ich powstawaniu. Oto lista najważniejszych korzyści ze stosowania tej rośliny.

1. Ashwagandha może redukować ból

Właściwości przeciwbólowe witanii ospałej są powszechnie wykorzystywane w medycynie alternatywnej. Jak się okazuje, istnieją naukowe dowody, które potwierdzają zdolność rośliny do łagodzenia dolegliwości bólowych. Duża grupa osób borykających się z reumatoidalnym zapaleniem stawów zgłosiła poprawę stanu zdrowia dzięki suplementacji ashwagandhy. [1]

Substancje ziołowe zawierające witanię ospałą łagodzą ból kości i stawów. Kilka niezależnych badań na gryzoniach potwierdziło przeciwbólowy potencjał rośliny. [2], [3], [4], [5]

2. Roślina zwalcza infekcje

Infekcje i zapalenia w obrębie organizmu są często związane z negatywną działalnością drobnoustrojów. Wykazano, że witania ospała działa przeciwbakteryjnie, zwalcza wirusy, grzyby oraz niektóre pasożyty. Stosowanie leku w trakcie wirusowego zapalenia wątroby przyspieszyło powrót do zdrowia prawie 30 pacjentów. [6]

Badanie eksperymentalne na wyekstrahowanych komórkach udowodniło, że ashwagandha może zwalczać wirusa opryszczki oraz być pomocna w leczeniu zakażenia wirusem HIV. [7], [8

Gruźlica jest chorobą wywoływaną przez bakterie prątka gruźlicy. Objawy tej potencjalnie śmiertelnej choroby może osłabiać spożywanie witanii ospałej. Roślina zmniejsza gorączkę i kaszel, a także zapobiega nadmiernej utracie masy ciała i zwalcza stany zapalne. [9], [10]

Zaobserwowano ponadto skuteczność w stosowaniu witanii ospałej celem przeciwdziałania bakteriom Salmonelli i gronkowca złocistego. [11], [12]

Witania ospała zwalcza skutki zarażeń pasożytniczych, osłabiając rozwój na przykład malarii. [13]

3. Funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego

Choroby układu krążenia stanowią główną przyczynę zgonów na wielu obszarach globu. Podwyższony poziom cholesterolu, miażdżyca i nadciśnienie tętnicze systematycznie dziesiątkują ludzkość. Ashwagandha może w istotny sposób zmniejszać zawartość cholesterolu LDL we krwi, obniżać ciśnienie rozszerzając naczynia krwionośne, co w efekcie zapobiega miażdżycy i zmniejsza ryzyko zawałów. [14], [15]

Badania na zwierzętach wykazały zdolność witanii ospałej do obniżenia poziomu trójglicerydów oraz zmniejszania ryzyka zawałów i udarów. Roślina ponadto eliminowała skutki uboczne podawania chemioterapii. [16], [17]

4. Witania ospała redukuje stres i lęk

Przeciwstresowe działanie witanii ospałej przypisuje się znacznemu obniżeniu poziomu kortyzolu – hormonu wydzielanego w odpowiedzi na bodziec stresowy, we krwi badanych, którzy spożyli ekstrakt z tej rośliny. [18]

Liczna grupa przewlekle zestresowanych badanych, którym podano witanię ospałą, zaobserwowała poprawę samopoczucia i zniesienie dolegliwości stresowych. [19]

Co ciekawe, badania na gryzoniach udowodniły skuteczność rośliny w leczeniu lęku oraz zmniejszeniu wrażliwości na bodźce stresowe. [20], [21], [22]

5. Przyrost masy mięśniowej

Dobroczynne właściwości witanii ospałej mogą docenić sportowcy, którym zależy na rozbudowaniu tkanki mięśniowej oraz zwiększeniu wytrzymałości fizycznej. Miesięczna suplementacja wysokich dawek sproszkowanego ekstraktu z rośliny przez grupę zdrowych mężczyzn poskutkowała zwiększeniem siły i wydłużeniem czasu ćwiczeń. [23]

W innym badaniu udowodniono, że przyjmowanie ashwagandhy powoduje nie tylko znaczny wzrost masy tkanki mięśniowej, ale również dwukrotne zmniejszenie zawartości tłuszczu w organizmie w porównaniu do osób stosujących placebo. [24]

6. Witania ospała przeciwdziała cukrzycy

Podwyższony poziom glukozy we krwi jest związany z nieprawidłowym działaniem trzustki lub brakiem odpowiedzi na insulinę komórek organizmu. To trzustka produkuje hormon zmniejszający zawartość glukozy – insulinę. Regularna suplementacja wyciągu z ashwagandhy może być tak samo skuteczna w obniżaniu poziomu glukozy, jak niektóre leki na cukrzycę. [25]

Izolowane komórki mięśniowe, poddane działaniu witanii ospałej, zwiększyły swoją wrażliwość na insulinę dzięki polepszonej zdolności do jej przyswajania. [26]

Suplementacja ashwagandhy może obniżać poziom glukozy we krwi zarówno u osób zdrowych, jak i cierpiących na cukrzycę. [27], [28]

Chorzy na schizofrenię są bardziej narażeni na cukrzycę niż osoby, u których nie stwierdzono tej choroby. W badaniu przeprowadzonym na niewielkiej liczbie chorych na schizofrenię wykazano, że witania ospała może zmniejszać poziom glukozy o trzy razy więcej w porównaniu do grupy kontrolnej. [27]

7. Roślina ma działanie przeciwnowotworowe

Wykazano, że witania ospała przeciwdziała nowotworom na kilka różnych sposobów. Roślina zwiększa apoptozę, czyli samoistne niszczenie komórek rakowych. Ponadto spożywanie rośliny stymuluje w obrębie komórek nowotworowych produkcję większej ilości reaktywnych form tlenu, odpowiedzialnych za niszczenie komórek nowotworowych. [29], [30]

U myszy z guzem jajników, którym podano ekstrakt z ashwagandhy, zauważono prawie całkowite zniknięcie zmian nowotworowych oraz eliminację przerzutów. [31]

Inne badania na zwierzętach wykazały, że roślina może wspomóc walkę z wieloma rodzajami nowotworu, między innymi mózgu, jelita grubego, płuc oraz piersi. [32], [33]

8. Witania ospała pomaga w zasypianiu

Chroniczny niedobór snu może skutkować pogorszeniem ogólnego funkcjonowania, a nawet skutkować uszkodzeniem układu nerwowego. Nazwa witanii ospałej ma odzwierciedlenie w jej właściwościach – jednym ze składników aktywnych rośliny jest glikol trietylenowy, odpowiedzialny za zasypianie i lepszą jakość snu. [34]

Dodatkowo roślina wykazała działanie zapobiegające uszkodzeniu mózgu na skutek niedoboru snu u szczurów. Efekt ten jest prawdopodobnie związany z antyoksydacyjnymi właściwościami witanii ospałej. [35

9. Suplementacja rośliny może wzmocnić odporność

Główną rolę w aktywacji układu odpornościowego odgrywają białe krwinki. Stosowanie suplementów diety, zawierających ashwagandhę, zwiększyło produkcję leukocytów. [36]

Wzmocnienie odporności u myszy, którym podawano ekstrakt z witanii ospałej, nastąpiło dzięki aktywacji komórek pochłaniających szkodliwe drobnoustroje, zwiększenia produkcji komórek szpiku kostnego oraz limfocytów. [37]

Komórki odpornościowe myszy były zdolne do zwalczania komórek raka szpiku kostnego, który prowadzi do zmniejszenia odpowiedzi immunologicznej organizmu. [38]

10. Witania ospała jest źródłem przeciwutleniaczy

Antyoksydacyjne działanie witanii ospałej jest przypisywane witanolidom – składnikom bakteriobójczym, cytostatycznym oraz przeciwnowotworowym. Suplementacja rośliny ograniczała starzenie się organizmu, co potwierdzała niska zawartość markerów stresu oksydacyjnego we krwi. Ponadto roślina zwiększała wydzielanie enzymów przeciwutleniających u gryzoni. [39], [40]

Inny eksperyment na gryzoniach poddanych działaniu witanii ospałej wykazał, że roślina stymuluje działanie katalazy i glutationu – przeciwutleniaczy chroniących nerki i zapobiegających odwodnieniu organizmu pod wpływem działania chemioterapii. [41], [42]

11. Roślina może wspierać leczenie depresji

Dwumiesięczne badanie z udziałem chorych na ciężką odmianę depresji udowodniło pozytywne działanie witanii ospałej na zniesienie objawów aż u 80% badanych. Co ciekawe, badani z depresją, którym podawano placebo, zaobserwowali wzrost objawów choroby. [43]

12. Spożywanie witanii ospałej zmniejsza postępowanie chorób neurodegeneracyjnych

Większość chorób neurodegeneracyjnych jest nierozerwalnie związanych z postępującą utratą neuronów. Uznaje się, że witania ospała jest w stanie zwiększać regenerację uszkodzonych komórek nerwowych. [44]

U gryzoni chorych na Alzheimera suplementacja rośliny pomogła poprawić funkcje poznawcze oraz zmniejszyła odkładanie beta-amyloidu – związku odpowiedzialnego za postęp choroby. [45]

Pląsawica Huntingtona jest związana z niszczeniem komórek mózgowych, czego następstwem są niekontrolowane ruchy ciała oraz zaburzenia psychiczne. Badania na szczurach udowodniły, że witania ospała może być pomocna w łagodzeniu symptomów tej choroby. [46]

Roślina może wykazywać pozytywne działanie również w przypadku choroby Parkinsona. Ta neurodegeneracyjna choroba związana jest z zaburzonym wydzielaniem dopaminy. Badanie z udziałem myszy wykazało wyrównanie poziomu dopaminy we krwi po podaniu wyciągu z ashwagandhy. [47]

13. Witania wspaniała działa korzystnie na tarczycę

Niedoczynność tarczycy może być przyczyną wielu objawów, jak na przykład uczucie zmęczenia, senność, a nawet zaburzenia depresyjne. Badanie przeprowadzone na 50 osobach wykazało, że ekstrakt z witanii ospałej może ponieść poziom hormonów tarczycy, niwelując objawy choroby.

Co ważne, podczas stosowania rośliny nie wystąpiły efekty uboczne typowe dla leków stosowanych przy leczeniu niedoczynności tarczycy. [48], [49]

14. Składniki witanii ospałej mogą polepszyć płodność u mężczyzn

Zaburzenia płodności u mężczyzn bywają często związane z niedoborem testosteronu. Przyjmowanie ashwagandhy skutkowało znacznym podwyższeniem stężenia tego hormonu we krwi grupy badanych mężczyzn. [50]

Spożywanie witanii ospałej przez mężczyzn cierpiących na bezpłodność może zwiększyć ilość i jakość plemników. [51]

Po trzech miesiącach suplementacji wysokich dawek witanii ospałej przez mężczyzn z zaburzeniami płodności, aż 15% ich partnerek zaszło w ciążę. [52]

15. Witania ospała korzystnie wpływa na układ kostny

Uszkodzenia tkanki kostnej mogą być następstwem niedoboru estrogenów, a ten natomiast występuje na przykład na skutek menopauzy. U myszy z niedoborem tego hormonu, stosowanie ashwagandhy pomagało stymulować tworzenie nowych komórek kostnych oraz zapobiegało utracie masy kostnej. [53]

Badanie na komórkach w laboratorium pokazało identyczne wyniki – roślina wspierała tworzenie komórek kostnych i zapewniała ochronę tkanki. [54]

16. Składniki aktywne rośliny przeciwdziałają ADHD

Pomimo tego, że efekt ashwagandhy jako jedynej substancji na zaburzenia aktywności psycho-ruchowej u dzieci nie jest znany, to połączenie rośliny z kilkoma innymi ziołami wydłużyło czas koncentracji oraz uwagi badanych. Roślina, w przeciwieństwie do tradycyjnych leków na ADHD, nie wykazała żadnych efektów ubocznych. [55

17. Witania ospała poprawia działanie układu nerwowego

Dysfunkcje mózgu i układu nerwowego mogą być następstwem różnych chorób, stanów zapalnych oraz wad wrodzonych i urazów mechanicznych. Antyoksydacyjne właściwości witanii ospałej mogą pomóc w ochronie mózgu przed wolnymi rodnikami. [56]

Regularne przyjmowanie ekstraktu z korzenia rośliny może poprawić pamięć, koncentrację oraz zwiększyć umysłową wydolność organizmu. [57]

Badanie na grupie mężczyzn wykazało, że stosowany przez nich ekstrakt z rośliny poprawił ich wydajność oraz skrócił czas reakcji. [58]



Artykuł ma charakter informacyjny. Jest obiektywną analizą aktualnych badań naukowych, zgodnych z metodologią EBM. Nie stanowi jednak diagnozy ani porady medycznej. Leczeniem może zajmować się tylko Twój lekarz prowadzący.



Autor: lek. stom. Marek Skoczylas