13 unikalnych zastosowań zdrowotnych męczennicy + efekty uboczne

Męczennica zwana inaczej passiflorą, wywodzi się ze strefy zwrotnikowej Ameryki i jest szczególnie ceniona za smaczne owoce – marakuje. Jednak to nie koniec wyjątkowych cech tej rośliny.

Przez chrześcijan zwana kwiatem „męki Chrystusa” passiflora posiada właściwości uspokajające i przeciwlękowe, dlatego doceniana jest przez osoby borykające się z nadmiernym stresem. Roślina ponadto ułatwia zasypianie, łagodzi objawy astmy oraz poprawia działanie niektórych enzymów przeciwutleniających.

1. Passiflora poprawia działanie układu nerwowego

Istnieje wiele czynników, które przyczyniają się do degeneracji komórek mózgu, co w efekcie uniemożliwia codzienne prawidłowe funkcjonowanie. Składniki aktywne męczennicy, jak na przykład apigenina i witeksyna, są w stanie zahamować stany zapalne w obrębie układu nerwowego, zwalczyć skutki uszkodzeń oksydacyjnych oraz zapobiec zmniejszeniu stężenia neuroprzekaźników, chroniąc komórki nerwowe przed zniszczeniem. [1], [2]

W organizmach szczurów narażonych na kontakt z wolnymi rodnikami, ekstrakt z passiflory zahamował destrukcyjne działanie tych związków oraz poprawił funkcjonowanie poznawcze zwierząt. [3]

2. Roślina wykazuje działanie przeciwnowotworowe

Wspomniana wcześniej witeksyna znajduje zastosowanie w zapobieganiu rozwojowi komórek nowotworowych. Badania na komórkach udowodniły, że ekstrakt z męczennicy skutecznie likwidował komórki raka piersi i okrężnicy, oszczędzając jednocześnie zdrowe komórki. [4]

Antynowotworowe działanie męczennicy może być ponadto utożsamiane z obecnością kilku silnych flawonoidów. U zwierząt chorych na różne nowotwory zaobserwowano zmniejszenie guzów nowotworowych oraz poprawę ogólnego stanu zdrowia dzięki podawaniu im passiflory. [5], [6]

3. Spożywanie rośliny może pomóc w walce z depresją

Osoby cierpiące na depresję wykazują obniżony poziom kilku neuroprzekaźników. Niektóre składniki passiflory zwiększają produkcję serotoniny, dopaminy i noradrenaliny, które mają kluczowe znaczenie w leczeniu dolegliwości depresyjnych. [7]

Powyższą hipotezę udowodniono w trakcie kilku badań na zwierzętach. Myszy z depresją, po kuracji męczennicą, doświadczyły podwyższenia poziomu serotoniny, co w rezultacie złagodziło objawy choroby. [8]

Męczennica ponadto aktywuje receptory GABA, których zbyt słaba aktywność może wywoływać depresję. [9]

4. Męczennica zwalcza dolegliwości bólowe

Aktywacja GABA ma też inne zalety – blokuje docieranie sygnałów bólowych do układu nerwowego oraz zmniejsza napięcie nerwowe. Ból spowodowany urazami u gryzoni został zniesiony po podaniu zwierzętom wyciągu z passiflory. [10]

Męczennica znacznie łagodziła ból pooperacyjny u myszy, jednak nie była w stanie całkowicie go wyeliminować. [11]

5. Stosowanie męczennicy poprawia libido

Zmniejszone libido może mieć związek z zaburzoną gospodarką hormonalną. Eksperyment na gryzoniach wykazał, że męczennica może podnosić poziom testosteronu oraz minimalizować wpływ używek na pogorszenie funkcji seksualnych. [12], [13]

Szczury dzięki suplementacji passiflory były bardziej skłonne do zachowań reprodukcyjnych, niż zwierzęta z grupy kontrolnej. [14]

6. Passiflora może być pomocna dla chorych na astmę

Antyoksydacyjne i przeciwzapalne działanie rośliny może zmniejszać stan zapalny układu oddechowego oraz ograniczać produkowanie cząsteczek odpowiedzialnych za powstawanie reakcji alergicznych, znosząc tym samym objawy astmy. [15], [16]

Jedno z badań na zwierzętach potwierdziło powyższe przypuszczenia na temat wpływu męczennicy na dolegliwości astmatyczne. Gryzonie, którym podawano wyciąg z passiflory, doznawały mniejszej liczby ataków astmy. [17]

7. Roślina przeciwdziała cukrzycy

Cukrzyca jest chorobą cywilizacyjną, która w powolny sposób dziesiątkuje społeczeństwo wielu regionów geograficznych. U gryzoni z cukrzycą zaobserwowano obniżenie poziomu glukozy oraz złego cholesterolu we krwi oraz zmniejszenie masy ciała. [18]

Męczennica dodatkowo poprawia wchłanianie insuliny przez organizm, dzięki czemu standardowe leczenie diabetyków może być znacznie skuteczniejsze. [19]

8. Passiflora poprawia jakość życia kobiet po menopauzie

Menopauza jest trudnym okresem w życiu każdej kobiety w starszym wieku przez liczne nieprzyjemne objawy, będące skutkiem zaburzenia gospodarki hormonalnej. Badanie z udziałem kilkudziesięciu kobiet z menopauzą potwierdziło, że przyjmowanie suplementu diety z męczennicą przez półtora miesiąca łagodzi zaburzenia nastroju, uderzenie gorąca oraz bezsenność. [20], [21]

9. Męczennica łagodzi objawy ADHD

Występowanie zespołu nadpobudliwości psychoruchowej może dotyczyć aż 5% dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym. Badanie z udziałem 30 dzieci z objawami ADHD, w którym porównano skuteczność popularnie stosowanego leku oraz męczennicy udowodniło, że roślina znosiła objawy choroby z identyczną siłą, jak leki.

Wyciąg z passiflory nie powodował jednak zmniejszenia apetytu, wystąpienia dolegliwości lękowych i innych efektów ubocznych, w przeciwieństwie do farmaceutyków. [22]

10. Roślina ułatwia zasypianie i poprawia jakość snu

Odprężające właściwości męczennicy były wykorzystywane już w czasach starożytnych w celu eliminowania bezsenności. Codzienne picie naparu z passiflory przez tydzień ułatwiło zasypianie osobom cierpiącym na łagodną postać bezsenności. [23]

Badanie kliniczne na próbie niemal 100 osób z zaburzeniami snu udowodniło, że przyjmowanie ziołowych substancji zawierających męczennicę jest tak samo skuteczne, jak leki na bezsenność przepisywane na receptę. [24]

11. Passiflora działa przeciwlękowo

Lęk i depresja to najczęściej występujące zaburzenia psychiczne na świecie. Stosowanie wielu leków psychotropowych może powodować szereg niepożądanych skutków. Okazuje się, że męczennica może być skutecznym środkiem zaradczym na dolegliwości lękowe bez ryzyka wystąpienia działań ubocznych. Jedno z badań klinicznych pokazało, że miesięczne przyjmowanie męczennicy odniosło identyczną skuteczność, jak popularny lek przeciwlękowy oksazepam. [25]

Inne badanie na większej próbie pacjentów z lękiem, którzy stosowali preparat ziołowy z passiflorą, pokazało, że roślina może złagodzić uczucie niepokoju nawet o połowę w porównaniu z osobami przyjmującymi placebo. [26]

Co ciekawe, przyjęcie passiflory tuż przed planowanym zabiegiem dentystycznym lub operacyjnym, może w znacznym stopniu obniżyć stres i dolegliwości lękowe. [27]

12. Suplementacja rośliny zmniejsza ryzyko chorób sercowo-naczyniowych

Coraz więcej ludzi boryka się z dolegliwościami związanymi z podwyższonym poziomem cholesterolu, czy miażdżycą. Męczennica wykazuje pozytywne działanie na układ sercowo-naczyniowy na kilku różnych płaszczyznach.

Składniki aktywne rośliny zapobiegają uszkodzeniu komórek serca na skutek działalności wolnych rodników, zmniejszają ryzyko odkładania blaszek miażdżycowych, rozszerzają naczynia krwionośne, obniżając ciśnienie krwi oraz blokują działanie cząsteczek zapalnych. [28], [29], [30]

13. Męczennica wykazuje działanie przeciwdrgawkowe

Występowanie drgawek jest często związane z dolegliwościami neurologicznymi. Męczennica może wzmacniać funkcje tkanki mózgowej, chroniąc organ przed uszkodzeniem. W efekcie u gryzoni, którym podawano ekstrakt z rośliny, zaobserwowano zmniejszoną częstotliwość napadów padaczkowych. [31]

Dobroczynne działanie passiflory na osoby dotknięte epilepsją może być spowodowane ponadto zintensyfikowaniem działania receptorów GABA. [32]

Skutki uboczne

Męczennica została wielokrotnie przebadana na możliwość wywoływania efektów niepożądanych. Rezultat większości badań udowodnił brak ryzyka spożywania rośliny. [33], [34], [35]

U osób uczulonych na którykolwiek ze składników rośliny mogą wystąpić objawy takie jak: nudności, senność, zawroty głowy oraz osłabienie. Zdarza się to jednak niezwykle rzadko.. [36]



Artykuł ma charakter informacyjny. Jest obiektywną analizą aktualnych badań naukowych, zgodnych z metodologią EBM. Nie stanowi jednak diagnozy ani porady medycznej. Leczeniem może zajmować się tylko Twój lekarz prowadzący.



Autor: lek. stom. Marek Skoczylas