12 ciekawych zastosowań łopianu + efekty uboczne

Powszechnie występujący łopian to roślina z rodziny astrowatych. Chociaż łopian występuje na terenie niemal całej Europy i Azji, a jego pozyskanie nie przysparza najmniejszych problemów, właściwościami prozdrowotnymi przewyższa niejeden kosztowny suplement diety.

W tradycyjnej medycynie chińskiej łopian cieszy się ogromną popularnością. Jest stosowany w leczeniu bólu głowy, dolegliwości trawiennych, a wysoka zawartość witamin i mikroelementów sprawia, że roślina może być z powodzeniem wykorzystywana w niedoborach odporności. Lista zalet łopianu jest długa, poniżej znajdziesz niektóre z nich.

1. Łopian znajduje zastosowanie w obniżaniu cholesterolu

Do podwyższenia poziomu szkodliwego cholesterolu we krwi może prowadzić wiele czynników, jak na przykład zła dieta, czy brak wysiłku fizycznego. Udowodniono, że ekstrakt z łopianu może pomóc w obniżeniu cholesterolu, co jest szczególnie ważne w prewencji wielu chorób. U grupy kobiet, regularnie spożywających ekstrakt z łopianu, obniżeniu uległ poziom; cholesterolu LDL oraz trójglicerydów. [1]  

Ekstrakt z rośliny podany zwierzętom, zmniejszał poziom cholesterolu LDL, a ponadto zwiększył zawartość cholesterolu HDL we krwi. [2]

W eksperymencie na ptakach wykazano, że łopian obniża poziom cholesterolu w takim samym stopniu, jak popularnie stosowane leki na tę przypadłość. [3]  

2. Wyciąg z rośliny może pomóc w leczeniu trądziku

Choroby skóry, takie jak trądzik, są często błędnie uważane za przypadłości wieku młodzieńczego, niedotyczące osób starszych. Niestety nieestetyczne wypryski mogą dotyczyć każdego, a przyczyn ich powstawania jest wiele. Kosmetyki zawierające łopian zwalczają stan zapalny, przyspieszając gojenie miejsc dotkniętych trądzikiem.

Indyjskie badanie z 2014 roku udowodniło, że stosowanie homeopatycznych leków na bazie łopianu w znacznym stopniu poprawiało stan cery osób zmagających się z trądzikiem. [4]

3. Łopian jest bogatym źródłem antyoksydantów

Za powstawanie stresu oksydacyjnego – stanu, który może skutkować przedwczesnym starzeniem i uszkodzeniem komórek organizmu, odpowiada wiele czynników, między innymi reaktywne formy tlenu. Dysmutaza podtlenkowa i peroksydaza glutationowa związki chemiczne których wydzielanie stymuluje łopian, przeciwdziałaj one negatywnym skutkom działania wolnych rodników. [5]

Kwas glutaminowy jest ważnym neuroprzekaźnikiem, który w skrajnych sytuacjach może prowadzić do wystąpienia stresu oksydacyjnego mózgu. Ekstrakt z łopianu może chronić ten narząd, wychwytując wolne rodniki. [6]

Według efektów kilku badań prowadzonych na zwierzętach, ekstrakt z łopianu jest silniejszym przeciwutleniaczem niż witamina C. [7]

4. Roślina może pomóc w leczeniu nowotworów

Antynowotworowe działanie łopianu przebadano za pomocą wyekstrahowanych w laboratorium komórek rakowych. Aktywne związki zawarte w roślinie eliminowały zmutowane komórki, nie niszcząc przy tym zdrowych. Działanie łopianu jest porównywane do jednego z leków chemioterapeutycznych. [8], [9], [10]

Z badania przeprowadzonego przez amerykańskich naukowców w 2014 roku wynika, że łopian, dzięki zawartości arktigeniny, istotnie zmniejszył rozmiar guzów nowotworowych oraz hamował ich dalszy wzrost. Mało tego, arktigenina zapobiegała aktywacji genów, biorących udział w powstawaniu zmian nowotworowych. [11]

Inne badanie na gryzoniach wykazało zdolność łopianu do potęgowania działania chemioterapii poprzez osłabienie komórek nowotworowych. [12]

5. Suplementacja łopianu chroni wątrobę

Nadużywanie substancji toksycznych może powodować nieodwracalne uszkodzenia wątroby. Wykazano, że ekstrakt z korzenia rośliny może w skuteczny sposób zapobiegać szkodliwemu wpływowi metali ciężkich, skutkom przedawkowania popularnych leków przeciwbólowych, jak Paracetamol, a nawet chronić wątrobę przed toksycznymi chemikaliami. [13], [14]

Zapalenie wątroby powstaje na skutek nieprawidłowej diety lub ekspozycji organizmu na wirusy. Arktigenina, składnik aktywny łopianu, zapobiegał niszczeniu komórek wątroby, poddanych działaniu zapalenia. [15]

6. Łopian pomaga kontrolować poziom glukozy we krwi

Cukrzyca jest niezwykle rozpowszechnioną chorobą występującą w dzisiejszych czasach. Dowiedziono, że łopian może być skuteczny w zwalczaniu głównego objawu choroby, czyli podwyższonego poziomu glukozy we krwi. Myszy z cukrzycą, którym podano ekstrakt z łopianu, doświadczyły spadku poziomu glukozy oraz markerów uszkodzeń wątroby. [16]

Dzięki porównaniu skuteczności działania metforminy, jednego z leków na cukrzycę, z efektem wywieranym przez ekstrakt z łopianu, uznano, że roślina może z powodzeniem zastępować popularne medykamenty, unikając ryzyka skutków ubocznych. Należy mieć na uwadze, że konieczne są dalsze badania nad możliwością zastosowania łopianu w leczeniu cukrzycy u ludzi. [17]

7. Roślina zmniejsza stan zapalny

Stan zapalny najczęściej występuje w odpowiedzi na działanie danego patogenu w celu obrony organizmu. Niekiedy zapalenie nie zanika samoistnie i jest przyczyną różnych dolegliwości. Okazuje się, że codzienne spożywanie naparu z łopianu może zmniejszyć poziom markerów zapalnych. [18]

Co ciekawe, jeden ze składników aktywnych łopianu zmniejszał stan zapalny u myszy, który powstał na skutek szkodliwej działalności toksyny bakteryjnej. Ponadto łopian zmniejszył obrzęk wątroby i minimalizował efekty stanu zapalnego, spowodowanego dymem papierosowym. [19], [20]

8. Spożywanie łopianu korzystnie wpływa na potencję

Zaburzenia funkcji seksualnych mogą być efektem chorób, problemów natury psychicznej, a nawet złych relacji z partnerem. Według kilku badań na zwierzętach, łopian wykazuje skuteczność w walce z tym problemem. Podawanie rośliny myszom chorym na cukrzycę wyraźnie poprawiło jakość i żywotność plemników w porównaniu do placebo. [21]

Suplementacja dużych dawek wyciągu z łopianu zwiększyła produkcję testosteronu u samców szczurów oraz zlikwidowała impotencję u zwierząt. Pomimo tego, że nie istnieją badania kohortowe potwierdzające wpływ łopianu na płodność, udowodniono wstępny potencjał rośliny w tej kwestii. [22]

9. Łopian może pomóc w utracie masy ciała

Odkładanie tkanki tłuszczowej w organizmie jest dość skomplikowanym procesem, który można sprowadzić do roli kilku enzymów, za sprawą których powstają komórki tłuszczowe. Mowa o karboksylazie acetylo-koenzymu A oraz syntazie kwasu tłuszczowego. Korzeń łopianu może być skuteczny w blokowaniu tych enzymów w świetle jednego z eksperymentów naukowych. [23]

10. Roślina wspiera funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego

Przewlekłe choroby serca działają niekorzystnie na organ i prowadzą do zniszczenia jego tkanek. Niektóre dysfunkcje mogą powodować powiększenie mięśnia sercowego, a w następstwie do upośledzenia działania całego układu sercowo-naczyniowego. Udowodniono, że łopian podawany myszom narażonym na niekorzystne czynniki niszczące serce, zapobiega przerostowi organu i poprawiał funkcjonowanie organizmu. [24]

11. Łopian wykazuje zdolność do leczenia choroby Alzheimera

Z chorobą Alzheimera powiązane jest odkładanie białek, zwanych beta-amyloidy, w mózgu osób chorych. Wyciąg z łopianu hamował produkcję szkodliwych białek oraz poprawiał funkcjonowanie poznawcze badanych gryzoni. [25]

12. Roślina zapobiega infekcjom

Antybakteryjne właściwości łopianu są przypisywane zdolności składników aktywnych rośliny do zwalczania biofilmów tych drobnoustrojów. Łopian wykazuje skuteczność przeciw salmonelli, pałeczce okrężnicy oraz pałeczce zapalenia płuc – niezwykle trudnym do leczenia bakteriom. [26], [27]

Efekty uboczne

Przyjmowanie wysokich dawek nawet z pozoru bezpiecznych substancji może powodować efekty uboczne. Istnieje ryzyko, że spożycie zbyt wysokiego stężenia łopianu spowoduje uszkodzenie nerek i zatrucie organizmu toksynami, między innymi atropiną i skopolaminą. W skrajnych przypadkach zatrucie tymi związkami może okazać się śmiertelne. [28], [29], [30]

Istnieją jednak przypuszczenia, że powyżej opisane ryzyko występuje jedynie podczas spożywania zanieczyszczonego związkami alkaloidowymi łopianu z niepewnego źródła. Pamiętaj o zachowaniu szczególnej ostrożności i zasadzie, że to dawka czyni truciznę.. [31]



Artykuł ma charakter informacyjny. Jest obiektywną analizą aktualnych badań naukowych, zgodnych z metodologią EBM. Nie stanowi jednak diagnozy ani porady medycznej. Leczeniem może zajmować się tylko Twój lekarz prowadzący.



Autor: lek. stom. Marek Skoczylas